Μήνας: Απρίλιος 2023

Το ανοσοποιητικό μας σύστημα κάνει διαρκώς ό,τι μπορεί για να τα καταστρέψει αλλά αποτυγχάνει και η κατανόηση των λόγων της αποτυχίας του μπορεί να μας δώσει πολύτιμες πληροφορίες.

Στις χιλιετίες που μετρά η ιστορία των τατουάζ δεν έχουν αλλάξει και πολλά: κάθε τατουάζ είναι η χάραξη μιας πληγής σε μόνιμο σχήμα από μελάνι.

Όμως πολλά στοιχεία των τατουάζ παραμένουν, παραδόξως, αινιγματικά και οι επιστήμονες δεν είναι ακόμη σίγουροι για το τι κάνει ορισμένα τατουάζ να ξεθωριάζουν γρήγορα, ενώ άλλα που είναι «προσωρινά» παραμένουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα παρότι υποτίθεται ότι θα έπρεπε να εξαφανιστούν. Ασαφείς παραμένουν και οι αντιδράσεις στο φως.

Ένα από τα πιο παράξενα και λιγότερο μελετημένα χαρακτηριστικά, όμως, είναι το πώς ακριβώς επιβιώνουν τα τατουάζ. Το ανοσοποιητικό μας σύστημα κάνει διαρκώς ό,τι μπορεί για να τα καταστρέψει – και η κατανόηση των λόγων της αποτυχίας του, θα μπορούσε να δώσει πληροφορίες για μια από τις πιο σημαντικές λειτουργίες του σώματός μας.

Όταν κάνουμε ένα τατουάζ, το σώμα το εκλαμβάνει ως επίθεση. Το δέρμα είναι ο πρώτος φραγμός του ανοσοποιητικού συστήματος και είναι εφοδιασμένο με αμυντικά κύτταρα ταχείας δράσης που κινητοποιούνται όταν παραβιαστεί, εξηγεί η Juliet Morrison, ιολόγος στο UC Riverside. Η πρωταρχική λειτουργία αυτών των κυττάρων είναι να εντοπίζουν οτιδήποτε ξένο και να το καταστρέφουν ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία επούλωσης.

Σε γενικές γραμμές τα κύτταρα αυτά είναι αποτελεσματικά, επιτρέποντας την επούλωση από εγκαύματα και την υποχώρηση των ουλών στο δέρμα – εκτός από τις περιπτώσεις που εμπλέκεται το μελάνι. Τα σωματίδια των χρωστικών ουσιών είναι ογκώδη και τα ένζυμα των κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος δυσκολεύονται να τα αποδομήσουν.

Έτσι, όταν τα μελάνια «καταβροχθίζονται» από κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, όπως τα μακροφάγα που ζουν στο δέρμα (τα οποία περνούν τη ζωή τους καταβροχθίζοντας παθογόνα στοιχεία και κυτταρικά υπολείμματα) μετατρέπονται σε μία μικροσκοπική μάζα που θυμίζει τσίχλα.

Μέσα στα «στομάχια» μακροφάγων κυττάρων

Τα σωματίδια της χρωστικής ουσίας κατακάθονται στα σωθικά των μακροφάγων και δεν διασπώνται. Όταν βλέπουμε το μελάνι στην επιφάνεια του σώματος, στην πραγματικότητα αυτό δεν είναι απλώς μπλεγμένο ανάμεσα στα κύτταρα του δέρματος, αλλά γυαλίζει μέσα από τις «κοιλιές» των μακροφάγων που δεν μπορούν να το χωνέψουν.

Η Sandrine Henri, ανοσολόγος στο Κέντρο Ανοσολογίας Marseille-Luminy της Γαλλίας, και οι συνάδελφοί της, διαπίστωσαν ότι η αντίδραση των μακροφάγων στο μελάνι μπορεί να εξηγήσει γιατί τα τατουάζ παραμένουν ακόμη και μετά το θάνατο των κυττάρων. Στο τέλος της ζωής ενός μακροφάγου (η οποία διαρκεί μέρες ή εβδομάδες), το κύταρρο αρχίζει να διαλύεται, απελευθερώνοντας τη χρωστική ουσία στον πυρήνα του. Όμως πολύ γρήγορα κάποιο άλλο μακροφάγο που βρίσκεται κοντά του καταβροχθίζει το μελάνι και παίρνει τη θέση του προκατόχου του, όχι περισσότερα από μερικά μικρόμετρα μακριά του – λιγότερο από το πλάτος μιας ανθρώπινης τρίχας.

