Μήνας: Ιούνιος 2025

Η τάση του παγωμένου μπάνιου δεν είναι καθόλου καινούργια και χρονολογείται από την εποχή των αρχαίων Αιγυπτίων.

Ανακούφιση από τους μυικούς πόνους. Βελτίωση της διάθεσης και του ύπνου. Επιτάχυνση της απώλειας βάρους.

Οι λάτρεις της ευεξίας, οι αθλητές και ίσως ακόμη και ο τάδε γνωστός σας από το γυμναστήριο επαινούν τακτικά τα παγωμένα μπάνια για τα πολλαπλά οφέλη τους.

Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι και ο Ιπποκράτης είχαν ήδη διακηρύξει τα θεραπευτικά οφέλη του κρύου νερού. «Αυτό είναι γνωστό εδώ και πολύ καιρό», λέει η Δρ. Georgine Nanos, πιστοποιημένη οικογενειακή γιατρός και ιδιοκτήτρια της Kind Health Group, σε συνέντευξή της στο Popular Science.

Αλλά είχε δίκιο ο Ιπποκράτης; Έρευνες δείχνουν ότι η αποτελεσματικότητα των παγωμένων μπάνιων εξαρτάται από τον σκοπό για τον οποίο γίνονται.

Πώς να κάνετε ένα παγωμένο μπάνιο
Ένα παγωμένο μπάνιο ή κρύα βουτιά συνήθως περιλαμβάνει την εμβάπτιση του σώματος σε παγωμένο νερό, είτε σε μια μπανιέρα γεμάτη με πάγο είτε σε ένα φυσικά κρύο υδάτινο σώμα, όπως μια παγωμένη λίμνη.

Ειδικά για τους αρχάριους, η θερμοκρασία είναι το κλειδί, λέει η Nanos. Συνιστά να ξεκινήσετε με νερό περίπου 12 έως 14 βαθμούς Κελσίου, να μείνετε μέσα για μόλις 30 δευτερόλεπτα και στη συνέχεια να αυξήσετε σταδιακά τη διάρκεια σε ένα έως δύο λεπτά. Μετά από μερικές εβδομάδες, και ανάλογα με το πώς αισθάνεστε, μπορείτε να φτάσετε τα τρία έως πέντε λεπτά. Τα οφέλη τείνουν να σταθεροποιούνται μετά από πέντε έως έξι λεπτά, επισημαίνει.

Η Nanos συμβουλεύει ότι όποιος βυθίζεται σε νερό με θερμοκρασία κάτω των 10 βαθμών πρέπει να βρίσκεται υπό διαρκή επίβλεψη. Οι παγωμένες βουτιές, σημειώνει, δεν είναι για όλους, ειδικά για όσους έχουν καρδιακές παθήσεις, υψηλή αρτηριακή πίεση ή ιστορικό αρρυθμίας ή καρδιακών προσβολών.

Ένα κρύο μπάνιο «μπορεί να επιδεινώσει μια αρρυθμία, επειδή όταν βρίσκεστε στο κρύο και αυτό μπορεί να προκαλέσει οξεία καρδιακή καταπόνηση», εξηγεί η Nanos.

Πώς μπορούν τα κρύα μπάνια να μας κάνουν πιο υγιείς;
Από επιστημονική άποψη, η έκθεση σε κρύο νερό προκαλεί μια σειρά εσωτερικών αλλαγών στο σώμα μας. Ενεργοποιεί το συμπαθητικό νευρικό σύστημα και απελευθερώνει μια σειρά ορμονών όπως η νορεπινεφρίνη και η ντοπαμίνη, σύμφωνα με την Nanos. «Αυτές είναι οι ορμόνες της ευεξίας», λέει, και η απελευθέρωσή τους μπορεί να βελτιώσει τη διάθεσή σας.

