Επικαιρότητα Υγείας

Ένα από τα πιο ισχυρά όπλα κατά ορισμένων μορφών αιματολογικών καρκίνων, η θεραπεία με ανοσοκύτταρα CAR-T, απαιτεί μια περίπλοκη διαδικασία.

Οι γιατροί αφαιρούν ανοσοκύτταρα του ασθενούς, τα στέλνουν σε εξειδικευμένα εργαστήρια για γενετικό επαναπρογραμματισμό ώστε να καταπολεμούν τον καρκίνο και στη συνέχεια τα επιστρέφουν για έγχυση στον οργανισμό του ασθενούς. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο ανέπτυξαν μια μέθοδο για τον ακριβή επαναπρογραμματισμό αυτών των κυττάρων απευθείας μέσα στο σώμα.

Πρόκειται για την πρώτη φορά που ερευνητές καταφέρνουν να ενσωματώσουν μια μεγάλη αλληλουχία DNA σε συγκεκριμένο σημείο στο γονιδίωμα Τ-κυττάρων χωρίς αυτά να αφαιρεθούν από το σώμα. Όταν το γονίδιο φτάσει σε αυτό το ακριβές σημείο παρακινεί τα ανοσοκύτταρα να δημιουργήσουν τα νέα CAR-T κύτταρα.

Η αρχή ενός μεγάλου κύματος νέων θεραπειών
Σε πειράματα σε ποντίκια, που περιγράφονται σε δημοσίευση στο περιοδικό Nature, οι ερευνητές κατάφεραν με τη μέθοδο αυτή να θεραπεύσουν επιθετική λευχαιμία, πολλαπλό μυέλωμα, ακόμα και έναν συμπαγή όγκο σαρκώματος. Μάλιστα, τα T κύτταρα που δημιουργήθηκαν μέσα στο σώμα φάνηκαν να ξεπερνούν σε απόδοση αυτά που κατασκευάστηκαν στο εργαστήριο.

«Πιστεύω ότι αυτή είναι μόνο η αρχή ενός μεγάλου κύματος νέων θεραπειών που θα είναι πραγματικά μετασχηματιστικές και θα σώσουν πολλές ζωές», σημειώνει ο Τζαστίν Εκέμ, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής στο συγκεκριμένο πανεπιστήμιο και επικεφαλής της μελέτης.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ο επαναπρογραμματισμός των ανοσοκυττάρων μέσα στο σώμα θα μπορούσε να εξαλείψει και την ανάγκη για προπαρασκευαστική χημειοθεραπεία. Θα χρειαστούν στη συνέχεια κλινικές δοκιμές για την αξιολόγηση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας της μεθόδου.

ΑΠΕ ΜΠΕ

Η αλλεργία, παρότι δεν είναι μια αποκλειστικά κληρονομική νόσος, πλήττει το 20% του δυτικού πληθυσμού και οι αιτίες αποδεικνύεται ότι οφείλονται και σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, εκτός από γενετικούς.

Η αντίδραση ενός οργανισμού στα αλλεργιογόνα όπως η γύρη, εκδηλώνεται με διάφορους τρόπους:

Δάκρυσμα των οφθαλμών, φαγούρα στη μαλακή υπερώα και στην περιοχή της μύτης, καθώς και στο δέρμα, με ερυθρότητα, κνησμό, ερεθισμό…

Πώς δρα η γύρη

Σε ένα άτομο που πάσχει από αλλεργία, όταν η γύρη που υπάρχει στην ατμόσφαιρα έρχεται σε επαφή με τους βλεννογόνους (οφθαλμικούς, ρινικούς, βρογχικούς), αναγνωρίζεται ως «αλλεργιογόνο» από το ανοσοποιητικό σύστημα, πυροδοτώντας την αλλεργική αντίδραση.

Τα όργανα που επηρεάζονται από την αντίδραση αυτή στη γύρη είναι κυρίως τα μάτια, η μύτη, οι πνεύμονες και -σε μικρότερο βαθμό- το δέρμα.

Ο βαθμός της έντασης των συμπτωμάτων καθορίζει τελικά την κλινική εικόνα της εποχικής ρινοεπιπεφυκίτιδας, που μπορεί να επιπλέκεται και από βρογχικό άσθμα.

Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα είναι ιδιαίτερα σοβαρή στα παιδιά, αλλά η σοβαρότητα της κλινικής εικόνας τείνει να εξασθενεί με την ηλικία.

Το «αλλεργικό» μάτι είναι κόκκινο, δακρύζει, παρουσιάσει φαγούρα και μερικές φορές ακόμη και οίδημα του επιπεφυκότα και των βλεφάρων.

Συχνά αναφέρεται σαν μια αίσθηση άμμου στα μάτια.

Σε ό,τι αφορά στη μύτη, η αλλεργία στη γύρη θα εκδηλωθεί με τη μορφή ρινίτιδας, με έντονο φτέρνισμα, μπούκωμα και καταρροή που οδηγούν σε συνεχόμενο φύσημα της μύτης και σημαντική ρινική φαγούρα.

