Μήνας: Δεκέμβριος 2025

Στην Ευρώπη η λέπρα εδώ και δεκαετίες έχει ξεχαστεί, όμως τώρα δύο χώρες της ΕΕ καταγράφουν νέα περιστατικά της μολυσματικής αυτής νόσου.

Το υπουργείο Υγείας της Ρουμανίας επιβεβαίωσε στις 11 και 12 Δεκεμβρίου δύο περιστατικά στο Κλουζ-Ναπόκα. Επίσης, στην Κροατία υπήρξε ένα περιστατικό.

«Τα δύο άτομα υποβλήθηκαν αμέσως σε θεραπεία μετά την επιβεβαίωση της διάγνωσης» δήλωσε ο Ρουμάνος υπουργός Υγείας, Αλεξάντρου Ρογομπέτε, σε συνέντευξη Τύπου.

Τρία ακόμη ύποπτα περιστατικά εξετάζονται, μετέδωσε ο τηλεοπτικός σταθμός Medika TV. Όσον αφορά τα επιβεβαιωμένα περιστατικά, πρόκειται για δύο νεαρές γυναίκες, ηλικίας 21 και 25 ετών, που εργάζονταν σε ένα κέντρο μασάζ, το οποίο έκλεισε προσωρινά από τις Αρχές.

«Δεν υπάρχει κίνδυνος»
Σύμφωνα με το κανάλι, το τελευταίο επιβεβαιωμένο περιστατικό λέπρας στη Ρουμανία καταγράφηκε το 1981. Καθώς η νόσος δεν μεταδίδεται εύκολα, ο υπουργός Υγείας απευθύνθηκε στον πληθυσμό, λέγοντας ότι η κατάσταση είναι υπό έλεγχο, «δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας».

Η κατάσταση στην Κροατία
Στην Κροατία επιβεβαιώθηκε ένα περιστατικό, το πρώτο από το 1993. Σύμφωνα με το Croatia Week, πρόκειται για έναν άνδρα από το Νεπάλ, ο οποίος ζει στη χώρα της Αδριατικής τα τελευταία δύο χρόνια. Όλα τα άτομα με τα οποία είχε έρθει σε επαφή έχουν ήδη εντοπιστεί και βρίσκονται υπό παρακολούθηση.

Όπως εξήγησε ο ειδικός λοιμωξιολόγος Δρ Μπρούνο Μπάρσιτς από το νοσοκομείο Dubrava, πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό. «Δεν πρόκειται για επιδημία. Δεν υπάρχει κίνδυνος εξάπλωσης της νόσου», τόνισε.

Τα συμπτώματα
Η λέπρα μπορεί να προκαλέσει διάφορες αλλαγές στο δέρμα και βλάβες στα νεύρα. Τα πρώτα σημάδια μπορεί να εμφανιστούν ακόμα και μετά από δεκαετίες από τη μόλυνση, με το χρονικό διάστημα από την αρχική μόλυνση έως τα συμπτώματα να φτάνει έως και 30 χρόνια. Συχνά περιλαμβάνουν αλλοιώσεις στο δέρμα, όπως κηλίδες ή περιοχές με μειωμένη αίσθηση, καθώς και αδυναμία ή μουδιάσματα σε άκρα και άλλα μέρη του σώματος.

iefimerida

Ο καφές από μόνος του συνήθως δεν ανεβάζει το σάκχαρο στο αίμα.

Το πρόβλημα ξεκινά κυρίως από τη ζάχαρη, τα σιρόπια και τις γλυκαντικές κρέμες που προσθέτουμε.

Τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα μεταβάλλονται φυσιολογικά μέσα στην ημέρα, κυρίως σε σχέση με τη διατροφή. Μετά την κατανάλωση τροφής, ιδιαίτερα υδατανθράκων, το σάκχαρο αυξάνεται καθώς αυτοί διασπώνται σε γλυκόζη. Σε άτομα με αντίσταση στην ινσουλίνη ή σακχαρώδη διαβήτη, η αύξηση αυτή είναι συχνά μεγαλύτερη και πιο παρατεταμένη, λόγω μειωμένης αποτελεσματικότητας ή ανεπαρκούς παραγωγής ινσουλίνης.

Το σάκχαρο το πρωί και ο ρόλος του καφέ
Για τους περισσότερους ανθρώπους, το σάκχαρο βρίσκεται στα χαμηλότερα επίπεδά του το πρωί. Καθώς ο καφές αποτελεί βασικό στοιχείο της πρωινής ρουτίνας, προκύπτει το ερώτημα αν η κατανάλωσή του επηρεάζει αρνητικά τα επίπεδα σακχάρου στην αρχή της ημέρας.

Ο σκέτος καφές, χωρίς ζάχαρη ή άλλα πρόσθετα, δεν προκαλεί συνήθως σημαντική αύξηση του σακχάρου στο αίμα. Όταν καταναλώνεται μετά από γεύμα που περιέχει πρωτεΐνη και υγιεινά λιπαρά, η επίδρασή του είναι ακόμη πιο περιορισμένη, καθώς τα θρεπτικά αυτά συστατικά συμβάλλουν στη σταθεροποίηση της γλυκόζης.