Όταν βουτάτε σε παγωμένο νερό, τα αιμοφόρα αγγεία σας συστέλονται — μια διαδικασία που ονομάζεται αγγειοσυστολή — για να διατηρήσουν τη θερμότητα, λέει. Όταν βγαίνετε, τα αγγεία σας διαστέλονται ξανά — αγγειοδιαστολή — για να επαναφέρουν τη θερμοκρασία του σώματός σας στο φυσιολογικό. Αυτές οι αλλαγές μπορούν να βελτιώσουν την κυκλοφορία, λέει η Νάνος.

Επιπλέον, η έκθεση στο κρύο προκαλεί ρίγη, που είναι η προσπάθεια του σώματός σας να παράγει θερμότητα. Η θεωρία είναι ότι τα ρίγη μπορεί να αυξήσουν προσωρινά το μεταβολισμό σας, κάτι που ορισμένοι πιστεύουν ότι μπορεί να βοηθήσει στην απώλεια βάρους, λέει. «Αυτή είναι η επιστημονική άποψη, αλλά τα στοιχεία που την υποστηρίζουν δεν είναι τόσο ισχυρά», εξηγεί η Nanos.

Τι λέει η επιστήμη;
Πώς μας βοηθούν πραγματικά αυτές οι αλλαγές; Οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης και οι ειδικοί βασίζονται κυρίως σε μικρές κλινικές μελέτες ή δεδομένα παρατήρησης για να υποστηρίξουν τα πιθανά οφέλη για την υγεία από την εμβάπτιση σε κρύο νερό, λέει η Nanos. Ωστόσο, συστηματικές ανασκοπήσεις της έρευνας αρχίζουν να ρίχνουν φως σε αυτή τη δημοφιλή θεραπεία, αν και όλοι σημειώνουν ότι απαιτούνται περισσότερες μελέτες για τις επιπτώσεις της.

Μια συστηματική μετα-ανάλυση της εμβάπτισης σε κρύο νερό που πραγματοποιήθηκε το 2025, για παράδειγμα, εξέτασε τα αποτελέσματα της εμβάπτισης σε κρύο νερό σε 11 μελέτες στις οποίες συμμετείχαν 3.177 άτομα. Οι παρεμβάσεις περιελάμβαναν μπάνιο ή ντους με νερό θερμοκρασίας μεταξύ 12-15 βαθμών Κελσίου, διάρκειας από 30 δευτερόλεπτα έως δύο ώρες.

Η ανασκόπηση δεν διαπίστωσε άμεση μείωση του στρες μετά την εμβάπτιση σε κρύο νερό, αλλά οι συμμετέχοντες ανέφεραν ανακούφιση 12 ώρες αργότερα. Επιπλέον, παρατηρήθηκαν βελτιώσεις στην ποιότητα του ύπνου και στη συνολική ποιότητα ζωής, αν και δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές αλλαγές στη διάθεση.

Μια ξεχωριστή μετα-ανάλυση του 2023 από 20 μελέτες επικεντρώθηκε στο πόσο καλά τα παγωμένα μπάνια βοηθούν τους αθλητές να μειώσουν τον μυϊκό πόνο, την κόπωση και τις βλάβες μετά από έντονη άσκηση. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η βουτιά σε παγωμένο νερό μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του μυϊκού πόνου και της κόπωσης αμέσως μετά την άσκηση.

Και, προειδοποιεί η Nanos, ο χρόνος φαίνεται να έχει σημασία όταν πρόκειται για ένα παγωμένο μπάνιο μετά την προπόνηση. Μια ανασκόπηση οκτώ μελετών του 2024 διαπίστωσε ότι το κρύο μπάνιο μετά από προπόνηση αντίστασης μπορεί στην πραγματικότητα να μειώσει την ανάπτυξη των μυών — ένα μεγάλο μειονέκτημα για όσους επιδιώκουν να αυξήσουν τη μυϊκή τους μάζα.