Συχνά επίσης, ο κνησμός γίνεται αισθητός στο επίπεδο της μαλακής υπερώας και μπορεί να επεκταθεί σε ολόκληρη την ωτορινολαρυγγική περιοχή.

Ο συνδυασμός αυτής της οφθαλμικής και ρινικής προσβολής είναι η συνήθης κλινική εικόνα της εποχικής ρινο-επιπεφυκίτιδας.

Επίσης, είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι όσοι πάσχουν από αλλεργία στη γύρη, συχνά παρουσιάζουν και τροφικές αλλεργίες, που εκδηλώνονται με τη μορφή συνδρόμου στοματικής αλλεργίας:

Κνησμός σε στόμα, ούλα, μαλακή υπερώα, ερεθισμός του λαιμού, αίσθηση οιδήματος στα χείλη, και ίσως και ερεθισμός του επιπεφυκότα, συνοδευόμενος από φτέρνισμα.

y-o

Νέα έρευνα υπέδειξε ότι η τακτική αερόβια άσκηση δεν ωφελεί μόνο τον καρδιακό μυ αλλά επανακαλωδιώνει ελαφρώς τα νεύρα που ελέγχουν τον τρόπο λειτουργίας της.

Η μελέτη έδειξε οτι η αερόβια άσκηση αλλάζει και το νευρικό δίκτυο που ρυθμίζει τον τρόπο λειτουργίας της καρδιάς. Πρόκειται για εύρημα που θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιο ακριβείς και αποτελεσματικές αγωγές για συνήθεις καρδιακές παθήσεις.

Η μελέτη του University of Bristol (UK), παρέχει τις πρώτες ενδείξεις ότι μέτρια αερόβια άσκηση αλλάζει τα νεύρα που ελέγχουν την καρδιά με διαφορετικές οδούς στην αριστερή και δεξιά πλευρά. Αυτό θα μπορούσε μελλοντικά να συμβάλλει στη βελτίωση των αγωγών για παθήσεις όπως αρρυθμίες, στηθάγχη και ‘’σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς’’.

Ο Dr. Augusto Coppi, δήλωσε ότι η ανακάλυψη δείχνει προς προηγουμένως κρυμμένο μοτίβο μεταξύ αριστερού και δεξιού μέρους στο σύστημα ‘’αυτόματου πιλότου’’ που βοηθά στη λειτουργία της καρδιάς.

Αυτές οι ομάδες νεαρών δρουν όπως τον διακόπτη ρύθμισης της έντασης της καρδιάς και φάνηκε ότι η τακτική μέτρια άσκηση αναμορφώνει τον διακόπτη με συγκεκριμένο τρόπο για κάθε πλευρά.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ποντικοί που ασκήθηκαν για διάστημα 10 εβδομάδων ανέπτυξαν περίπου 4 φορές περισσότερα νεύρα στη νευρική ομάδα του καρδιαγγειακού συστήματος στη δεξιά πλευρά του σώματος σε σύγκριση με την αριστερή έναντι ποντικών που δεν ασκήθηκαν. Ταυτόχρονα, νεύρα στην αριστερή πλευρά σχεδόν διπλασιάστηκαν σε μέγεθος ενω στη δεξιά έγιναν ελαφρώς μικρότερα.

Τα αποτελέσματα είναι αρχικού σταδίου και σε πειραματόζωα και χρειάζονται κλινικές μελέτες.

Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν πρόσφατα στο Autonomic Neuroscience.

Τις σημαντικότερες ερευνητικές εξελίξεις για πρόληψη και θεραπεία της ημικρανίας το 2026 παρουσιάζει το κορυφαίο ιατρικό περιοδικό της Διεθνούς Εταιρείας Κεφαλαλγίας «Cephalalgia».

Ανάμεσα στις μελέτες που αναδεικνύονται συγκαταλέγεται και μια ελληνική έρευνα.

«Το 2025 σηματοδοτήθηκε από δύο σημαντικές εξελίξεις στις μελέτες πραγματικού κόσμου για την ημικρανία: τη δημοσίευση των νέων κατευθυντήριων γραμμών της Διεθνούς Εταιρείας Κεφαλαλγίας για τις μελέτες σχετικά με την ημικρανία και την εμφάνιση πολλαπλών μελετών πραγματικού κόσμου», επισημαίνεται στο άρθρο.

Ημικρανία και σύγχρονες θεραπείες
Το περιοδικό παρουσιάζει σημαντικές μελέτες πραγματικού κόσμου, δηλαδή μελέτες που διεξάγονται κατά τη συνήθη κλινική πρακτική με ήδη εγκεκριμένες θεραπείες, οι οποίες αφορούσαν στις σύγχρονες θεραπείες με μονοκλωνικά αντισώματα και στην πιο πρόσφατη εισαγωγή μιας νέας καινοτόμου κατηγορίας φαρμάκων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των ημικρανιών, τα gepants.