Με την πάροδο του χρόνου, τα περιγράμματα των τατουάζ μπορεί να γίνουν λίγο πιο θολά, καθώς το μελάνι περνά από κύτταρο σε κύτταρο. Χρωστική ουσία μπορεί επίσης να καταλήξει στους λεμφαδένες. Αυτοί οι σημαντικοί ανοσολογικοί κόμβοι είναι συνήθως υπόλευκοι, αλλά σε άτομα με έντονα τατουάζ, μπορεί να καταλήξουν να έχουν το χρώμα του μελανιού, λέει ο Gary Kobinger, ανοσολόγος στο Εθνικό Εργαστήριο Galveston του Πανεπιστημίου του Texas Medical Branch.

Σε γενικές γραμμές, το μελάνι μένει μέσα στα μακροφάγα κύταρρα και έτσι παραμένει στη θέση του. Αυτή η ατελείωτη «σκυταλοδρομία» πιστεύεται ότι είναι εν μέρει ο λόγος που είναι τόσο δύσκολο να αφαιρεθούν τα τατουάζ με λέιζερ – και, ενδεχομένως, ο λόγος που κάποια θεωρητικά προσωρινά τατουάζ δεν ξεθωριάζουν όσο γρήγορα υπόσχονται οι διαφημίσεις. 

Οι επιστήμονες δεν είναι ακόμη βέβαιοι για το αν η αλληλεπίδραση των μακροφάγων με το «αχώνευτο» μελάνι έχει συνέπειες. «Τι γίνεται όταν τα αναγκάζετε να ασχολούνται με αυτές τις ξένες μάζες χρωστικής ουσίας, αντί να κάνουν ανοσολογική επιτήρηση;» αναρωτιέται η Morrison. Τα μπλοκαρισμένα μακροφάγα μπορεί να είναι λιγότερο ικανά να αντιμετωπίσουν πιο επικίνδυνες ουσίες, όπως παθογόνα στοιχεία.

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε πέρυσι διαπίστωνε ότι η χρωστική ουσία των τατουάζ μπορεί να μεταβάλλει τις πρωτεΐνες που παράγουν και τα σήματα που στέλνουν σε άλλα κύτταρα. Όλα αυτά μπορεί να μην σημαίνουν τίποτα – ή ότι το κύτταρο αρχίζει να αντιδρά υπερβολικά ή αντιδρά λιγότερο αποτελεσματικά σε ξένες ουσίας, θέτοντας ενδεχομένως το ανοσοποιητικό σύστημα σε μειονεκτική θέση εάν ένα νέο τατουάζ προκαλέσει φλεγμονή, μόλυνση ή αλλεργική αντίδραση.

Οι λοιμώξεις σπάνια συνδέονται με τατουάζ και, όταν συμβαίνουν, είναι συνήθως βακτηριακές. Αλλά σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, οι λάτρεις του body-art μπορεί να καταλήξουν με επικίνδυνους ιούς, συμπεριλαμβανομένου του ιού της ηπατίτιδας C. Χάρη στις σύγχρονες προόδους στην υγιεινή, οι περισσότεροι άνθρωποι με τατουάζ «τα καταφέρνουν μια χαρά», σχολιάζει η Danielle Tartar, δερματολόγος στο UC Davis.

Για να κατανοήσει ορισμένες από τις πιθανές ανοσολογικές επιδράσεις των τατουάζ, ο Christopher Lynn, ανθρωπολόγος στο Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα, μελετά ανθρώπους με πολλά τατουάζ, από διάφορες περιοχές του πλανήτη. Αυτός και οι συνάδελφοί του διαπίστωσαν ότι τα άτομα που κάνουν συχνά τατουάζ φαίνεται να διαθέτουν υψηλότερα επίπεδα ορισμένων ανοσολογικών μορίων στο αίμα τους, συμπεριλαμβανομένων των αντισωμάτων, σε σχέση με τα άτομα που σπάνια κάνουν τατουάζ – τουλάχιστον για ένα σύντομο χρονικό διάστημα. 