Καφεΐνη και ορμόνες
Σε ορισμένα άτομα, ιδιαίτερα σε εκείνα που είναι ευαίσθητα στην καφεΐνη, ο καφές μπορεί να αυξήσει προσωρινά το σάκχαρο. Η καφεΐνη ενεργοποιεί τις ορμόνες, όπως η κορτιζόλη και η αδρεναλίνη, οι οποίες δίνουν σήμα στο ήπαρ να απελευθερώσει αποθηκευμένη γλυκόζη στο αίμα. Η ένταση του φαινομένου εξαρτάται από την ατομική ευαισθησία και την ποσότητα καφεΐνης.

Ο ρόλος των γλυκαντικών στον καφέ
Ο τύπος του γλυκαντικού που προστίθεται στον καφέ επηρεάζει άμεσα το σάκχαρο στο αίμα. Τα πρόσθετα σάκχαρα, όπως η λευκή ζάχαρη, το μέλι, η αγαύη και τα αρωματισμένα σιρόπια, απορροφώνται γρήγορα και προκαλούν απότομες αυξήσεις της γλυκόζης. Αντίθετα, γλυκαντικά χωρίς θερμίδες, όπως η στέβια, δεν αυξάνουν το σάκχαρο, ενώ οι σάκχαρα-αλκοόλες έχουν πιο ήπια επίδραση.

Κρέμα και γάλα
Οι γλυκαντικές κρέμες περιέχουν συχνά πρόσθετα σάκχαρα που μπορούν να ανεβάσουν το σάκχαρο στο αίμα. Ακόμη και το γάλα ή το half-and-half μπορεί να επηρεάσει ελαφρώς τα επίπεδα γλυκόζης λόγω της λακτόζης. Οι φυτικές εναλλακτικές λύσεις μπορεί να μην περιέχουν λακτόζη, αλλά συχνά περιλαμβάνουν ζάχαρη, γεγονός που καθιστά απαραίτητο τον έλεγχο της ετικέτας.

Κατανάλωση καφέ με άδειο στομάχι
Η κατανάλωση καφέ με άδειο στομάχι μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερες αυξήσεις του σακχάρου, καθώς απουσιάζουν η πρωτεΐνη, τα λιπαρά και οι φυτικές ίνες που θα μπορούσαν να μετριάσουν την απόκριση του οργανισμού στο στρες.

Ο συνδυασμός του καφέ με ένα γεύμα ή σνακ πλούσιο σε πρωτεΐνη βοηθά στη σταθεροποίηση των επιπέδων γλυκόζης.

Η αντίδραση του οργανισμού στον καφέ διαφέρει από άτομο σε άτομο. Άτομα με αυξημένα επίπεδα στρες ή έλλειψη ύπνου μπορεί να εμφανίζουν ήδη αυξημένη κορτιζόλη, και η καφεΐνη να ενισχύει περαιτέρω την αύξηση του σακχάρου. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η μείωση της καφεΐνης ή η επιλογή ντεκαφεϊνέ μπορεί να είναι ωφέλιμη.

Πρακτικές συμβουλές για σταθερό σάκχαρο
Η διατήρηση σταθερών επιπέδων σακχάρου δεν εξαρτάται μόνο από τον καφέ. Η τακτική σωματική δραστηριότητα, η κατανάλωση ισορροπημένων γευμάτων και η αποφυγή παράλειψης του πρωινού συμβάλλουν σημαντικά στη ρύθμιση της γλυκόζης στο αίμα.

Ο καφές μπορεί να αποτελεί μέρος μιας υγιεινής καθημερινής ρουτίνας χωρίς να προκαλεί προβλήματα στο σάκχαρο, εφόσον καταναλώνεται με μέτρο, χωρίς πολλά πρόσθετα και σε συνδυασμό με σωστή διατροφή και κίνηση.

iefimerida

Οι ημέρες των εορτών στην Ελλάδα είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τραπέζια, γλυκά, οικογενειακές συγκεντρώσεις και γενικότερα διατροφικούς πειρασμούς. Για τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, η περίοδος αυτή συχνά συνοδεύεται από άγχος σχετικά με τις τροφές που μπορούν να καταναλώσουν χωρίς να επηρεαστούν οι τιμές σακχάρου.

1. Μικρά αλλά συχνά γεύματα

Η ιδέα του να μην τρώμε όλη μέρα για να μπορέσουμε να φάμε το βράδυ δεν είναι σωστή. Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που βλέπουμε συχνά στην κλινική πράξη είναι η παράλειψη γευμάτων. Αυτό οδηγεί σε υπερφαγία το βράδυ και σε έντονη μεταγευματική υπεργλυκαιμία.

Για αυτόν τον λόγο, πρέπει να κρατάμε ένα σταθερό πρόγραμμα γευμάτων με τρία κύρια γεύματα και δυο ενδιάμεσα μικρά σνακ.

2. Προσοχή στις παραδοσιακές ελληνικές «λιχουδιές»

Οι γιορτές στην Ελλάδα σημαίνουν μελομακάρονα, κουραμπιέδες, δίπλες, βασιλόπιτα, πλούσια φαγητά με λάδι και σάλτσες, κ.α.. Δεν χρειάζεται στέρηση, αλλά διαχείριση. Αν θελήσετε γλυκό:

Προτιμήστε ένα μικρό μελομακάρονο ή ένα μικρό κομμάτι βασιλόπιτας.
Συνοδεύστε το με ελαφριά αερόβια άσκηση, όπως έναν περίπατο 10–15 λεπτών για καλύτερη ρύθμιση σακχάρου.
Αποφύγετε να καταναλώσετε γλυκά μαζί με μεγάλο γεύμα. Προτιμήστε τα ως ενδιάμεσο σνακ.