Η Nanos λέει να περιμένετε τέσσερις έως έξι ώρες μετά την προπόνηση αντοχής για να κάνετε ένα κρύο μπάνιο. Συμπερασματικά, αν σας αρέσει το κρύο μπάνιο και νιώθετε τα οφέλη, συνεχίστε. «Και αν σας κάνει να νιώθετε άσχημα, σταματήστε», συμβουλεύει η Nanos.

«Μερικοί άνθρωποι έχουν πραγματικά μια έντονη αποστροφή στο κρύο νερό και το σώμα τους δεν προσαρμόζεται, δεν νιώθουν καλά ή πανικοβάλλονται. Αν διαπιστώσετε ότι το σώμα σας δεν μπορεί να ρυθμιστεί, ακόμα και αν ξεκινήσετε σιγά-σιγά, απλά δεν είναι για σας», καταλήγει με νόημα η επιστήμονας.

iefimerida

Τα τελευταία 20 χρόνια, η κατανόηση της γενετικής προδιάθεσης στον καρκίνο του μαστού έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο, με τα γονίδια BRCA1 και BRCA2 να βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της εξέλιξης.

«Ωστόσο, η σύγχρονη γενετική έχει αναδείξει και άλλα γονίδια υψηλού κινδύνου που σχετίζονται με την ανάπτυξη καρκίνου του μαστού και άλλων οργάνων και για τα οποία υπάρχουν πλέον σαφείς διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες αναφορικά με τη διαχείριση», επισημαίνει ο κ. Βασίλης Βενιζέλος, Διευθυντής Μονάδας Μαστού – Χειρουργικής Κλινικής Μαστού στο Metropolitan Hospital, Αν. Καθηγητής University of NICOSIA και Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού (ΕΧΕΜ), εξηγώντας τα όσα πρέπει να γνωρίζουμε για τονγενετικό έλεγχο που αφορά στον καρκίνο του μαστού:

Σε ποιες περιπτώσεις γυναικών που ΔΕΝ έχουν νοσήσει ενδείκνυται ο γενετικός έλεγχος;
Εάν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό:

Καρκίνου μαστού ή ωοθηκών σε πρώτου βαθμού συγγενείς και ηλικία μικρότερη των 50 ετών
Με δυο πρώτου βαθμού συγγενείς με καρκίνο μαστού και τουλάχιστον ο ένας σε ηλικία μικρότερη των 50 ετών
Με πρώτου βαθμού συγγενείς με καρκίνο ωοθηκών
Σε ποιες γυναίκες που πάσχουν από καρκίνο του μαστού ενδείκνυται ο γενετικός έλεγχος;
Ο γενετικός έλεγχος προτείνεται σε ασθενείς με καρκίνο μαστού που πληρούν ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα κριτήρια:

Ηλικία διάγνωσης κάτω των 50 ετών
Τριπλά αρνητικός καρκίνος μαστού
Ιστορικό καρκίνου του μαστού σε συγγενείς πρώτου ή δεύτερου βαθμού
Πολλαπλοί πρωτοπαθείς καρκίνοι μαστού στην ίδια ασθενή
Ποια γονίδια θεωρούνται υψηλού κινδύνου;
Οι γονιδιακές μεταλλάξεις που συνδέονται με σημαντική αύξηση του κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου του μαστού περιλαμβάνουν:

BRCA1, BRCA2
PALB2
CDH1
PTEN
STK11
TP53
«Για τους φορείς παθογόνων μεταλλάξεων στα παραπάνω γονίδια, προτείνεται, μετά από συζήτηση, η προφυλακτική αμφοτερόπλευρη μαστεκτομή (Risk-Reducing Mastectomy – RRM) με άμεση αποκατάσταση, καθώς έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης νέου καρκίνου του μαστού κατά περίπου 90%. Ειδικά για τα γονίδια BRCA1 και BRCA2, προτείνεται επιπλέον η προφυλακτική σαλπιγγοωοθηκεκτομή, λόγω του αυξημένου κινδύνου για εμφάνιση καρκίνου ωοθηκών», τονίζει.