Ανάμεσα στις σημαντικές μελέτες που διεξήχθησαν το 2025 αναδεικνύεται το άρθρο της ερευνητικής ομάδας Ελλήνων νευρολόγων από πανεπιστημιακά και δημόσια νοσοκομεία και από ιδιωτικές κλινικές κεφαλαλγίας στην Ελλάδα «Greek Research Alliance for the Study of headache and Pain» (GRASP study group).

Στην έρευνά τους, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «European Journal of Neurology», οι νευρολόγοι ανέδειξαν ότι η πρακτική που ακολουθείται σε διάφορες χώρες και επιβάλλει υποχρεωτική διακοπή της θεραπείας της ημικρανίας με μονοκλωνικά αντισώματα μετά δύο χρόνια θεραπείας ενέχει τον κίνδυνο υποτροπής, αλλά και της όχι βέλτιστης ανταπόκρισης, όπως αυτή είχε επιτευχθεί όταν είχε ξεκινήσει η θεραπεία. Στην έρευνα συμμετείχαν 149 ασθενείς, οι οποίοι έκαναν θεραπεία με το μονοκλωνικό αντίσωμα φρεμανεζουμάμπη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μια νέα γενιά εξετάσεων αίματος υπόσχεται να αλλάξει ριζικά τη διάγνωση της άνοιας, επιτρέποντας τον εντοπισμό της νόσου Αλτσχάιμερ ακόμη και δεκαετίες πριν από την εμφάνιση συμπτωμάτων.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η έγκαιρη ανίχνευση της άνοιας -η πιο συχνή αιτία της οποίας είναι η νόσος Αλτσχάιμερ- θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για παρεμβάσεις που θα επιβραδύνουν ή και θα αποτρέψουν την εξέλιξη της νόσου.

Ανίχνευση 20 χρόνια πριν από τα συμπτώματα της νόσου Αλτσχάιμερ
Ερευνητική ομάδα από το Northwestern University στις ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι εντόπισε για πρώτη φορά τοξικές πρωτεΐνες στον εγκέφαλο (ACU193+) που σχετίζονται με τη φλεγμονή και τη νευρωνική βλάβη στα πρώιμα στάδια της νόσου Αλτσχάιμερ.

Σύμφωνα με τα ευρήματα που δημοσιεύθηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση Alzheimer’s & Dementia, οι πρωτεΐνες αυτές μπορούν να ανιχνευθούν στο αίμα έως και 20 χρόνια πριν εκδηλωθούν τα πρώτα συμπτώματα.

«Είναι κρίσιμο να ξεκινά η θεραπεία πριν εμφανιστούν συμπτώματα, γιατί τότε έχει ήδη συντελεστεί σημαντική νευροεκφύλιση» δήλωσε ο καθηγητής Χημείας Ρίτσαρντ Σίλβερμαν, επικεφαλής της μελέτης.

Η ίδια ομάδα δοκιμάζει και ένα φάρμακο με την ονομασία NU-9, το οποίο χρησιμοποιείται ήδη για τη νόσο του κινητικού νευρώνα, και φαίνεται σε πειραματόζωα να απενεργοποιεί τις τοξικές πρωτεΐνες. Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι θα μπορούσε να καθυστερήσει ή και να αποτρέψει την εμφάνιση της νόσου Αλτσχάιμερ.

Εξετάσεις ρουτίνας με μια απλή αιμοληψία
Παράλληλα, στο University College Hospital London έχει ήδη χρησιμοποιηθεί σε περίπου 1.000 άτομα μια άλλη εξέταση αίματος, η Fujirebio Lumipulse, που ανιχνεύει την πρωτεΐνη pTau217, έναν από τους βιοδείκτες της νόσου.

Ο καθηγητής Νευρολογίας Τζόναθαν Σκοτ από το University College London σημειώνει ότι η pTau217 μπορεί να υποδεικνύει την παρουσία των χαρακτηριστικών αλλοιώσεων της νόσου στον εγκέφαλο, όπως τα νευροϊνιδιακά συμπλέγματα tau και οι αμυλοειδικές πλάκες.

Μάλιστα, όπως εξηγεί, ορισμένες από τις νέες εξετάσεις είναι τόσο ευαίσθητες που μπορούν να εντοπίσουν συγκεντρώσεις πρωτεϊνών της τάξης του ενός μέρους στο δισεκατομμύριο.

iefimerida

Η σχέση ανάμεσα στη μνήμη, το στρες και τη γυναικεία βιολογία έχει αποτελέσει αντικείμενο μελέτης για δεκαετίες.

Νέα ερευνητικά δεδομένα όμως φέρνουν στο φως νέα στοιχεία. Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, οι ορμονικές αλλαγές δεν επηρεάζουν μόνο τη διάθεση, αλλά και την ικανότητα επεξεργασίας και αποθήκευσης αναμνήσεων, ειδικά εκείνων που σχετίζονται με τραυματικές εμπειρίες.

Αυτό εξηγεί γιατί οι γυναίκες εμφανίζουν συχνότερα διαταραχές όπως το μετατραυματικό στρες και γιατί η μνήμη τους ανταποκρίνεται διαφορετικά σε καταστάσεις έντονης συναισθηματικής πίεσης. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η κατανόηση της επίδρασης του εμμηνορροϊκού κύκλου στη λειτουργία του εγκεφάλου θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά την πρόληψη και τη θεραπεία προβλημάτων που σχετίζονται με το στρες, ανοίγοντας τον δρόμο σε στρατηγικές προσαρμοσμένες στις βιολογικές ανάγκες κάθε γυναίκας.