Αλλά περισσότερα αντισώματα δεν σημαίνουν απαραίτητα καλύτερη ανοσία, και οι ερευνητές δεν έχουν ακόμη μια καθαρή εικόνα του πόσο διαρκούν αυτά τα αποτελέσματα, λέει η Saranya Wyles, δερματολόγος στην Κλινική Mayo.

Ο Lynn και οι συνάδελφοί του δεν έχουν κάνει κάποια κλινική δοκιμή αναθέτοντας σε ορισμένους ανθρώπους να κάνουν τατουάζ και να συγκρίνουν τα αποτελέσματα με μία ομάδα ελέγχου που δεν θα κάνει. Ως εκ τούτου, δεν μπορούν να αποδείξουν ότι η αύξηση των αντισωμάτων είναι άμεσο αποτέλεσμα των τατουάζ.  Είναι πιθανό, λέει ο Lynn, οι άνθρωποι με φυσικά υψηλότερα επίπεδα ορισμένων ανοσολογικών μορίων να κάνουν πιο εύκολα περισσότερα τατουάζ, ακριβώς επειδή εκδηλώνουν σπανιότερα δυσάρεστες αντιδράσεις.

Όπως και να έχει, ο Lynn προειδοποιεί ότι, ακόμη και στην καλύτερη περίπτωση, το όποιο πιθανό (ή απίθανο) όφελος από ένα τατουάζ θα έχει τα όριά του. «Δεν νομίζω ότι πρόκειται να θεραπεύσει τα κρυολογήματα» ή οτιδήποτε άλλο, λέει.

Πηγή: The Atlantic

Χρήση παραισθησιογόνων ναρκωτικών έκαναν πριν από περίπου τρεις χιλιετίες οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού, όπως αποκαλύπτει μια νέα έρευνα.

Τούφες μαλλιών από χώρο ταφής στην ισπανική νήσο Μινόρκα έδειξαν κατά τους επιστήμονες ότι αρχαίοι πολιτισμοί της Ευρώπης χρησιμοποιούσαν ναρκωτικές ουσίες από φυτά, πιθανότατα στο πλαίσιο τελετουργικών, που τους προκαλούσαν ντελίριο και παραισθήσεις.

Η έρευνα, τα ευρήματα της οποίας δημοσιεύτηκαν στην επιθεώρηση Scientific Reports, κατέγραψε σημάδια ανθρώπινης δραστηριότητας στο σπήλαιο Es Càrritx στη νοτιοδυτική πλευρά της Μινόρκα, Στο σπήλαιο βρέθηκαν πάνω από 200 τάφοι και πιστεύεται ότι χρησιμοποιείται ως χώρος ταφής και διαφόρων τελετών για περίπου έξι αιώνες μέχρι το 800 π.Χ., όπως μεταδίδει το BBC.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι ναρκωτικές ουσίες πιθανώς χρησιμοποιούνταν σε τελετουργικά στο σπήλαιο πιθανώς με τη συμμετοχή σαμάνων «που ήταν ικανοί να ελέγχουν τις παρενέργειες των ναρκωτικών από φυτά».

Οι τούφες μαλλιών, που ίσως προέρχονταν από περισσότερα από ένα άτομα, βάφονταν κόκκινες στη διάρκεια των τελετουργικών και κατά την ανάλυσή τους οι ερευνητές εντόπισαν τρεις παραισθησιογόνες ουσίες: πέραν της ατροπίνης και της σκοπολαμίνης από την οικογένεια νυχτολούλουδων φυτών, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν παραλήρημα και παραισθήσεις, οι επιστήμονες βρήκαν και ίχνη εφεδρίνης, ενός διεγερτικού που προέρχεται από συγκεκριμένα είδη θάμνων και πεύκων και ενισχύει την εγρήγορση και τη σωματική δραστηριότητα.

