Γιατί πέτυχαν οι Πορτογάλοι… και γιατί στραβώσαμε εμείς;

Του Γιώργου Στάθη,

 τ. Προέδρου της ΕΕΜΥΥ

Διάβασα χθες στο Protagon ένα άρθρο του κ. Κώστα Γιαννακίδη, σχετικό με το δημοσκοπικό εύρημα ότι οι περισσότεροι αρνητές εμβολιασμού κατά της CoViD-19 στη χώρα μας είναι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ και της Ελληνικής Λύσης, ενώ ακολουθούν μακράν οι οπαδοί της ΝΔ και ακόμη μακρύτερα των άλλων κομμάτων. Αφήνω τον ενδεχόμενο σχετικό καβγά στους θιασώτες της αντιμετώπισης της πανδημίας με όρους κομματικής αντιπαράθεσης και όχι πατριωτικού πολέμου κατά του κορωνοϊού.

Μου κίνησε, όμως, το ενδιαφέρον ο παρατιθέμενος Πίνακας του κ. Νέστορα Παναγιωτόπουλου (Predicta), που συσχετίζει τα ποσοστά εμβολιασμού των ενηλίκων(+50) στις ευρωπαϊκές χώρες, με τον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης (HDI-συνδυασμός μορφωτικού και βιοτικού επιπέδου). Πράγματι, είναι σαφής ο συσχετισμός, εκτός από την εντυπωσιακή εξαίρεση της Πορτογαλίας, που φιγουράρει στον πίνακα μόνη της και υπεράνω της κοινής σειράς των υπολοίπων. Φυσιολογικά, η θέση της ήταν κάπου στη μέση, δίπλα στην Ελλάδα.

Το άρθρο αποδίδει την επιτυχία των λουζιτανών στα πρόσωπα και την εμπνευσμένη επικοινωνία (τη σημασία τους είχα τονίσει κι εγώ στην αρχή της πανδημίας), αλλά δεν παραθέτει περισσότερα στοιχεία, περιοριζόμενο στην ορθή επισήμανση ότι “τα πρόσωπα μπορούν να υπερβούν σταθερές που δείχνουν ακλόνητες”. Δίνω, λοιπόν, μερικές συναφείς λεπτομέρειες.

Τα πρόσωπα
Εδώ και τρία χρόνια, υπουργός Υγείας της Πορτογαλίας είναι η Marta Temido, οικονομολόγος/νομικός, με μεταπτυχιακό στο νοσοκομειακό management και διδακτορικό στη Διεθνή Υγεία. Προηγουμένως υπήρξε επιτυχημένη επαγγελματίας Διοικήτρια Νοσοκομείων, γεγονός που οδήγησε στην εκλογή της ως Προέδρου της Ένωσης Διοικητών Νοσοκομείων. Αργότερα, ως επικεφαλής του πορτογαλικού ΕΣΥ, ήρθε σε τεχνοκρατική σύγκρουση με τον προϊστάμενό της πολιτικό υπουργό, δικαιώθηκε και ο πρωθυπουργός της παρέδωσε τον υπουργικό θώκο.

Δεν έχω παρακολουθήσει εκ του σύνεγγυς όλη τη δραστηριότητά της, ξέρω όμως ότι, αν στο μέλλον δεν θα διορίζονται κομματικοί παράγοντες και αποτυχημένοι υποψήφιοι δήμαρχοι στις διοικήσεις των πορτογαλικών νοσοκομείων, παρά μόνο εξειδικευμένοι επιστήμονες, δηλαδή μέλη της επαγγελματικής ένωσης νοσοκομειακών διοικητών, θα έχει συμβάλει αποτελεσματικά η σημερινή υπουργός.