Γιατί τα υψηλά επίπεδα οιστρογόνων επηρεάζουν τη μνήμη
Μια μελέτη του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, Irvine, έδειξε ότι τα υψηλά επίπεδα οιστρογόνων στον εγκέφαλο αυξάνουν τον κίνδυνο προβλημάτων μνήμης σε καταστάσεις στρες στις γυναίκες. Το εύρημα αυτό εξηγεί γιατί οι γυναίκες έχουν σχεδόν διπλάσια πιθανότητα να αναπτύξουν μετατραυματικό στρες και αυξημένη ευπάθεια στη γνωστική φθορά με την ηλικία.

Κατά τη διάρκεια του κύκλου, τα οιστρογόνα αυξάνονται μετά την έμμηνο ρύση και κορυφώνονται πριν από την ωορρηξία. Σε αυτό το διάστημα, ο εγκέφαλος δείχνει μεγαλύτερη πλαστικότητα, διευκολύνοντας τη μάθηση και τη γρήγορη διαμόρφωση αναμνήσεων. Ωστόσο, αυτή η ευαισθησία μπορεί να ενισχύσει την επίδραση τραυματικών γεγονότων.

Μετά την ωορρηξία, η προγεστερόνη κυριαρχεί, οι συναισθηματικές αντιδράσεις σταθεροποιούνται και η αποτύπωση τραυματικών μνημών γίνεται λιγότερο έντονη. Αυτές οι ορμονικές διακυμάνσεις επηρεάζουν τον τρόπο που εδραιώνονται οι μνήμες σε καταστάσεις στρες.

Τι δείχνει η έρευνα
Η ομάδα της δρ. Tallie Z. Baram, χρησιμοποιώντας μοντέλα ζώων, παρατήρησε ότι οι ποντικίνες που εκτίθεντο σε στρεσογόνες καταστάσεις κατά τις φάσεις υψηλών οιστρογόνων είχαν μεγαλύτερη δυσκολία στην ανάκληση γεγονότων και εντονότερες συναισθηματικές αντιδράσεις. Αντίθετα, σε φάσεις που τα οιστρογόνα ήταν χαμηλά, τα αποτελέσματα ήταν πιο ήπια. Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι τα αρσενικά ποντίκια είχαν πολύ μικρότερη αντίδραση, υπογραμμίζοντας τη σημασία τόσο του βιολογικού φύλου όσο και της φάσης των ορμονών κατά το τραυματικό γεγονός.

Σε μοριακό επίπεδο, τα οιστρογόνα ενισχύουν τη γενετική ευελιξία του εγκεφάλου και την ενεργοποίηση γονιδίων που ευνοούν τη συναπτική πλαστικότητα, βελτιώνοντας τη γνωστική απόδοση υπό κανονικές συνθήκες. Ωστόσο, σε περιπτώσεις σοβαρού τραύματος μπορούν να αφήσουν μόνιμα ίχνη στα κυκλώματα μνήμης.

Επιπλέον, το αποτέλεσμα του οιστρογόνου στη μνήμη εξαρτάται από δύο τύπους υποδοχέων: άλφα, που κυριαρχεί στους άνδρες, και βήτα, πιο σημαντικός στις γυναίκες. Η αναστολή του κατάλληλου υποδοχέα έδειξε ότι θα μπορούσαν να αναπτυχθούν θεραπείες προσαρμοσμένες στο φύλο και τον κύκλο κάθε γυναίκας.

Συμπεράσματα για την υγεία των γυναικών
Η δρ Elizabeth Heller, από το Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, τονίζει ότι η ευαισθησία στο τραύμα συνδέεται περισσότερο με την ορμονική κατάσταση πριν από το γεγονός παρά με τη φύση του γεγονότος καθαυτού. Στις γυναίκες, η τάση να αναπτύσσονται βαθιές τραυματικές μνήμες εξαρτάται από τη φάση του κύκλου κατά τη στιγμή του στρες.

Συνολικά, τα ευρήματα δείχνουν ότι η ευπάθεια στη μνήμη από το στρες δεν καθορίζεται μόνο από τον τύπο του τραύματος, αλλά και από τον βιολογικό «χρόνο» στον οποίο το μυαλό αντιμετωπίζει την απειλή. Αυτό ανοίγει το δρόμο για εξατομικευμένες προληπτικές και θεραπευτικές στρατηγικές, με γνώμονα τον κύκλο και τη βιολογία κάθε γυναίκας.

iefimerida

Καθηγητής του Χάρβαρντ ανακάλυψε τρία γονίδια της νόσου Αλτσχάιμερ και ανέπτυξε ένα σχέδιο για ικανότητες πέρα από το συνηθισμένο.