3. Γεμίστε το πιάτο σας με τον σωστό τρόπο. Η σύνθεση του πιάτου μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά

Μισό πιάτο: σαλάτα ή λαχανικά
¼ πιάτου: άπαχη πρωτεΐνη (γαλοπούλα, κοτόπουλο, ψάρι)
¼ πιάτου: υδατάνθρακες (πατάτα, ζυμαρικά) σε λογική ποσότητα
Έτσι, μειώνεται το γλυκαιμικό φορτίο, χωρίς να στερείστε την γευστική απόλαυση.

4. Αλκοόλ με μέτρο και πάντα με συνοδεία φαγητού

Οι γιορτές συνοδεύονται συνήθως και από αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ, που μπορεί να προκαλέσει υπογλυκαιμία, ειδικά αν πίνεται χωρίς φαγητό. Για αυτό, συστήνεται να καταναλώνεται πάντα σε μικρή ποσότητα και ποτέ με άδειο στομάχι.

Πιο συγκεκριμένα συνιστάται:

1 ποτήρι κρασί για τις γυναίκες
1–2 ποτήρια για τους άνδρες (ανάλογα πάντα με τις ιατρικές οδηγίες του καθενός).

5. Επιλογή μη θερμιδογόνων γλυκαντικών

Σε γλυκά που εσείς ή η οικογένεια σας φτιάχνετε στο σπίτι, μπορεί να χρησιμοποιηθεί:

στέβια (προτιμητέα)
σουκραλόζη
ασπαρτάμη
σακχαρίνη
ακεσουλφάμη Κ
Μειώνουν τον γλυκαιμικό αντίκτυπο, χωρίς να αλλοιώνουν σημαντικά τη γεύση.

6. Κίνηση μετά το γεύμα

Ένα περπάτημα 15 λεπτών μετά το γιορτινό τραπέζι μπορεί να μειώσει εντυπωσιακά τις μεταγευματικές αυξήσεις του σακχάρου.

7. Μην παραλείπετε τη φαρμακευτική σας αγωγή

Κατά τις γιορτές, συχνά αλλάζει το πρόγραμμα ύπνου, το ωράριο γευμάτων, ίσως και η σωματική δραστηριότητα. Αυτό δεν πρέπει να μεταφραστεί σε παραμέληση των:

μετρήσεων της γλυκόζης
δόσεων ινσουλίνης όπου χρειάζεται και αντιστοίχιση δόσεων με τα γεύματα (σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντα ιατρού)
αντιδιαβητικών αγωγών

8. Απολαύστε χωρίς ενοχές

Ακόμα κι αν υπάρξει μια ημέρα που μπορεί να παρεκκλίνετε από τις διατροφικές σας συνήθειες και να επηρεαστούν οι τιμές του σακχάρου, δεν χρειάζεται να ανησυχήσετε. Την επόμενη μέρα επιστρέφετε κανονικά σε ένα ισορροπημένο πρόγραμμα διατροφής. Δεν υπάρχει η «τέλεια διατροφή», υπάρχει η ορθή διατροφική διαχείριση που μπορεί να οδηγήσει σε «τέλεια» αποτελέσματα.

«Έτσι, οι ημέρες των γιορτών αντί να είναι ημέρες στέρησης ή ημέρες απειθαρχίας και κακής διατροφικής συμπεριφοράς, μπορούν και πρέπει να γίνουν ημέρες ορθής απόλαυσης των διαφόρων εδεσμάτων, όταν όλοι μας προσέξουμε τα όρια και τα διατροφικά μας πλαίσια και αποφύγουμε τις επικίνδυνες γευστικές προκλήσεις», καταλήγουν οι ειδικοί.

Η γήρανση του εγκεφάλου είναι μια φυσιολογική διαδικασία, η οποία όμως ξεκινάει πολύ νωρίτερα από όσο φανταζόμαστε.

Από την τρίτη κιόλας δεκαετία της ζωής μας, ορισμένες νοητικές λειτουργίες –όπως η ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών– αρχίζουν σταδιακά να μειώνονται. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η πνευματική παρακμή είναι αναπόφευκτη. Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική έρευνα δείχνει ξεκάθαρα ότι ο τρόπος ζωής μας, και ιδιαίτερα η σωματική άσκηση, μπορεί να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το πώς γερνά ο εγκέφαλός μας.

Ανοια και ειδικότερα η νόσος Αλτσχάιμερ
Η άνοια και ειδικότερα η νόσος Αλτσχάιμερ αποτελούν σήμερα μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία. Παρότι η ηλικία είναι ο ισχυρότερος παράγοντας κινδύνου, δεν είναι ο μόνος. Η καθιστική ζωή, τα καρδιομεταβολικά νοσήματα, η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης και η χρόνια φλεγμονή επιταχύνουν τη γήρανση του εγκεφάλου. Αντίθετα, η τακτική φυσική δραστηριότητα φαίνεται να δρα προστατευτικά, μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης.

Η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος) αναφέρουν ότι σύμφωνα με πρόσφατη ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό The Lancet, η συστηματική σωματική άσκηση και η καλή καρδιοαναπνευστική φυσική κατάσταση συγκαταλέγονται στους σημαντικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες για τη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου και τη μείωση του κινδύνου γνωστικής έκπτωσης με την πάροδο της ηλικίας.