Οι τούφες μαλλιών βρέθηκαν σε ξύλινα δοχεία που έφεραν ομόκεντρους κύκλους στο εξωτερικό τους. Ορισμένοι ερευνητές, σύμφωνα με τη μελέτη, συσχετίζουν τα σχήματα αυτά με το σχήμα των ματιών, το οποίο μπορεί να συμβολίζει την εσωτερική ενόραση που προκαλείται από τα ναρκωτικά.

Προηγούμενες ενδείξεις χρήσης ναρκωτικών στην προϊστορική Ευρώπη έχουν βασιστεί σε έμμεσες αποδείξεις, όπως η απεικόνιση φυτών με παραισθησιογόνα δράση σε καλλιτεχνικές αναπαραστάσεις.

iefimerida.gr

«Ένοχα» φαίνεται ότι είναι τα αντισυλληπτικά για ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού, σύμφωνα με πρόσφατα ερευνητικά ευρήματα, με τους ερευνητές να διευκρινίζουν ωστόσο ότι ο κίνδυνος θα πρέπει να αξιολογηθεί συνδυαστικά με τα οφέλη που προσφέρει η χορήγηση των εν λόγω χαπιών σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας

Ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο του μαστού έχουν οι γυναίκες που κάνουν χρήση αντισυλληπτικών χαπιών, ανεξαρτήτως της σύνθεσής τους, υποστηρίζει νέα μελέτη που δημοσιεύεται στο PLOS Medicine. Όπως διαπίστωσε η ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, που διεξήγαγε τη σχετική μελέτη, τα αντισυλληπτικά χάπια που περιέχουν αποκλειστικά προγεσταγόνο έχουν παρόμοιες πιθανότητες να οδηγήσουν σε καρκίνο του μαστού με τη χρήση συνδυασμένων από του στόματος αντισυλληπτικών, τόσο με προγεσταγόνο, όσο και με οιστρογόνα.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της μελέτης, ο κίνδυνος αυτός ανέρχεται σε ένα 20-30% μετά από 5 χρόνια χρήσης αντισυλληπτικών χαπιών, ανεξαρτήτως σύνθεσης.

Η χρήση αντισυλληπτικών χαπιών που περιέχουν μόνο προγεσταγόνο έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα.

«Δεδομένου του ότι ο υποκείμενος κίνδυνος καρκίνου του μαστού αυξάνεται καθώς μια γυναίκα μεγαλώνει, η απειλή που σχετίζεται με τη χρήση οποιουδήποτε τύπου αντισυλληπτικού θα είναι μικρότερη στις νεότερες γυναίκες και αυξημένη στις μεγαλύτερες», διευκρινίζουν οι μελετητές. «Αυτός ο κίνδυνος, ωστόσο, θα πρέπει να αξιολογηθεί σε συνδυασμό με τα οφέλη της χρήσης αντισυλληπτικών στα αναπαραγωγικά χρόνια των γυναικών», συμπληρώνουν.

Για να καταλήξουν σε αυτά τα συμπεράσματα, οι ερευνητές ανέλυσαν τα δεδομένα σχεδόν 10.000 γυναικών με καρκίνο του μαστού ηλικίας κάτω των 50 ετών, ενώ συμπεριέλαβαν και τα στοιχεία περισσότερων από 18.000 ελέγχων που είχαν δώσει παρόμοια αποτελέσματα. Οι γυναίκες είχαν διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού μεταξύ 1996 και 2017.

Τα αποτελέσματα της ανάλυσης δεδομένων έδειξαν ότι περίπου το 44% των γυναικών με καρκίνο του μαστού και το 39% των αντίστοιχων γυναικών του γενικού πληθυσμού έκαναν χρήση αντισυλληπτικών, με στόχο την ορμονική ρύθμιση. Περίπου οι μισές συνταγές αφορούσαν σε φάρμακα μόνο με προγεσταγόνο.

Η σχετιζόμενη 15ετής συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού υπολογίστηκε σε 8 περιπτώσεις ανά 100.000 χρήστες ορμονικών αντισυλληπτικών σε ηλικία 16 έως 20 ετών μετά από χρήση 5 ετών. Ο υπολογισμός αυτός αντιστοιχεί σε 265 περιπτώσεις ανά 100.000 χρήστες για τις ηλικίες 35 έως 39 ετών.