Ο Rudolph E. Tanzi, καθηγητής νευρολογίας του Χάρβαρντ και συνδιευθυντής του Κέντρου Henry and Allison McCance για την Υγεία του Εγκεφάλου στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης το 2023, συνυπέγραψε το βιβλίο «Super Brain» με τον γκουρού της ολιστικής υγείας Ντίπακ Τσόπρα

Σε αυτό, αμφισβήτησαν τη συμβατική σκέψη σχετικά με τους περιορισμούς του εγκεφάλου. Υποστήριξαν ότι το δυναμικό του νου για ανάπτυξη και δημιουργικότητα εκτείνεται πολύ πέρα ​​από την καθημερινή χρήση. Οι άνθρωποι μπορούν να διαμορφώσουν συνειδητά τον εγκέφαλό τους για να αναπτύξουν υπεράνθρωπες ικανότητες, βελτιώνοντας ταυτόχρονα τη συνολική τους ευεξία.

Ο Tanzi είναι επίσης ο αρχιτέκτονας ενός σχεδίου παρέμβασης στον τρόπο ζωής για την υγεία του εγκεφάλου, γνωστού ως SHIELD. Αυτό το σχέδιο δίνει έμφαση στη σημασία του ύπνου, της διαχείρισης του στρες, της κοινωνικής αλληλεπίδρασης, της άσκησης, της καλής διατροφής και της μάθησης. Ο 67χρονος Tanzi αποδίδει στην έρευνά του τη βοήθεια να παραμείνει ψυχικά σε φόρμα, σωματικά δραστήριος και βαθιά αφοσιωμένος στην εργασία του.

«Εργάζομαι περισσότερο και διασκεδάζω και ενθουσιάζομαι περισσότερο από ποτέ στη ζωή μου», είπε. «Ο κόσμος σας μπορεί να είναι ένας νέος κόσμος ή ένας σταθερός κόσμος που βασίζεται εξ ολοκλήρου στην υγεία του εγκεφάλου σας. Οι άνθρωποι δεν το συνειδητοποιούν αυτό».

Να κοιμάστε, να καθαρίζει ο εγκέφαλος
Ο Tanzi υποστηρίζει ότι όταν κοιμόμαστε ο εγκέφαλος καθαρίζει. Δεν ενοποιούνται μόνον οι αναμνήσεις, αλλά απομακρύνονται και οι τοξίνες από τον εγκέφαλο, τοξίνες που -όπως λέει- πυροδοτούν το Αλτσχάιμερ.

Ο Τanzi δεν έχει συγκεκριμένη ώρα ύπνου, αλλά κοιμάται τουλάχιστον επτά ώρες. Μία ώρα πριν από τον ύπνο κλείνει την τηλεόραση και σταματά να σκρολάρει στο κινητό του. Συστήνει, επίσης, στην περίπτωση που κάποιος δεν μπορέσει να κοιμηθεί επτά ώρες τη νύχτα να αναπληρώσει με μεσημεριανό ύπνο.

Διαχειριστείτε το στρες
Ο Tanzi εκφράζει τον φόβο ότι οι συνεχείς απαιτήσεις της σύγχρονης ζωής έχουν οδηγήσει σε πρωτοφανή επίπεδα στρες, το οποίο οδηγεί στην απελευθέρωση κορτιζόλης, μιας τοξικής χημικής ουσίας στον εγκέφαλο, και για τον περιορισμό του προτείνει τον διαλογισμό.

«Μπορείτε να καθίσετε αναπαυτικά, να κλείσετε τα μάτια σας και να αποτρέψετε απαλά λέξεις και προτάσεις από το να εισέλθουν στον εγκέφαλο. Απλώς, σκεφτείτε εικόνες… Έχω καταβάλει μεγάλη προσπάθεια στη ζωή μου να απενεργοποιήσω τον εσωτερικό μονόλογο και τον διάλογο όσο το δυνατόν περισσότερο. Κλείνετε τα μάτια σας κάθε μία έως δύο ώρες και ό,τι σας έρχεται στο μυαλό είναι μια χαρά, αρκεί να μην ακούτε λέξεις», προτείνει.

«Το να εστιάζουμε σε κάτι που συνέβη στο παρελθόν ή να ανησυχούμε για το μέλλον, αντί να ζούμε στο εδώ και τώρα», μπορεί επίσης να είναι προβληματικό, είπε.

Η τακτική άσκηση βοηθά
Η άσκηση, υποστηρίζει, «έχει δύο θετικές επιδράσεις στον εγκέφαλο. Διεγείρει τον σχηματισμό νέων νευρικών κυττάρων, μια διαδικασία που ονομάζεται νευρογένεση, η οποία λαμβάνει χώρα σε ένα μέρος του εγκεφάλου που επηρεάζεται πρώτο από τη νόσο Αλτσχάιμερ. Διεγείρει επίσης τους μυς και την κυκλοφορία του αίματος, η οποία απελευθερώνει μια ορμόνη που διασπά την αμυλοειδή τοξίνη». Ο Tanzi αναφέρεται σε μια μελέτη του Mass General που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine τον Νοέμβριο. Αυτή η μελέτη υποδηλώνει ότι κάθε άτομο που κάνει 1.000 βήματα την ημέρα καθυστερεί την εμφάνιση της νόσου Αλτσχάιμερ κατά ένα χρόνο.