Η διαδρομή για την επιλογή της προφυλακτικής μαστεκτομής (RRM)
Η απόφαση για RRM είναι πολυπαραγοντική και πρέπει να λαμβάνεται μετά από εξειδικευμένη συμβουλευτική που λαμβάνει υπόψη:

Τον βαθμό προστασίας που προσφέρει η επέμβαση
Τις διαθέσιμες επιλογές αποκατάστασης
Τους πιθανούς κινδύνους και επιπλοκές της επέμβασης
Το οικογενειακό ιστορικό και το υπόλοιπο προσωπικό ρίσκο ανάπτυξης καρκίνου με βάση την ηλικία και το προσδόκιμο ζωής
Τις ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις και την επίδραση στην ποιότητα ζωής, την εικόνα σώματος και τη σεξουαλικότητα
Επέκταση της συμβουλευτικής και σε άλλους τύπους καρκίνου
Ορισμένα από τα παραπάνω γονίδια αυξάνουν επίσης τον κίνδυνο για:

Καρκίνο των ωοθηκών (BRCA1, BRCA2, PALB2)
Καρκίνο παγκρέατος (BRCA2, PALB2)
Καρκίνο προστάτη (BRCA2)
Γαστρικό λοβιακό καρκίνωμα (CDH1)
«Συνεπώς, η γενετική συμβουλευτική πρέπει να επεκτείνεται και σε ασθενείς που έχουν νοσήσει από άλλους σχετιζόμενους καρκίνους, και να περιλαμβάνει ενημέρωση συγγενών που πιθανόν να είναι φορείς», διευκρινίζει, αναφέροντας τις ενδεικνυόμενες μεθόδους αποκατάστασης για γυναίκες που είναι φορείς, αλλά δεν έχουν νοσήσει.

Ποιες μέθοδοι χειρουργικής αποκατάστασης ενδείκνυνται σε γυναίκες που είναι φορείς μεταλλάξεων αλλά ΔΕΝ έχουν νοσήσει;
Μαστεκτομή με διατήρηση δέρματος και θηλών και άμεση αποκατάσταση στο ίδιο χειρουργείο με τοποθέτηση ενθεμάτων.
Μαστεκτομή με διατήρηση δέρματος και θηλών και άμεση αποκατάσταση με αυτόλογους κρημνούς.
Ρομποτική ή ενδοσκοπική μαστεκτομή με διατήρηση δέρματος και θηλών και τοποθέτηση ενθεμάτων.
*Το Διεπιστημονικό Κέντρο Μαστού και Γυναίκας του Metropolitan Hospital είναι η μοναδική πιστοποιημένη μονάδα μαστού στην Ελλάδα από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Μαστολογίας (EUSOMA) καθιστώντας τη μία από τις κορυφαίες Μονάδες Μαστού στην Ευρώπη.
Λειτουργεί από το καλοκαίρι του 2014 και αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη μονάδα παρακολούθησης, διάγνωσης και αντιμετώπισης όλων των παθήσεων του μαστού.
Δημιουργήθηκε με γνώμονα τις ανάγκες της σύγχρονης γυναίκας, καθώς αποτελείται από μια μεγάλη ομάδα εξειδικευμένων γιατρών, η οποία μπορεί να δώσει λύση σε ό,τι αφορά την υγεία των μαστών.

iefimerida

Σε μια εποχή όπου η καλή ποιότητα ύπνου αποτελεί θεμέλιο για τη σωματική και ψυχική μας υγεία, η συνήθεια να πατάμε το κουμπί της αναβολής (snooze) στο κινητό προκαλεί ζημιά στον εγκέφαλο, την οποία δεν αντιλαμβανόμαστε.

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη και αναλύσεις ειδικών στον ύπνο, όπως αυτές της Amerisleep, η επαναλαμβανόμενη αναβολή του ξυπνητηριού δεν μας προσφέρει ξεκούραση, αλλά διαταράσσει σοβαρά τη λειτουργία του εγκεφάλου και το βιολογικό μας ρολόι.