Η μελέτη έδειξε ότι οι γυναίκες που έπαιρναν συνδυασμό χαπιών αντιμετώπιζαν 23% αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού, ενώ σε όσες χορηγούνταν χάπια μόνο με προγεσταγόνο ο αυξημένος κίνδυνος άγγιζε το 26%. Από την άλλη, η ένεση προγεσταγόνου ενίσχυε τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού κατά 25%, ενώ η χρήση ενδομήτριας συσκευής που απελευθερώνει προγεσταγόνο κατά 32%.

Τα νέα ευρήματα έδειξαν να ταιριάζουν με παλαιότερα ερευνητικά συμπεράσματα, που είχαν συμπεριλάβει γυναίκες από ένα ευρύτερο ηλικιακό φάσμα.

«Αυτά τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η τρέχουσα ή πρόσφατη χρήση όλων των τύπων αντισυλληπτικών μόνο με προγεσταγόνο σχετίζεται με μια ελαφρά αύξηση του κινδύνου καρκίνου του μαστού, παρόμοια με αυτή που σχετίζεται με τη χρήση συνδυασμένων από του στόματος αντισυλληπτικών», κατέληξε η ερευνήτρια Kirstin Pirie.

ygeiamou.gr

Οι διευθυντές στα δημόσια νοσοκομεία είναι περισσότεροι από τους επιμελητές

Το βράδυ της Δευτέρας 3 Απριλίου στο πλαίσιο του 28ου ετήσιου σεμιναρίου συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης του νοσοκομείου «Ευαγγελισμός» διοργανώθηκε τιμητική εκδήλωση για τους αποχωρήσαντες διευθυντές του νοσοκομείου. «Συνολικά αναγνώστηκαν 24 ονόματα διευθυντών που αποχώρησαν τέλος του 2022. Ο αριθμός είναι εντυπωσιακός. Αυτό το προσωπικό δεν αναπληρώνεται με τίποτα», σημειώνει στην «Κ» ο πνευμονολόγος Γιώργος Μπουλμπασάκος, ένας εκ των στελεχών του νοσοκομείου που αποχώρησαν. Στην πρόσφατη προκήρυξη του υπουργείου Υγείας για μόνιμους γιατρούς του ΕΣΥ, έχουν προκηρυχθεί 11 θέσεις για το νοσοκομείο. Ο ίδιος, όπως σημειώνει, με μεγάλο κόπο και εξαντλώντας όλες τις δυνατότητες που υπήρχαν από παλιές κρίσεις ιατρικού προσωπικού, φρόντισε και «άφησε» μια κλινική με καλή ηλικιακή διαβάθμιση και γιατρούς όλων των βαθμίδων. Αυτό δεν είναι πάντα εφικτό.

«Στο 90% των κλινικών το ιατρικό προσωπικό αποτελείται κυρίως από διευθυντές και επικουρικούς, λόγω του ότι δεν έχουν γίνει διορισμοί μόνιμου προσωπικού εδώ και χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι η γνώση και η εμπειρία που έχουν οι μόνιμοι γιατροί δεν μεταβιβάζονται στον χώρο της κλινικής, αλλά φεύγουν έξω, αφού οι επικουρικοί θα αποχωρήσουν μόλις λήξει η σύμβασή τους. Και αυτό το πλεονέκτημα ποιότητας του ΕΣΥ σιγά σιγά χάνεται», σημειώνει ο κ. Μπουλμπασάκος.