Ο Τάνζι έχει ένα ποδήλατο γυμναστικής στο γραφείο του και συνήθως το χρησιμοποιεί για 30 λεπτά κάθε δεύτερη μέρα με 80 έως 90 στροφές ανά λεπτό. Τις υπόλοιπες μέρες κάνει μια βόλτα στη γειτονιά του ή κοντά στο γραφείο.

Μάθετε νέα πράγματα
Ο Tanzi υποστηρίζει ότι η εκμάθηση νέων πραγμάτων βοηθά τον εγκέφαλο να παραμένει νέος. Σε αντίθεση, όταν ο εγκέφαλος ατονεί επέρχεται η γνωστική παρακμή.

Ο ίδιος παίζει πλήκτρα, γράφει μουσική, παρακολουθεί ντοκιμαντέρ, διαβάζει βιβλία και ακούει podcast.

Ακολουθήστε μια υγιεινή διατροφή
«Αυτό είναι το πιο σημαντικό πράγμα… να τρώτε με τρόπο που να κάνει τα βακτήρια στο μικροβίωμά σας ευτυχισμένα. Όταν βρίσκονται στη σωστή ισορροπία παράγουν μεταβολίτες του εντέρου στον εγκέφαλό σας που καθαρίζουν τις αμυλοειδείς πλάκες και καταστέλλουν τη νευροφλεγμονή. Συνηθίζαμε να λέμε πως ό,τι είναι καλό για την καρδιά είναι επίσης καλό για τον εγκέφαλο, και αποδεικνύεται ότι αυτό ισχύει».

Ο Tanzi προτιμά μια μεσογειακή διατροφή με άφθονα φρούτα, λαχανικά και ελαιόλαδο. «Είμαι κυρίως vegan, αλλά αν υπάρχει μια καλή πίτσα θα τη φάω». «Κάθε μέρα πρέπει να παίρνω το φάρμακό μου με τη μορφή vegan φαγητού», είπε. Αν τρώει σνακ, είναι συνήθως ένα κομμάτι μήλου ή αχλαδιού, μούσλι, ξηροί καρποί ή σπόροι, καθώς «τα βακτήρια στο έντερό μας λατρεύουν ό,τι είναι τραγανό που δεν είναι πατατάκια».

iefimerida

Τα άτομα που συνηθίζουν να κοιμούνται αργά τη νύχτα ενδέχεται να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών επεισοδίων, σύμφωνα με βρετανική επιστημονική μελέτη.

Η καθυστερημένη ώρα ύπνου φαίνεται να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία. Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of the American Heart Association δείχνει ότι οι λεγόμενοι «νυχτερινοί τύποι» παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά καρδιαγγειακών παθήσεων.

Μελέτη για τον ύπνο αργά τη νύχτα: Συμμετείχαν 320.000 άτομα για 14 χρόνια
Οι ερευνητές παρακολούθησαν περισσότερα από 320.000 άτομα για διάστημα σχεδόν 14 ετών, συγκρίνοντας όσους ξυπνούν νωρίς, όσους κοιμούνται αργά, αλλά και τη μεγάλη ομάδα που βρίσκεται ενδιάμεσα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι δηλώνουν ξεκάθαρα «βραδινοί» έχουν περίπου 16% μεγαλύτερο κίνδυνο να υποστούν έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο.

Ωστόσο, ο αυξημένος αυτός κίνδυνος δεν συνδέεται άμεσα με την ώρα του ύπνου καθαυτή. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι ο βασικός παράγοντας είναι ο τρόπος ζωής που συχνά συνοδεύει τη συνήθεια να κοιμάται κανείς αργά.

Σύμφωνα με τη μελέτη, το 75% του επιπλέον κινδύνου εξηγείται από ανθυγιεινές συνήθειες. Οι άνθρωποι που ξενυχτούν τείνουν να γυμνάζονται λιγότερο, να έχουν κακής ποιότητας ύπνο, να καπνίζουν περισσότερο και να εμφανίζουν συχνότερα παχυσαρκία.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν έναν ολοκληρωμένο δείκτη καρδιαγγειακής υγείας, γνωστό ως Life’s Essential 8, ο οποίος λαμβάνει υπόψη παράγοντες όπως το κάπνισμα, ο ύπνος, η σωματική δραστηριότητα, η διατροφή, το σωματικό βάρος, τα επίπεδα σακχάρου, η χοληστερόλη και η αρτηριακή πίεση. Στους ανθρώπους που κοιμούνται αργά, ο δείκτης αυτός εμφανίζεται συνολικά χαμηλότερος.

Για τη μείωση του κινδύνου, οι ειδικοί συστήνουν στους «νυχτερινούς τύπους» να υιοθετήσουν σταθερό πρόγραμμα ύπνου, να στοχεύουν σε περίπου οκτώ ώρες ξεκούρασης, να διακόψουν το κάπνισμα και να εντάξουν περισσότερη σωματική άσκηση στην καθημερινότητά τους.