Μέχρι τις 3/2/2021, επικεφαλής του Προγράμματος εμβολιασμών στην Πορτογαλία ήταν ένας πρώην υφυπουργός Υγείας, ο Francisco Ramos, που απομακρύνθηκε λόγω “καταστροφικής διαχείρισης”, όταν διαπιστώθηκε, εκτός όλων των άλλων, ότι δεν εμβολιάζονταν όσοι ανήκαν στις ομάδες προτεραιότητας, αλλά τρίτα πρόσωπα, ρουσφετολογικά.

Νέος Συντονιστής της Task Force Σχεδιασμού των Εμβολιασμών ορίστηκε από την υπουργό Temido, ο αντιναύαρχος Henrique Gouveia e Melo, παλιός κυβερνήτης υποβρυχίων (έχει μείνει στην ιστορία η διάσωση του διάτρητου, πλημμυρισμένου και βυθιζόμενου υποβρυχίου Dolphin και του 53μελούς πληρώματος, χάρη στην αγάπη για τη Φυσική και μια αδίδακτη και ευφυή ενέργεια του κυβερνήτη του). Ο αξιωματικός αυτός ειδικεύτηκε αργότερα στη Διαχείριση Κρίσεων και Κινδύνων, στην Επικοινωνία και Δημόσιες Σχέσεις, στον Ηλεκτρονικό Πόλεμο και Πληροφορίες. Υπηρέτησε σε διευθυντικές θέσεις Σχεδιασμού και Αξιολόγησης, πριν φθάσει στην ηγεσία του πορτογαλικού και του (ανεπίσημου) ευρωπαϊκού Ναυτικού (EMF). Άσκησε για οκτώ μήνες τα νέα του καθήκοντα στη μάχη κατά της πανδημίας, φορώντας την πράσινη, πολεμική στολή του και γυρνώντας τη χώρα, μιλώντας με απλούς πολίτες αρνητές εμβολιασμού, θρησκόληπτους, αμόρφωτους εργάτες και ψαράδες, υπαλλήλους, συνταξιούχους, δημάρχους, εκπροσώπους σωματείων, υγειονομικούς και παπάδες και επιβλέποντας προσωπικά τι γινόταν στα εμβολιαστικά κέντρα. Έμεινε ξάγρυπνος και ακούραστος 240 ημέρες, μέχρι να εμβολιαστεί το 98% του δυνάμενου πληθυσμού.

Στις 4 Οκτωβρίου 2021 ολοκλήρωσε την αποστολή του. Η 32μελής Task Force για τον εμβολιασμό διαλύθηκε κι ο Συντονιστής της κλήθηκε να τιμηθεί, παραλαμβάνοντας τη Χρυσή Σφαίρα Αξίας και Αριστείας. Πήγε στην τελετή, αυτή τη φορά με κοστούμι και γραβάτα, και στην ομιλία του είπε πως εκείνος απλώς ολοκλήρωσε μια ακόμη αποστολή. Απέδωσε την οφειλόμενη τιμή “στις φανταστικές Νοσηλεύτριες, σ΄ αυτή την τάξη που της χρωστάμε πολλά”, κι ευχαρίστησε τα 8,5 εκατομμύρια ανδρών, γυναικών και νεολαίων που “αν και είχαν πολλές αμφιβολίες, προσήλθαν στα εμβολιαστικά κέντρα”. Τόνισε ότι η ραχοκοκαλιά της νίκης βρισκόταν στο Υπουργείο Υγείας και παρέδωσε το δικό του τρόπαιο στην υπουργό Temido προς φύλαξη, “ως ενθύμιο της μάχης που κερδίσαμε όλοι μαζί”.

Τώρα…
αν με ρωτήσετε, γιατί τα έγραψα όλα αυτά, θα ομολογήσω την υποψία μου: νομίζω ότι, βασικά, εμείς δεν τα καταφέραμε τόσο καλά μέχρι τώρα, διότι στη Διοικήτρια Νοσοκομείων Marta Temido και στον Διαχειριστή Κρίσεων και Κινδύνων Henrique Gouveia e Melo, αντιπαρατάξαμε στο υπουργείο Υγείας τον μπασκετμπολίστα βουλευτή κ. Κικίλια και στον ΕΟΔΥ τον παρατρεχάμενο κομματικών, υπουργικών και δημαρχιακών γραφείων κ. Αρκουμανέα. Και επιπλέον, διότι κάποιοι αντιπολιτευόμενοι, μικρόνοες πολιτικοί αρνήθηκαν να συμπαραταχθούν στην εθνική προσπάθεια.