Στο νοσοκομείο Νίκαιας, ένα από τα μεγαλύτερα της χώρας με 627 κλίνες νοσηλείας, 31.900 νοσηλευομένους πέρυσι και 103.781 εξετασθέντες στα ΤΕΠ (η υψηλότερη προσέλευση στα επείγοντα σε σχέση με όλα τα νοσοκομεία του ΕΣΥ), από το μόνιμο ιατρικό προσωπικό οι συντονιστές διευθυντές είναι 40, οι διευθυντές 89, οι επιμελητές Α΄ 59 και οι επιμελητές Β΄ 51. «Η ομάδα των διευθυντών είναι πολυπληθέστερη της ομάδας των επιμελητών. Αυτό σημαίνει στην πράξη ότι 129 μόνιμοι γιατροί είναι κατά μέσο όρο ηλικίας 55 και άνω, 59 γιατροί είναι 50 ετών και άνω και 51 είναι κάτω των 50 ετών. Απόδειξη ότι το ιατρικό δυναμικό του ΕΣΥ κάθε χρόνο γερνάει», επισημαίνει ο νευροχειρουργός, διευθυντής ΕΣΥ στο νοσοκομείο και γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας γιατρών ΕΣΥ (ΟΕΝΓΕ), Πάνος Παπανικολάου. Οπως σημειώνει, «οι επικουρικοί ειδικευμένοι στο νοσοκομείο μας είναι 53. Δηλαδή ακόμη και οι συμβασιούχοι είναι περισσότεροι από τους επιμελητές Β΄. Στο «Σισμανόγλειο», από το μόνιμο ιατρικό προσωπικό οι 83 είναι διευθυντές, οι 24 επιμελητές Α΄ και οι 28 επιμελητές Β΄.

Στο συγκεκριμένο νοσοκομείο περίπου το 40% των οργανικών θέσεων γιατρών είναι κενές (105 θέσεις). «Από τους διευθυντές τουλάχιστον οι μισοί είναι ηλικίας άνω των 60 ετών. Αλλά και ένας 50άρης γιατρός, που είναι σχετικά νέος, έπειτα από δύο χρόνια πανδημίας έχει υποστεί burn out», επισημαίνει ο αντιπρόεδρος Β΄ της Ομοσπονδίας, ουρολόγος Κωνσταντίνος Λιβαδάς.

Τι φταίει

Σύμφωνα με τον κ. Παπανικολάου, για την κατάσταση αυτή ευθύνονται οι κυβερνήσεις –«και οι παλιότερες», διευκρινίζει– που δεν τηρούν αυτό που ορίζει ο νόμος. Οτι δηλαδή όταν επίκειται συνταξιοδότηση του γιατρού στην ηλικία των 67 ετών, έξι μήνες πριν να προκηρύσσεται η θέση στον εισαγωγικό βαθμό του επιμελητή Β΄.

Κάθε χρόνο εκτιμάται ότι αποχωρούν από το ΕΣΥ περίπου 700-750 γιατροί. Το προσωπικό αυτό σπάνια αναπληρώνεται. Πέρυσι από τις 700 θέσεις μόνιμων γιατρών που είχαν ανακοινωθεί, προκηρύχθηκαν οι 350 για την περιφέρεια. Φέτος, πριν από τρεις εβδομάδες προκηρύχθηκαν 854 θέσεις για τις μονάδες του ΕΣΥ, εκ των οποίων 743 για τα νοσοκομεία. Οπως επισημαίνει η ΟΕΝΓΕ, «από τις 743 θέσεις, οι 350 είναι το υπόλοιπο της προκήρυξης του 2022, άρα απομένουν 393 θέσεις για το 2023 και μέσα σε αυτές είναι και θέσεις του 2021 που πιθανόν βγήκαν άγονες».

Παραιτήσεις

Από τις αποχωρήσεις που γίνονται σε ετήσια βάση, σχεδόν οι μισές είναι συνταξιοδοτήσεις και οι υπόλοιπες παραιτήσεις. Είναι ενδεικτικό ότι από τις αρχές του έτους έως και τις 31 Μαρτίου έχουν αναρτηθεί στη «Διαύγεια» 47 πράξεις αποδοχής παραίτησης μόνιμων γιατρών του ΕΣΥ, στην πλειονότητά τους επιμελητές Α΄ (20) και Β΄ (17), δηλαδή νέοι σχετικά γιατροί.