JAHA

Τα προβιοτικά λειτουργούν σαν «φύλακες» του εντέρου, υποστηρίζοντας το μικροβίωμα και συμβάλλοντας στη ρύθμιση της φλεγμονής. Ωστόσο, η χρήση τους χρειάζεται γνώση και προσοχή.

Το ανοσοποιητικό μας σύστημα αποτελείται από έναν πολύπλοκο μηχανισμό κυττάρων που έχουν εξελιχθεί για να αντιμετωπίζουν παθογόνους μικροοργανισμούς. Το δέρμα λειτουργεί ως ένα ισχυρό προστατευτικό τείχος, όμως ακόμη και μια μικρή βλάβη μπορεί να επιτρέψει την είσοδο μικροβίων. Καθοριστικό ρόλο στην άμυνα του οργανισμού παίζει και το έντερο, το οποίο όχι μόνο απορροφά θρεπτικά συστατικά, αλλά δέχεται και καθημερινές «επιθέσεις» από μικρόβια.

Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία έχει η εντερική βλεννογόνος, που λειτουργεί ως φυσικό φράγμα έναντι των παθογόνων, ενώ παράλληλα αποτελεί βασικό υπόστρωμα για την ανάπτυξη ωφέλιμων βακτηρίων. Γι’ αυτό και η κατανάλωση φυτικών ινών θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική. Το ανοσοποιητικό σύστημα, μάλιστα, έχει εκπαιδευτεί από τη βρεφική ηλικία να συνυπάρχει με αυτά τα μικρόβια. Όταν αυτή η ισορροπία διαταράσσεται, μπορεί να εμφανιστούν διαταραχές του εντέρου ή αυτοάνοσες καταστάσεις.

Το έντερο στο επίκεντρο της ανοσολογικής άμυνας

Ο κίνδυνος μόλυνσης στο έντερο είναι μεγαλύτερος απ’ ό,τι στο δέρμα, γεγονός που εξηγεί γιατί περίπου το 80% του ανοσοποιητικού συστήματος εντοπίζεται γύρω από το πεπτικό. Το έντερο λειτουργεί και ως «εργαστήριο ζύμωσης», το οποίο δεν μπορεί να λειτουργήσει σωστά χωρίς επαρκή μικροβιακή παρουσία.

Η χρήση αντιβιοτικών, αν και συχνά απαραίτητη, επηρεάζει αναπόφευκτα και τα ωφέλιμα βακτήρια. Όταν η εντερική ισορροπία διαταραχθεί και τοξίνες ή μικρόβια περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος, μπορεί να προκληθεί συστηματική φλεγμονή. Η χρόνια ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού έχει συσχετιστεί με παθήσεις όπως ο διαβήτης, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, η παχυσαρκία, η άνοια και ορισμένες νευροεκφυλιστικές νόσοι.

Πώς συμβάλλουν τα προβιοτικά στην καλύτερη υγεία

Σε αυτό το πλαίσιο, τα προβιοτικά φαίνεται να παίζουν σημαντικό ρόλο. Παράγουν ουσίες όπως το βουτυρικό οξύ, το οποίο θρέφει και ενισχύει το εντερικό τοίχωμα. Παράλληλα, στο πλαίσιο του «άξονα εντέρου-εγκεφάλου», ερευνάται ο τρόπος με τον οποίο το έντερο μπορεί να επηρεάζει λειτουργίες του νευρικού συστήματος, ανοίγοντας τον δρόμο και για μη φαρμακευτικές προσεγγίσεις στην ψυχική υγεία.

Τα προβιοτικά δρουν σε πολλαπλά επίπεδα. Ορισμένα στελέχη ανταγωνίζονται τα παθογόνα, δυσκολεύοντας την εγκατάστασή τους στο έντερο. Πολλά συμπληρώματα δεν αποικίζουν μόνιμα το έντερο, αλλά το διασχίζουν, επηρεάζοντας θετικά το μικροπεριβάλλον του, αυξάνοντας την οξύτητα και περιορίζοντας την ανάπτυξη επιβλαβών μικροοργανισμών. Για να έχουν αποτέλεσμα, συχνά απαιτείται συστηματική λήψη.

Επιπλέον, η παρουσία τους φαίνεται να σχετίζεται με την ενεργοποίηση αντιφλεγμονωδών μηχανισμών και την ενίσχυση ρυθμιστικών κυττάρων του ανοσοποιητικού, τα οποία συμβάλλουν στον έλεγχο της φλεγμονής.

Προβιοτικά και μικροβίωμα μετά την παιδική ηλικία

Μετά τον απογαλακτισμό, ορισμένα ωφέλιμα μικρόβια μειώνονται σταδιακά. Η επανεισαγωγή προβιοτικών μέσω γαλακτοκομικών και ζυμωμένων τροφίμων, όπως το γιαούρτι, το κεφίρ και άλλα προϊόντα ζύμωσης, έχει μελετηθεί ως τρόπος υποστήριξης του μικροβιώματος. Ορισμένα προβιοτικά έχουν επίσης συσχετιστεί με μείωση του οξειδωτικού στρες, που αποτελεί βασικό παράγοντα χρόνιας φλεγμονής.