Σημαντική η καρδιοαναπνευστική ικανότητα
Ιδιαίτερη σημασία δεν έχει μόνο το πόσο συχνά κινούμαστε, αλλά και η καρδιοαναπνευστική μας ικανότητα – δηλαδή η ικανότητα της καρδιάς και των πνευμόνων να τροφοδοτούν το σώμα και τον εγκέφαλο με οξυγόνο. Η καλή φυσική κατάσταση αποτελεί ισχυρό δείκτη μακροζωίας και υγείας του εγκεφάλου. Μελέτες δείχνουν ότι άτομα που διατηρούν ή βελτιώνουν τη φυσική τους κατάσταση στη μέση και τρίτη ηλικία έχουν έως και 40% μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.

Ο ρόλος της άσκησης
Ένας από τους βασικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων η άσκηση προστατεύει τον εγκέφαλο είναι η βελτίωση της εγκεφαλικής αιμάτωσης. Ο εγκέφαλος χρειάζεται συνεχή παροχή οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών για να λειτουργεί σωστά. Η αερόβια άσκηση –όπως το γρήγορο περπάτημα, το ποδήλατο ή το κολύμπι– αυξάνει τη ροή αίματος σε κρίσιμες περιοχές, όπως ο ιππόκαμπος, ο οποίος είναι υπεύθυνος για τη μνήμη και τη μάθηση. Ακόμη και λίγες εβδομάδες συστηματικής άσκησης μπορούν να επιφέρουν μετρήσιμες αλλαγές στον όγκο και τη λειτουργικότητα αυτών των περιοχών.

Παράλληλα, η ανασκόπηση του The Lancet υπογραμμίζει ότι η σωματική άσκηση δρα αντιφλεγμονωδώς, περιορίζοντας τη χρόνια φλεγμονή που συνοδεύει τη γήρανση και ευνοεί τις νευροεκφυλιστικές νόσους.Με την αύξηση της ηλικίας παρατηρείται μια σταδιακή ενίσχυση της χρόνιας, χαμηλού βαθμού νευροφλεγμονής, αποτέλεσμα αλλαγών στη λειτουργία των ανοσοκυττάρων του εγκεφάλου. Αυτή η κατάσταση σχετίζεται με αυξημένη ευαλωτότητα των νευρικών κυττάρων και επιτάχυνση των μηχανισμών γνωστικής γήρανσης. Η μέτρια, τακτική άσκηση συμβάλλει στην εξισορρόπηση αυτής της κατάστασης, περιορίζοντας τις φλεγμονώδεις διεργασίες και ενισχύοντας τους φυσικούς μηχανισμούς άμυνας.

Ένα ακόμη εντυπωσιακό εύρημα της σύγχρονης έρευνας αφορά τη νευροπλαστικότητα – την ικανότητα του εγκεφάλου να προσαρμόζεται και να αναδιοργανώνεται. Η άσκηση διεγείρει την παραγωγή νευροτροφικών παραγόντων, όπως ο Brain-Derived Neurotrophic Factor (BDNF), οι οποίοι ενισχύουν τις συνδέσεις μεταξύ των νευρώνων και υποστηρίζουν τη δημιουργία νέων. Σε πειραματικά μοντέλα, η φυσική δραστηριότητα αυξάνει ακόμη και τη νευρογένεση στον ιππόκαμπο, δηλαδή τη δημιουργία νέων νευρικών κυττάρων – ένα φαινόμενο που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αδύνατο στον ενήλικο εγκέφαλο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι λεγόμενες «exerkines»: ουσίες που απελευθερώνονται στο αίμα κατά τη διάρκεια της άσκησης από τους μύες, το ήπαρ, τον λιπώδη ιστό και τα αιμοπετάλια. Αυτές οι ουσίες δρουν σαν χημικοί αγγελιοφόροι, μεταφέροντας τα οφέλη της άσκησης στον εγκέφαλο και ενισχύοντας τη μνήμη, τη μάθηση και τη γνωστική ανθεκτικότητα.

Το πιο αισιόδοξο μήνυμα
Το πιο αισιόδοξο μήνυμα είναι ότι ποτέ δεν είναι αργά. Αν και η άσκηση από νεαρή ηλικία προσφέρει τα μεγαλύτερα μακροπρόθεσμα οφέλη, ακόμη και η έναρξη φυσικής δραστηριότητας στη μέση ή τρίτη ηλικία μπορεί να επιβραδύνει τη γνωστική φθορά και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής. Το κλειδί δεν βρίσκεται στην υπερβολή, αλλά στη συνέπεια: λίγη κίνηση, συχνά και με ευχαρίστηση.

Εκτός από τα άμεσα βιολογικά οφέλη, η άσκηση φαίνεται να ενισχύει και αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν «γνωστικό απόθεμα». Πρόκειται για την ικανότητα του εγκεφάλου να αντισταθμίζει τις φθορές της ηλικίας ή ακόμη και τις πρώιμες παθολογικές αλλοιώσεις, διατηρώντας τη λειτουργικότητά του. Άτομα με υψηλό γνωστικό απόθεμα μπορεί να εμφανίζουν λιγότερα συμπτώματα μνήμης ή σύγχυσης, ακόμη και όταν υπάρχουν αλλοιώσεις στον εγκέφαλο. Η σωματική άσκηση, μαζί με την πνευματική δραστηριότητα και την κοινωνική συμμετοχή, συμβάλλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση και διατήρηση του γνωστικού αποθέματος.