«Για τις παραιτήσεις, η βασική αιτία είναι η υπερεργασία, αλλά και οι χαμηλές απολαβές», επισημαίνει η πρόεδρος της Ενωσης Ιατρών Νοσοκομείων Αθηνών Πειραιώς Ματίνα Παγώνη. «Οι γιατροί βλέπουν ότι εάν ιδιωτεύσουν ή εργαστούν στο εξωτερικό, οι απολαβές τους θα είναι πολύ καλύτερες». Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση του ΟΟΣΑ, περίπου 6.800 απόφοιτοι ελληνικών ιατρικών σχολών εργάζονται αυτή τη στιγμή στο εξωτερικό (δεν συμπεριλαμβάνονται Ελληνες γιατροί που σπούδασαν ιατρική στο εξωτερικό, ενδεχομένως έκαναν ειδικότητα στην Ελλάδα και μετανάστευσαν). Το 50% αυτών μετακινήθηκε την περίοδο της οικονομικής κρίσης.

Οπως σημειώνει η κ. Παγώνη, «χρειάζονται προσωπικό τα νοσοκομεία. Θα πρέπει να τρέξουν οι διαδικασίες κρίσεων γιατρών και οι διαδικασίες πρόσληψης νοσηλευτών προκειμένου οι μονάδες του ΕΣΥ να μπορούν να αντεπεξέλθουν σε δύσκολες καταστάσεις, όπως αυτή της πανδημίας».

Στην Ελλάδα και το νοσηλευτικό προσωπικό είναι γερασμένο. Οπως σημειώνει ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Συνδικαλιστικής Νοσηλευτικής Ομοσπονδίας ΕΣΥ (ΠΑΣΥΝΟ-ΕΣΥ), Γεώργιος Αβραμίδης, «ο μέσος όρος ηλικίας των νοσηλευτών είναι γύρω στα 50 και αυτός ο δείκτης συνεχώς ανεβαίνει. Κουρασμένο, απαξιωμένο νοσηλευτικό προσωπικό χωρίς κανένα κίνητρο». Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή τη στιγμή στα νοσοκομεία εργάζονται περίπου 14.500 μόνιμοι νοσηλευτές και περίπου 2.500 επικουρικοί. «Υπολογίζουμε ότι τα επόμενα δύο χρόνια θα συνταξιοδοτηθεί περίπου το 15%-20% των μόνιμων νοσηλευτών», σημειώνει. Παράλληλα και στο νοσηλευτικό προσωπικό παρατηρείται το φαινόμενο παραιτήσεων και μεταναστεύσεων. Οπως τονίζει ο κ. Αβραμίδης, «περίπου 3.500 νοσηλευτές οι οποίοι έχουν φύγει στο εξωτερικό, έχουν σαφώς καλύτερες συνθήκες εργασίας και αμοιβές πολύ πιο υψηλές. Γρήγορα αναγνωρίζεται η προσφορά τους και οι περισσότεροι από αυτούς αναλαμβάνουν θέσεις ευθύνης με επιπλέον μπόνους και εξέλιξη. Στη χώρα μας επιλέγουν να παρατήσουν μόνιμες θέσεις στα νοσοκομεία έπειτα από 15 και 20 χρόνια προϋπηρεσίας και να εργαστούν ως σχολικοί νοσηλευτές, ακόμη κι αν δεν είναι μόνιμοι. Αρκετοί επιλέγουν να τα παρατήσουν κάνοντας μετατάξεις σε διοικητικές θέσεις ή ακόμη να επιλέξουν ένα τελείως διαφορετικό επάγγελμα. Δεν αντέχουν».

Οι αριθμοί

84.230 εργαζόμενοι στα νοσοκομεία του ΕΣΥ τον Δεκέμβριο του 2022.

Ιατρικό προσωπικό
19.921 γιατροί στα νοσοκομεία του ΕΣΥ, το 49% αυτών μόνιμοι.
700-750 αποχωρήσεις γιατρών από το ΕΣΥ κάθε χρόνο, λόγω συνταξιοδότησης ή παραιτήσεων.
47 πράξεις αποδοχής παραίτησης μονίμων γιατρών του ΕΣΥ αναρτήθηκαν στη «Διαύγεια» το πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους.