Αν κάποιος πιστεύει ότι κάνω λάθος, δηλαδή ότι τα πρόσωπα δεν έχουν καθοριστική σημασία, αλλ΄ ότι η μεγάλη επιτυχία των πορτογάλων οφείλεται, π.χ., στον θαυμάσιο μπακαλιάρο του Porto και στις εξαιρετικές ψητές σαρδέλες του Estoril, παρακαλώ να μου το υποδείξει.

Με τις καλύτερες…
και ειλικρινείς ευχές μου προς τη νέα ηγεσία του Υπουργείου Υγείας και του ΕΟΔΥ.

virus.com.gr

Γονίδιο διπλασιάζει τον κίνδυνο θανάτου λόγω COVID-19

Είναι πιο συχνό σε πληθυσμούς της Νότιας Ασίας και όχι της Ευρώπης. Γνωρίζουμε ότι παραλλαγές σε 21 γονίδια επηρεάζουν την ευαισθησία ενός ατόμου να προσβληθεί από τον κορωνοϊό ή να αναπτύξει σοβαρά κλινικά συμπτώματα. Ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή γενετικής Τζέιμς Ντέιβις του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης (Βρετανία) ανακάλυψαν* ένα γονίδιο που φαίνεται να διπλασιάζει τον κίνδυνο βαριάς νόσησης λόγω κορωνοϊού και θανάτου λόγω δυσλειτουργίας των πνευμόνων. Εκτιμάται ότι το 15% των ανθρώπων Ευρωπαϊκής καταγωγής και το 60% εκείνων από τη Νότια Ασία φέρουν αυτό το γονίδιο υψηλού κινδύνου με την ονομασία LZTFL1. Πρόκειται για έναν σημαντικό γενετικό παράγοντα κινδύνου για σοβαρή Covid-19. To εύρημα αυτό ίσως εξηγεί, εν μέρει, το συνεχιζόμενο υψηλό ποσοστό θνησιμότητας στις πληθυσμιακές ομάδες από την Νότια Ασία που ζουν στη Βρετανία.

Ποιους πληθυσμούς επηρεάζει;

Το γονίδιο, όπως τόνισαν οι επιστήμονες, δεν επηρεάζει εξίσου όλους τους πληθυσμούς (ασθενείς π.χ. από Πακιστάν, Μπαγκλαντές και Ινδία κινδυνεύουν περισσότερο να πεθάνουν), ενώ ο ατομικός κίνδυνος για όσους το έχουν στο DNA τους, επίσης ποικίλει ανάλογα με διάφορους άλλους παράγοντες, όπως η ηλικία και κοινωνικο-οικονομικοί παράγοντες. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι άνθρωποι με αυτό το γονίδιο διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο και πιθανό θα ωφεληθούν κατ’ εξοχήν από τον εμβολιασμό τους.

Πως λειτουργεί;

Το συγκεκριμένο γονίδιο καθιστά τους πνεύμονες των ασθενών με λοίμωξη Covid-19 πιο ευάλωτους στον κορωνοϊό, απενεργοποιώντας μάλλον ένα ζωτικό προστατευτικό μηχανισμό που συνήθως διαθέτουν τα επιθηλιακά κύτταρα των πνευμόνων, με αποτέλεσμα ο ιός να μολύνει και να καταστρέφει πιο εύκολα τα κύτταρα αυτά. Παρόλα αυτά, είναι σημαντικό ότι το γονίδιο LZTFL1 έχει μεν επίπτωση στους πνεύμονες, αλλά όχι στο ανοσοποιητικό σύστημα, οπότε δεν εξασθενεί την ανοσολογική απόκριση του οργανισμού μετά από εμβόλιο Covid-19.