Επιπλέον, η φυσική δραστηριότητα επηρεάζει θετικά και τη διάθεση, μειώνοντας το άγχος και την κατάθλιψη – παράγοντες που συχνά επιδεινώνουν τη γνωστική λειτουργία και αυξάνουν τον κίνδυνο άνοιας. Η κίνηση ρυθμίζει ορμόνες και νευροδιαβιβαστές που συνδέονται με το αίσθημα ευεξίας, δημιουργώντας έναν θετικό κύκλο: καλύτερη διάθεση, περισσότερη δραστηριότητα, καλύτερη υγεία του εγκεφάλου.

iefimerida

Ίσως έχετε δει τις λέξεις «σούπερ τροφές» να χρησιμοποιούνται πολλές φορές μαζί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στις συσκευασίες τροφίμων ή στις διαφημίσεις. Πρόκειται για έναν όρο μάρκετινγκ που χρησιμοποιείται για την προώθηση ενός τροφίμου που θεωρείται ότι έχει «επιπλέον» οφέλη για την υγεία. Σήμερα θα δούμε μαζί τις “σούπερ τροφές για διαβητικούς” από τις οποίες μπορούμε να επωφεληθούμε όλοι, για να έχουμε καλό έλεγχο του γλυκαιμικούς μας δείκτη.

Η λίστα μας με τα «σούπερ» τρόφιμα για τον διαβήτη είναι απαραίτητη για ένα υγιεινό διατροφικό πρόγραμμα για διαβητικούς. Αυτά τα τρόφιμα είναι πλούσια σε πρωτεΐνες, υγιεινά λίπη, βιταμίνες, μέταλλα, αντιοξειδωτικά και φυτικές ίνες. Είναι καλά για τη γενική υγεία και μπορεί επίσης να βοηθήσουν στην πρόληψη ασθενειών όπως ο διαβήτης.

Σούπερσταρ λαχανικά χωρίς άμυλο

Σύμφωνα με το Diabetes Plate, τα λαχανικά χωρίς άμυλο πρέπει να αποτελούν το μισό του γεύματός σας.

Σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά
Πλούσια σε βιταμίνες και μέταλλα όπως βιταμίνες Α, C, K και φολικό οξύ, σίδηρο, ασβέστιο και κάλιο, αυτά τα τρόφιμα έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε θερμίδες και υδατάνθρακες και ταιριάζουν στην κατηγορία των λαχανικών χωρίς άμυλο του Diabetes Plate. Επιπλέον, δοκιμάστε να προσθέσετε σκούρα φυλλώδη λαχανικά όπως σπανάκι, λάχανο και kale σε σαλάτες, σούπες και στιφάδο.

Εμπνευσμένες συνταγές:

• Σπανάκι και kale σοταρισμένα με σκόρδο
• Λάχανο νότιας καλλιέργειας
• Ντιπ γιαουρτιού με σπανάκι
• Αβοκάντο

Αυτό το τροφικό προϊόν, πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά, είναι σημαντικό για την πρόσληψη λιποδιαλυτών βιταμινών και φυτικών ινών και μπορεί να σας βοηθήσει να νιώσετε χορτάτοι. Τα αβοκάντο δεν είναι μόνο ευέλικτα και νόστιμα, αλλά παρέχουν επίσης μια πηγή λιπαρών που είναι υγιεινή για την καρδιά στο Πιάτο για Διαβητικούς.

Εμπνευσμένες συνταγές:

• Τοστ αβοκάντο με μπέικον γαλοπούλας και ντομάτα
• Σαλάτα αβοκάντο με τόνο
• Σαλάτα αβοκάντο με φράουλες

Τρόφιμα πλούσια σε πρωτεΐνες

Σύμφωνα με το Πιάτο για Διαβητικούς, τα τρόφιμα πλούσια σε πρωτεΐνες πρέπει να καταλαμβάνουν το ένα τέταρτο του πιάτου σας.

Φασόλια, αποξηραμένα μπιζέλια και όσπρια
Αυτά τα τρόφιμα είναι σούπερ σταρ των φυτικών πρωτεϊνών, επειδή είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, φολικό οξύ, κάλιο, σίδηρο και ψευδάργυρο. Υπάρχουν διάφορα είδη φασολιών, όπως φασόλια νεφρού, πίντο, ναυτικά ή μαύρα φασόλια, και όσπρια, όπως ρεβίθια, μπιζέλια και φακές, τα οποία προσφέρουν μια σειρά από θρεπτικά οφέλη.

y-o

Αρκετές φορές ο εγκέφαλος κάνει διάφορα «παιχνίδια», όταν ξεχνάτε μία λέξη ή τι κάνατε πριν λίγα λεπτά, όμως αυτή η θολούρα χωρίς προφανή λόγο δεν είναι πάντοτε τόσο αθώα.

Μπορεί τα παραπάνω να είναι ενδείξεις κούρασης ή άγχους, όμως σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι πρώιμα σημάδια μίας σπάνιας κατάστασης που ονομάζεται αυτοάνοση εγκεφαλίτιδα.

Σε αυτή την περίπτωση, το ίδιο το ανοσοποιητικό σύστημα του σώματος επιτίθεται κατά λάθος στον εγκέφαλο και προκαλεί φλεγμονή και οίδημα.

Μπορεί να συμβεί ξαφνικά και σε οποιαδήποτε ηλικία. Μερικές φορές ακολουθεί μια ιογενή λοίμωξη, αλλά σε πολλές περιπτώσεις η ακριβής αιτία παραμένει άγνωστη.