Νοσηλευτικό προσωπικό
0,4 νοσηλευτές ανά κλίνη στην Ελλάδα.
2,03 νοσηλευτές ανά κλίνη ο μέσος όρος στις χώρες του ΟΟΣΑ.
50 έτη ο μέσος όρος ηλικίας των νοσηλευτών στην Ελλάδα.
35-37 ο μέσος όρος ηλικίας των νοσηλευτών στην Ε.Ε..

Αρρωστο το ευρωπαϊκό σύστημα υγείας

Η πολυετής λιτότητα, μια πολύμηνη υγειονομική πανδημία και το ευρύτερο δημογραφικό πρόβλημα έχουν οδηγήσει το σύστημα υγείας της Γηραιάς Ηπείρου σε τέλμα. Στα τέλη του 2022 η έξαρση σε ιούς του αναπνευστικού συστήματος «κατέκλυσε» τα τμήματα επειγόντων σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. 

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, τουλάχιστον 43 ασθενείς πέθαναν στη Γαλλία ενώ περίμεναν να εξεταστούν στα Επείγοντα το εν λόγω χρονικό διάστημα. Η κατάσταση στη Βρετανία είναι ακόμη πιο ανησυχητική, καθώς εκτιμάται ότι έως και 500 άνθρωποι πέθαιναν κάθε εβδομάδα στα τέλη του 2022 για τους ίδιους λόγους. Μεταξύ των «θυμάτων» της υποστελέχωσης υπερτερούν τα άτομα τρίτης ηλικίας. Στη Σουηδία, τη Γαλλία, την Ελβετία και την Ολλανδία, περισσότεροι από ένας στους πέντε ηλικιωμένους με χρόνιες παθήσεις ανέφεραν ότι είχαν χάσει ή καθυστερήσει κάποια θεραπεία στο απόγειο της πανδημίας. Για όσους ζουν εκτός αστικών κέντρων είναι σχεδόν αδύνατον να βρουν γιατρό πρωτοβάθμιας περίθαλψης ή δωμάτιο σε ΜΕΘ. 
Στην αδιέξοδη αυτή κατάσταση έχουν οδηγήσει οι περικοπές –καθώς οι δαπάνες της Ε.Ε. για την υγεία ως ποσοστό του ΑΕΠ έχουν μείνει αμετάβλητες για πάνω από μία δεκαετία–, το κύμα παραιτήσεων, αλλά και η γήρανση των ίδιων των γιατρών.

Στη Γαλλία, σχεδόν οι μισοί γιατροί είναι άνω των 55 ετών, ενώ στην Ιταλία, υπολογίζεται ότι περίπου 100.000 γιατροί του δημόσιου τομέα θα παραιτηθούν ή θα συνταξιοδοτηθούν τα επόμενα τέσσερα χρόνια. 

Για τη στελέχωση των νοσοκομείων των εύπορων κρατών-μελών έχει ενεργοποιηθεί η μετανάστευση εντός Ε.Ε. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι Ρουμάνοι γιατροί. Η Ρουμανία «παράγει» τους περισσότερους πτυχιούχους Ιατρικής στην Ε.Ε., τους οποίους αποδεδειγμένα «εξάγει», καθώς έχει κάτω από τον μέσο όρο αναλογία γιατρών – πολιτών/ασθενών. 

Ενας δημοφιλής προορισμός είναι η Γερμανία, όπου οι Ρουμάνοι γιατροί αποτελούν την πολυπληθέστερη εθνοτική ομάδα γιατρών. Στη Γερμανία οι Ρουμάνοι ειδικευμένοι γιατροί μπορούν να κερδίζουν τουλάχιστον τρεις φορές περισσότερα χρήματα από ό,τι στη Ρουμανία. Αντίστροφα, οι Γερμανοί γιατροί μετακομίζουν στην Ελβετία για 20% υψηλότερους μισθούς. 

Στη Σικελία, οι μονάδες επειγόντων περιστατικών έχουν τους μισούς γιατρούς από τους αναγκαίους. Οι Σικελοί αναζητούν λύσεις στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Ετσι, αναμένονται 13 γιατροί από την Αργεντινή, για να εργαστούν με 9μηνες συμβάσεις.

kathimerini