Η έρευνα, την οποία επαναδημοσιεύει το smartliving .ro, επισημαίνει πως κατά τη διάρκεια του ύπνου ο εγκέφαλος περνά από διαφορετικά στάδια – ανάμεσά τους και η φάση REM (Rapid Eye Movement), κρίσιμη για την ενίσχυση της μνήμης, την επεξεργασία συναισθημάτων και τη δημιουργικότητα.

Όταν ξυπνάμε με το πρώτο χτύπημα του ξυπνητηριού διακόπτεται φυσικά ο κύκλος του ύπνου. Αν όμως επιλέξουμε να πατήσουμε snooze για λίγα λεπτά επιπλέον, μπαίνουμε σε έναν νέο, ατελή κύκλο ύπνου που διακόπτεται ξανά, δημιουργώντας μια αίσθηση αποπροσανατολισμού, γνωστή ως «αδράνεια ύπνου» (sleep inertia).

Αυτή η «αδράνεια» μπορεί να διαρκέσει έως και δύο ώρες μετά το ξύπνημα, προκαλώντας σύγχυση, έλλειψη συγκέντρωσης και μειωμένη αντίδραση. 

Μακροπρόθεσμα, η συνεχής χρήση του snooze κουμπιού ισοδυναμεί με απώλεια ύπνου.

Χαρακτηριστικά, όσοι πατούν snooze καθημερινά σπαταλούν έως και 12 πλήρεις νύχτες ύπνου τον χρόνο.

Τι λένε οι ειδικοί
Η δρ Ρεμπέκα Ρόμπινς από το Brigham and Women’s Hospital τονίζει πως το σώμα μας δεν έχει χρόνο να επιστρέψει σε βαθύ ή REM ύπνο στα λίγα λεπτά της αναβολής. Αντίθετα, μένει «παγιδευμένο» σε ένα στάδιο επιφανειακού ύπνου, που μόνο αναζωογονητικό δεν είναι.

Η λύση για να αποφύγουμε αυτή την παγίδα δεν είναι, απλώς, να βάλουμε το ξυπνητήρι μακριά.

Τι προτείνουν οι ειδικοί;

Καθιέρωση σταθερού προγράμματος ύπνου, χωρίς διακυμάνσεις μεγαλύτερες από 30 λεπτά καθημερινά, ακόμη και τα Σαββατοκύριακα.
Απομάκρυνση οθονών και τεχνητού φωτός τουλάχιστον μία ώρα πριν από τον ύπνο.
Έκθεση στο φυσικό φως αμέσως μετά το πρωινό ξύπνημα – βοηθά το βιολογικό ρολόι να συγχρονιστεί.
Δημιουργία πρωινής ρουτίνας με νόημα, που περιλαμβάνει μικρές συνήθειες, όπως stretching, ένα υγιεινό πρωινό ή ένα σύντομο περπάτημα.
Η απλή λύση
Σύμφωνα με την έρευνα του amerisleep, η λύση είναι πολύ απλή: απλώς, σήκω από το κρεβάτι.

«Υπάρχουν ορισμένα συναρπαστικά δεδομένα που δείχνουν ότι ο εγκέφαλος δεν κοιμάται ως ενιαίο όργανο και ότι διαφορετικά μέρη του μπορούν να είναι ταυτόχρονα σε κατάσταση ύπνου και εγρήγορσης», λέει η καθηγήτρια Στ. Πίρσον.

«Αυτό ονομάζεται “τοπικός ύπνος” και μπορεί να σχετίζεται με την αδράνεια ύπνου. Κυριολεκτικά, ορισμένα μέρη του εγκεφάλου σου μπορεί να συνεχίζουν να κοιμούνται όταν ξυπνάς και να χρειάζονται χρόνο για να ξυπνήσουν. Όμως, μετά από λίγα λεπτά, αυτή η αίσθηση νύστας θα περάσει και θα ξεκινήσεις τη μέρα σου νιώθοντας φρέσκος και έτοιμος για δράση» λέει.