Η αυτοάνοση εγκεφαλίτιδα είναι σπάνια, επηρεάζοντας έως και περίπου 14 άτομα ανά 100.000 κάθε χρόνο. Ωστόσο, καθώς η ενημέρωση και οι εξετάσεις βελτιώνονται, οι γιατροί συνειδητοποιούν ότι είναι πιο συχνή απ’ ό,τι πίστευαν παλαιότερα.

Τι προκαλεί στον εγκέφαλο η αυτοάνοση εγκεφαλίτιδα
Η αυτοάνοση εγκεφαλίτιδα προκαλεί φλεγμονή που διαταράσσει τη φυσιολογική λειτουργία του εγκεφάλου, επηρεάζοντας τον τρόπο που οι άνθρωποι σκέφτονται, θυμούνται και επεξεργάζονται πληροφορίες.

Η φλεγμονή συχνά ξεκινά στο μεταιχμιακό σύστημα, το μέρος του εγκεφάλου που ρυθμίζει τα συναισθήματα και σχηματίζει τις αναμνήσεις. Από εκεί, η φλεγμονή μπορεί να εξαπλωθεί κατά μήκος συνδεδεμένων εγκεφαλικών δικτύων, διαταράσσοντας την προσοχή, τη γλώσσα και τον προγραμματισμό.

Τα συμπτώματα μπορεί να κυμαίνονται από έντονες αλλαγές, όπως επιληπτικές κρίσεις, αλλαγές προσωπικότητας και παραισθήσεις, μέχρι πιο διακριτές δυσκολίες, όπως σύγχυση, ξεχαστικότητα, προβλήματα συγκέντρωσης και αίσθημα πνευματικής βραδύτητας.

Αυτές οι αλλαγές μπορεί να εμφανίζονται και να εξαφανίζονται ή να μοιάζουν με άγχος ή κόπωση. Με την πάροδο του χρόνου, μπορούν να καταστήσουν την καθημερινή ζωή σημαντικά πιο δύσκολη.

Επειδή τα συμπτώματα δεν είναι πάντα ορατά, συχνά παραβλέπονται, οδηγώντας σε καθυστερήσεις ή λανθασμένη διάγνωση.

Οι μαγνητικές τομογραφίες (MRI) μπορεί να δείξουν σημάδια οιδήματος ή φλεγμονής, αλλά πολλοί άνθρωποι έχουν φυσιολογικά αποτελέσματα στα αρχικά στάδια της νόσου.

Οι τομογραφίες εκπομπής ποζιτρονίων (PET), που μπορούν να μετρήσουν αλλαγές στη δραστηριότητα του εγκεφάλου ή μικροσκοπική φλεγμονή, μερικές φορές μπορούν να ανιχνεύσουν αυτές τις αλλαγές νωρίτερα.

Ο αντίκτυπός της στην καθημερινότητα
Μια αυστραλιανή μελέτη του 2023 σε 50 άτομα με αυτοάνοση εγκεφαλίτιδα διαπίστωσε ότι όσοι έχουν τη νόσο συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες με:

συγκέντρωση και προσοχή
βραχυπρόθεσμη μνήμη
ταχύτητα επεξεργασίας (πόσο γρήγορα μπορούν να λαμβάνουν και να ανταποκρίνονται σε πληροφορίες)
σχεδιασμό, οργάνωση και λήψη αποφάσεων (γνωστό ως εκτελεστική λειτουργία).
Αυτό μπορεί να κάνει καθημερινές δραστηριότητες όπως το να ακολουθείς μια συζήτηση, να γράφεις ένα email ή να διαχειρίζεσαι ένα πρόγραμμα να φαίνονται εξαντλητικές. Κάποιοι άνθρωποι λένε ότι νιώθουν σαν εντελώς διαφορετικό άτομο μετά την ασθένεια -πιο αγχωμένοι, λιγότερο σίγουροι και με πνευματική σύγχυση.

Σχεδόν το ένα τρίτο των ανθρώπων με αυτή την πάθηση δεν επιστρέφει στην εργασία ή τις σπουδές λόγω συνεχιζόμενων δυσκολιών στη σκέψη και τα συναισθήματα. Άλλοι μπορεί να επιστρέψουν, αλλά χρειάζονται τροποποιημένα καθήκοντα ή επιπλέον χρόνο για να ολοκληρώσουν εργασίες.

Τα γνωστικά προβλήματα μπορούν επίσης να επηρεάσουν τις σχέσεις. Η οικογένεια και οι φίλοι μπορεί να μην κατανοούν πάντα τι έχει αλλάξει, ειδικά αν το άτομο «φαίνεται καλά».

Αυτή η ασυμφωνία μπορεί να οδηγήσει σε απογοήτευση και απομόνωση. Οι φροντιστές συχνά σηκώνουν το συναισθηματικό βάρος ενώ προσπαθούν να διαχειριστούν μια πάθηση που ακόμα δεν είναι ευρέως κατανοητή.

Συχνά γίνεται λανθασμένη διάγνωση
Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις με την αυτοάνοση εγκεφαλίτιδα είναι το πόσο συχνά γίνεται λανθασμένη διάγνωση.

Τα γνωστικά της συμπτώματα συχνά συγχέονται με κατάθλιψη, άγχος, χρόνια κόπωση ή πρώιμη άνοια.

Δεν υπάρχει μία μόνο εξέταση που να επιβεβαιώνει την αυτοάνοση εγκεφαλίτιδα. Πολλοί άνθρωποι θα χρειαστούν πολλαπλά ραντεβού και εξετάσεις πριν οι γιατροί μπορέσουν να προσδιορίσουν ακριβώς τι συμβαίνει.

Αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν:

εξετάσεις αίματος και εγκεφαλονωτιαίου υγρού για αναζήτηση σημείων φλεγμονής ή συγκεκριμένων αντισωμάτων που στοχεύουν τον εγκέφαλο
απεικονιστικές εξετάσεις εγκεφάλου MRI και PET για ανίχνευση φλεγμονής ή αλλαγών στη δραστηριότητα του εγκεφάλου
ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG) για εντοπισμό ανώμαλης ηλεκτρικής δραστηριότητας ή προτύπων επιληπτικών κρίσεων
γνωστικά τεστ για την αξιολόγηση της σκέψης, της προσοχής, της μνήμης και της επίλυσης προβλημάτων.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η διάγνωση τίθεται με βάση τα συμπτώματα και τα υποστηρικτικά ευρήματα ακόμη και πριν είναι διαθέσιμα τα αποτελέσματα των αντισωμάτων – κάτι που μπορεί να πάρει χρόνο.

Πώς αντιμετωπίζεται η αυτοάνοση εγκεφαλίτιδα
Οι καθυστερήσεις στη διάγνωση μπορεί να προκαλέσουν περαιτέρω βλάβη στον εγκέφαλο, καθώς η φλεγμονή συνεχίζει να εξελίσσεται.

Επομένως, η έγκαιρη θεραπεία είναι βασική για τη μείωση της φλεγμονής, την αναστροφή των συμπτωμάτων και την πρόληψη μακροπρόθεσμων επιπτώσεων.

Η θεραπεία συχνά συνδυάζει:

φάρμακα, όπως στεροειδή για τη μείωση της φλεγμονής ή ανοσοσφαιρίνη για την ηρεμία της ανοσολογικής αντίδρασης
αντιεπιληπτικά φάρμακα, εάν το άτομο εμφανίζει κρίσεις
γνωστική αποκατάσταση, όπως γνωστικές ασκήσεις, για βοήθεια στη σκέψη και τη μνήμη
ψυχολογική υποστήριξη, όπως γνωστική συμπεριφορική θεραπεία, για αντιμετώπιση των συναισθηματικών αλλαγών.
Οι ερευνητές αναπτύσσουν επίσης καλύτερους τρόπους αξιολόγησης και παρακολούθησης των συμπτωμάτων, συμπεριλαμβανομένων ερωτηματολογίων αυτοαναφοράς και επίσημων γνωστικών δοκιμασιών. Αυτά είναι απαραίτητα για την εξατομίκευση της θεραπείας και τη μέτρηση της προόδου.

Η ανάρρωση μπορεί να διαφέρει από άτομο σε άτομο
Πολλοί άνθρωποι μπορούν να αναρρώσουν πλήρως, ειδικά όταν η θεραπεία ξεκινά νωρίς, αλλά δεν συμβαίνει αυτό σε όλους. Κάποιοι με αυτοάνοση εγκεφαλίτιδα μπορεί να αναρρώσουν γρήγορα, ενώ άλλοι χρειάζονται μήνες ή χρόνια για να νιώσουν ξανά ο εαυτός τους.

Η υποστήριξη κάνει τεράστια διαφορά. Οι άνθρωποι έχουν περισσότερες πιθανότητες να αναρρώσουν καλά και να ξαναχτίσουν την αυτοπεποίθηση και την ανεξαρτησία τους όταν έχουν ευέλικτες ρυθμίσεις στο σχολείο ή τη δουλειά, πρόσβαση σε θεραπεία και ένα σύστημα υποστήριξης που κατανοεί τι περνούν.

Το να ζεις με μια κατάσταση που επηρεάζει τη σκέψη σου μπορεί να δημιουργήσει έντονο αίσθημα απογοήτευσης. Επειδή δεν είναι πάντα ορατή στους άλλους, μπορεί να οδηγήσει σε απομόνωση ή αμφιβολία για τον εαυτό σου.

iefimerida

Ο πλέον καθοριστικός παράγοντας για την καλή πορεία των ασθενών είναι ο χρόνος! Δεν πρέπει να χαθεί ούτε στιγμή γιατί σε κάθε λεπτό που περνάει σε συνθήκες ισχαιμίας χάνονται σχεδόν 2 εκατομμύρια εγκεφαλικά κύτταρα!

Ποιοι είναι οι πρώτοι κρίσιμοι κρίκοι στην αλυσίδα αντιμετώπισης οξέων ΑΕΕ;
Τα πρώτα δύο βήματα είναι η έγκαιρη και σωστή αναγνώριση των συμπτωμάτων ενός ΑΕΕ και η χωρίς καθυστέρηση μεταφορά του ασθενούς στο πλησιέστερο κατάλληλα στελεχωμένο και εξοπλισμένο νοσοκομείο που εξασφαλίζει ταχεία διαγνωστική διερεύνηση και θεραπευτική παρέμβαση. Ξαφνική διαταραχή της ομιλίας, στράβωμα του στόματος ή του προσώπου, απότομη αδυναμία στο χέρι ή το πόδι με δυσκολία στη στάση και τη βάδιση, απώλεια αίσθησης στο μισό του σώματος, ξαφνική ζάλη και αστάθεια, διαταραχή της όρασης και σε ορισμένες περιπτώσεις οξύς πονοκέφαλος μπορεί να σηματοδοτούν την εγκατάσταση ΑΕΕ. Σε αυτή την περίπτωση δεν δίνουμε τυφλά κανένα φάρμακο και δεν χάνουμε χρόνο ελπίζοντας σε βελτίωση των συμπτωμάτων. Δεν περιμένουμε την επίσκεψη ιατρού στο χώρο του ασθενούς αλλά φροντίζουμε για την άμεση μεταφορά του ασθενούς στο νοσοκομείο. Κάθε ΑΕΕ πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εξαιρετικά επείγον περιστατικό, όπως ακριβώς συμβαίνει στις περιπτώσεις εμφράγματος του μυοκαρδίου.