Πότε χρειάζεται προσοχή

Σε περιόδους έξαρσης εντερικών διαταραχών, συχνά συστήνεται να αναμένεται η υποχώρηση των συμπτωμάτων πριν από τη λήψη συμπληρωμάτων προβιοτικών. Σε καταστάσεις αυξημένης εντερικής διαπερατότητας, η χρήση τους δεν είναι πάντα κατάλληλη για όλους. Έχουν αναφερθεί και περιπτώσεις υπερβολικής ανάπτυξης βακτηρίων στο λεπτό έντερο, γεγονός που καθιστά σημαντική την παρακολούθηση των συμπτωμάτων και τη συμβουλή ειδικού.

Πριν την επιλογή συμπληρωμάτων, αξίζει να δοκιμάσει κανείς φυσικές πηγές προβιοτικών, όπως ζυμωμένα τρόφιμα. Πρόκειται για επιλογές που έχουν μελετηθεί εκτενώς και μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση της ισορροπίας του μικροβιώματος και στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού.

Στόχος δεν είναι απλώς η απουσία νόσου, αλλά η διατήρηση της καλής υγείας σε βάθος χρόνου και οι συνειδητές, εξατομικευμένες επιλογές αποτελούν το κλειδί. 

ygeiamou.gr

Η κατανάλωση νερού πριν κοιμηθείτε δεν είναι σημαντική μόνο για τη λειτουργία του οργανισμού, αλλά παίζει κρίσιμο ρόλο και στο πόσο βαθύς και ξεκούραστος θα είναι ο ύπνος.

Η ενυδάτωση είναι ένας βασικός παράγοντας στη ρύθμιση πολλών σωματικών διεργασιών. Πριν από τον ύπνο, η σωστή ενυδάτωση βοηθά στη διατήρηση του οργανισμού σε βέλτιστη κατάσταση, διασφαλίζοντας ότι όλα τα όργανα λειτουργούν σωστά. Υποστηρίζει την κυκλοφορία του αίματος και τη λειτουργία του λεμφικού συστήματος, το οποίο είναι απαραίτητο για τη διαδικασία αποκατάστασης κατά τη διάρκεια του ύπνου. Το γεγονός άλλωστε ότι κατά τη διάρκεια της νύχτας το σώμα συνεχίζει να εργάζεται για να επιδιορθωθεί και να αναγεννηθεί, σημαίνει ότι χρειάζεται νερό για να υποστηρίξει αυτές τις διεργασίες.

Επιπλέον, η διατήρηση ενός καλού επιπέδου ενυδάτωσης μπορεί να αποτρέψει τις κράμπες και τις νυχτερινές ναυτίες, οι οποίες συχνά διαταράσσουν τον βαθύ ύπνο.

Το νερό επίσης βοηθά να διατηρήσετε σταθερή τη θερμοκρασία του σώματος, ενώ αντιθέτως η αφυδάτωση μπορεί να προκαλέσει αύξηση της θερμοκρασίας και δυσφορία με αποτέλεσμα να μην μπορείτε να χαλαρώσετε και να κοιμηθείτε καλά το βράδυ. Παράλληλα, όταν ο οργανισμός είναι αφυδατωμένος μπορεί να εμφανίσετε συμπτώματα όπως ξηροστομία, πονοκέφαλο και κόπωση κατά το ξύπνημα τα οποία δεν θα έχουν επηρεάσει μόνο την ποιότητα του ύπνου σας τη νύχτα, αλλά και την απόδοσή σας κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Συμβουλές για σωστή ενυδάτωση πριν τον ύπνο
Για να μεγιστοποιήσετε τα οφέλη του νερού και να εξασφαλίσετε έναν ξεκούραστο ύπνο, είναι χρήσιμο να ακολουθήσετε μερικές απλές συμβουλές ενυδάτωσης. Πρώτον, συνιστάται να πίνετε ένα ποτήρι νερό περίπου μία ώρα πριν τον ύπνο ώστε το σώμα να απορροφήσει τα υγρά και να μην χρειαστεί να σηκωθείτε στη μέση της νύχτας για να πάτε στην τουαλέτα.

Δεύτερον, αποφύγετε τα καφεϊνούχα ή αλκοολούχα ποτά τις ώρες πριν τον ύπνο. Αυτά μπορούν να αφυδατώσουν το σώμα και να επηρεάσουν αρνητικά την ποιότητα του ύπνου. Αντ’ αυτού, επιλέξτε τσάγια από βότανα ή νερό αρωματισμένο με φέτες λεμονιού ή αγγουριού.

Τέλος, είναι σημαντικό να ενυδατώνεστε καθόλη τη διάρκεια της ημέρας. Συμπερασματικά, υιοθετώντας καλές συνήθειες ενυδάτωσης, μπορείτε να βελτιώσετε σημαντικά την εμπειρία του ύπνου σας και, κατά συνέπεια, τη συνολική σας υγεία.

iefimerida