«Αυτό σχετίζεται και με το φαινόμενο του ”κοινωνικού jet lag”. Πρόκειται για έναν όρο που επινοήθηκε από τον Till Roenneberg στο Μόναχο, ο οποίος επισήμανε ότι οι κοινωνικοί και επαγγελματικοί περιορισμοί κάνουν το βιολογικό μας ρολόι να βρίσκεται ουσιαστικά σε κατάσταση jet lag κατά τη διάρκεια της εργάσιμης εβδομάδας, καθώς υιοθετούμε ένα μοτίβο δραστηριότητας/ξεκούρασης που διαφέρει από το εσωτερικό μας ρολόι» προσθέτει.

«Κατόπιν, προσπαθούμε να αναπληρώσουμε τον ύπνο τα Σαββατοκύριακα. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να υποφέρουμε από μια κατάσταση παρόμοια με το jet lag λίγων ωρών κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, κάτι που δεν είναι ιδανικό για την απόδοσή μας».

Αν δεν εμπιστεύεσαι απόλυτα τον εαυτό σου να αντισταθείς στον πειρασμό του κουμπιού αναβολής, υπάρχει άλλη μία λύση, αλάνθαστη: βάλε το ξυπνητήρι στην άλλη άκρη του δωματίου, μακριά από το κρεβάτι σου.

iefimerida

Το μυστικό για να γεράσεις κανείς και να παραμείνει υγιής ίσως δεν βρίσκεται στα γονίδιά μας, αλλά στον τρόπο ζωής, υποστηρίζει ο καρδιολόγος Dr. Eric Topol.

Μελετώντας 1.400 άτομα άνω των 80 ετών που έχουν αποφύγει χρόνιες παθήσεις όπως ο καρκίνος και οι καρδιοπάθειες, η ομάδα του διαπίστωσε ότι δεν υπάρχει «μαγικό» γονίδιο μακροζωίας. Αυτή η έκπληξη τον οδήγησε να επικεντρωθεί σε έναν άλλο βασικό παράγοντα για την «ευγηρία»: τον τρόπο ζωής. «Αν μπορούσα να ζήσω άλλα 10 ή 15 χρόνια χωρίς ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία, αυτό θα ήταν καταπληκτικό. Και έχω πραγματικά διπλασιάσει τις προσπάθειές μου για να το πετύχω αυτό», δήλωσε σε podcast του CNN.

Οι οδηγίες ενός καρδιολόγου για να παραμείνουμε υγιείς
Ο ίδιος ο γιατρός άλλαξε ριζικά τις συνήθειές του. Βελτίωσε τον ύπνο του κάτι που, όπως εξηγεί, καθώς ο άνθρωπος γερνά προστατεύει τη μνήμη και την καρδιά. Στη γυμναστική έδωσε έμφαση στη μυϊκή ενδυνάμωση και την ισορροπία, πέρα από το παραδοσιακό cardio.

Όσον αφορά στη διατροφή του, ο 71χρονος Topol εδώ και 40 χρόνια έχει αποκλείσει το κόκκινο κρέας. Αντ’ αυτού, τρώει ψάρι, όσπρια και μια σαλάτα κάθε βράδυ. Αποφεύγει όσο το δυνατόν περισσότερο τις υπερεπεξεργασμένες τροφές και έχει προσαρμόσει την πρόσληψη πρωτεΐνης στην ηλικία του, χωρίς να το παρακάνει (περίπου 90 γραμμάρια την ημέρα, δεδομένου ότι ζυγίζει 82 κιλά). Απορρίπτει τις ακραίες δίαιτες και προτιμά μια φυτική και ισορροπημένη διατροφή.