Τι είναι αυτό που περιμένουμε να γίνει φτάνοντας στο νοσοκομείο;
Με την άφιξη στο Τμήμα Επειγόντων πρέπει να γίνει άμεση νευρολογική εκτίμηση της κλινικής κατάστασης του ασθενούς και απεικόνιση του εγκεφάλου και των αγγείων του. Τόσο η αξονική όσο και η μαγνητική τομογραφία και αγγειογραφία εγκεφάλου μπορούν να δώσουν μέσα σε λίγα μετρά τις απαραίτητες πληροφορίες και να επιβεβαιώσουν τη διάγνωση ανοίγοντας το δρόμο για την ενδεδειγμένη θεραπευτική παρέμβαση.

Υπάρχει πράγματι αποτελεσματική θεραπεία για τα ΑΕΕ;
Όντως τα ισχαιμικά ΑΕΕ μπορούν να αντιμετωπιστούν με επιτυχία, εφόσον όπως προαναφέρθηκε δεν χαθεί πολύτιμος χρόνος! Η ενδοφλέβια θρομβόλυση εντός 4,5 ωρών από την εκδήλωση των συμπτωμάτων αποτελεί εδώ περισσότερο από δύο δεκαετίες την ενδεδειγμένη θεραπεία οξέων ισχαιμικών ΑΕΕ. Υπολογίζεται πως σχεδόν οι μισοί ασθενείς μπορούν να αντιμετωπιστούν έτσι με καλές προοπτικές αποκατάστασης. Η αποτελεσματικότητα της θεραπείας, ιδιαίτερα στη περιπτώσεις βαρύτατων ΑΕΕ λόγω απόφραξης μεγάλων αρτηριών του εγκεφάλου, έχει βελτιωθεί θεαματικά με την καθιέρωση της μηχανικής θρομβεκτομής εντός 6 έως υπό προϋποθέσεις 24 ωρών από την εγκατάσταση του ΑΕΕ. Μάλιστα ο συνδυασμός ενδοφλέβιας θρομβόλυσης με επακόλουθη θρομβεκτομή φαίνεται να έχει ακόμη καλύτερα αποτελέσματα. Και για τις δύο αυτές θεραπευτικές επιλογές ισχύει ο γενικός κανόνας «όσο νωρίτερα, τόσο καλύτερα». Οι ασθενείς θα πρέπει στη συνέχεια να νοσηλεύονται για λίγες ημέρες κάτω από συνθήκες αυξημένης φροντίδας σε κατάλληλα επανδρωμένες Μονάδες. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγονται ή αντιμετωπίζονται άμεσα επιπλοκές βελτιώνοντας την κλινική έκβαση και συντομεύοντας τη συνολική διάρκεια παραμονής στο νοσοκομείο.

Ποια είναι τα επόμενα βήματα;
Αφού ολοκληρωθεί ο διαγνωστικός έλεγχος για την εξακρίβωση του αιτίου που οδήγησε στο ΑΕΕ ο ασθενής ξεκινάει την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή προφύλαξης για την αποφυγή τυχόν δεύτερου ΑΕΕ. Εξαιρετική σημασία για τη συνολική πορεία των ασθενών έχει η ταχεία έναρξη θεραπείας αποκατάστασης με τη συμμετοχή πολυδύναμης ομάδας απαρτιζόμενης από εξειδικευμένους φυσικοθεραπευτές, λογοπεδικούς, εργοθεραπευτές και νευροψυχολόγους.

Υπάρχει κάτι ακόμη που θα πρέπει να έχουμε στο νου μας;
Όσο σημαντική είναι η ορθή και έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων ενός ΑΕΕ και η ταχύτερη δυνατή θεραπευτική παρέμβαση, άλλο τόσο και ίσως πιο σημαντική είναι η πρόληψη!

Η παρακολούθηση και ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, ο έλεγχος των τιμών σακχάρου και της χοληστερίνης, η διακοπή του καπνίσματος, η συστηματική σωματική άσκηση και η ελάττωση του σωματικού βάρους αποτελούν τα σπουδαιότερα βήματα στην κατεύθυνση αυτή. Η ανίχνευση τυχόν κολπικής μαρμαρυγής σε ηλικιωμένους και η κατάλληλη αντιπηκτική αγωγή μπορούν επίσης να προλάβουν σοβαρά αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Η υπνική άπνοια αποτελεί έναν επιπλέον επιβαρυντικό παράγοντα κινδύνου που θα πρέπει να ελεγχθεί.

Σε κάθε περίπτωση η τακτική ιατρική παρακολούθηση και η συνεπής λήψη της ενδεδειγμένης φαρμακευτικής αγωγής είναι απόλυτα αναγκαίες. Η σωστή επικοινωνία και συνεργασία μεταξύ ασθενούς και γιατρού αποτελούν την εγγύηση για την καλύτερη δυνατή πρόληψη.