Όσον αφορά τα διατροφικά συμπληρώματα, είναι ξεκάθαρος: δεν είναι απαραίτητα όταν κάποιος είναι υγιής. «Είναι σπατάλη χρημάτων και ορισμένα από αυτά τα συμπληρώματα μπορεί να έχουν ανεπιθύμητες παρενέργειες».

iefimerida

Η ενυδάτωση είναι απαραίτητη για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού. Πόσο νερό ωστόσο είναι πραγματικά απαραίτητο;

Η σύσταση να πίνουμε δύο λίτρα νερό ημερησίως ή 8 ποτήρια δεν υποστηρίζεται από επιστημονικά δεδομένα και θεωρείται μύθος. Η ιδέα αυτή πιθανόν προήλθε από παρερμηνείες συστάσεων που δημοσιεύτηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη διάρκεια στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, οι οποίες επαναλήφθηκαν χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση. Ωστόσο, με τα χρόνια μελέτες άρχισαν να καταρρίπτουν τον μύθο. Για παράδειγμα, το British Medical Journal δημοσίευσε το 2011 το άρθρο «Waterlogged?», το οποίο όχι μόνο ανέτρεψε τη σύσταση για «οκτώ ποτήρια νερό την ημέρα», αλλά και ανέλυσε πώς αυτός ο μύθος συνεχίζει να διαδίδεται στην κοινωνία, ποιοι τον προωθούν και ποια είναι τα συμφέροντα πίσω από αυτόν.

Μία από τις πιο πρόσφατες μελέτες για το θέμα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science το 2022, επιβεβαιώνει ότι η σύσταση για δύο λίτρα νερό την ημέρα δεν έχει καμία επιστημονική βάση.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα διάσημα «οκτώ ποτήρια την ημέρα» είναι περιττά για τους περισσότερους ανθρώπους — και ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτή η ποσότητα μπορεί να είναι ακόμη και υπερβολική και αντιπαραγωγική. Ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, ο καθηγητής John Speakman από το Πανεπιστήμιο του Aberdeen, υποστηρίζει ότι η προέλευση του μύθου πιθανόν να σχετίζεται με ένα λανθασμένο υπολογισμό: είναι πιθανό οι πρώτες συστάσεις του περασμένου αιώνα να αγνόησαν το νερό που προσλαμβάνουμε μέσω των τροφών.

Επιπλέον, οι εν λόγω οδηγίες δεν λαμβάνουν υπόψη τις ατομικές ανάγκες, οι οποίες διαφέρουν σημαντικά από άτομο σε άτομο.

Υπολογίζεται ότι, κατά μέσο όρο, μεταξύ 20% και 30% του νερού που καταναλώνουμε καθημερινά προέρχεται από τα τρόφιμα, ενώ όπως τονίζουν οι ειδικοί, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ικανοποιούμε το αίσθημα της δίψας κάθε φορά που το ζητάει ο οργανισμός μας.

Πόσο νερό πρέπει να πίνουμε καθημερινα;
Το 2010, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) καθόρισε γενικές συστάσεις για τη συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη νερού -λαμβάνοντας υπόψη και το νερό που περιέχεται στις τροφές- για άτομα που βρίσκονται σε συνθήκες μέτριας θερμοκρασίας και σωματικής δραστηριότητας. Οι κατευθυντήριες οδηγίες προτείνουν:

περίπου 2 λίτρα για τις γυναίκες
2,3 λίτρα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης
3 λίτρα κατά τον θηλασμό
και 2,5 λίτρα για τους άνδρες
Και οι συνθήκες παίζουν σημαντικό ρόλο. Οι ειδικοί συστήνουν για παράδειγμα σε όσους γυμνάζονται να ενυδατώνονται πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση, ακόμη και αν δεν αισθάνονται ότι διψούν εκείνη τη στιγμή. Η ποσότητα ποικίλλει ανάλογα με τη φυσική κατάσταση, τη διάρκεια και την ένταση της δραστηριότητας και τη θερμοκρασία περιβάλλοντος.

Εκτός από τη σωματική δραστηριότητα, είναι απαραίτητο να ληφθεί υπόψη ο μεταβολισμός, πιθανές ασθένειες, η χρήση φαρμάκων και η ηλικία.

iefimerida