virus.com.gr

Πώς περπατάμε στο χιόνι και στον πάγο, αποφεύγοντας το γλίστρημα και την πτώση

Το χιόνι θέλει εξαιρετικά μεγάλη προσοχή, ιδιαίτερα όταν έχει μετατραπεί σε πάγο. Είναι πολύ εύκολο να γλιστρήσει κανείς και να πέσει, άτσαλα. Τα περισσότερα κατάγματα συμβαίνουν ακριβώς από την πτώση, γλιστρώντας σε ολισθηρή επιφάνεια.

Παρακάτω θα αναφέρουμε οδηγίες που μπορούμε να έχουμε υπόψιν ώστε να αποφύγουμε παραπατήματα και γλιστρήματα περπατώντας στο χιόνι και στον πάγο:

  • Καλό είναι να φοράτε υποδήματα με αντιολισθητική σόλα (πχ κρεπ), και σκληρή ανένδοτη, όχι εύκαμπτη σόλα.
  • Βαδίστε αργά και προσεκτικά κυρίως όταν ο δρόμος έχει πάγο ή είναι γλιστερός ή είναι σκοτεινά. Είναι σημαντικό να μη βιάζεστε όταν περπατάτε στο χιόνι. Ακόμα κι αν έχετε αργήσει και προσπαθείτε να φτάσετε κάπου γρήγορα, να είστε ήρεμοι. Αν βιαστείτε, ίσως να φθάσετε αργά ούτως ή άλλως, λόγω κάποιας πτώσης. Περπατήστε λοιπόν με μικρά και προσεκτικά βήματα για να αποφύγετε την πτώση. Όσο μεγαλώνουμε τα αντανακλαστικά μας αμβλύνονται με αποτέλεσμα σε πιθανή πτώση να μην έχουμε την ετοιμότητα να προφυλαχτούμε προτάσσοντας τα χέρια μας, γι αυτό παιδιά και ηλικιωμένοι πέφτουν πιο συχνά με το πρόσωπο και πιο ανώμαλα με αποτέλεσμα βαρύτερες κακώσεις.
  • Σε περίπτωση που αισθανόσαστε άβολα και έχετε αστάθεια χρήσιμη είναι η χρήση μπαστουνιού ή βακτηρίας.
  • Διατηρήστε το βάρος σας να κλίνει ελαφρώς προς τα εμπρός στο εσωτερικό των ποδιών σας. Αυτό σημαίνει ότι το περπάτημα σας θα μοιάζει λίγο μ’ αυτό του πιγκουίνου. Αυτή η θέση θα είναι πιο σταθερή κατά την προσπάθεια μας να προχωρήσουμε σε μια ολισθηρή επιφάνεια. Αν πέσετε, ενώ περπατάτε σε αυτή τη θέση, είναι πιο πιθανό να πέσετε προς τα εμπρός και όχι προς τα πίσω.
  • Αν έχετε την επιλογή να περπατήσετε σε μια πιο σταθερή επιφάνεια τότε κάντε το. Σε γλιστερό δρόμο προτιμάτε να βαδίζετε σε χώμα ή γρασίδι αντί σε πλακάκι ή άσφαλτο.
  • Περπατήστε κοντά στις άκρες του πεζοδρομίου, όπου κάποιοι έχουν περπατήσει ήδη. Το συγκεντρωμένο χιόνι σε κάποια σημεία του πεζοδρομίου μπορεί γρήγορα να μετατραπεί σε πάγο, το οποίο είναι πολύ πιο ολισθηρό.
  • Επικεντρωθείτε στο περπάτημα. Δώστε προσοχή στο σημείο όπου είσαστε και μην αποπροσανατολίζεστε. Προσπαθήστε να σκεφτείτε μερικά βήματα μπροστά και να σχεδιάσετε τις επόμενες κινήσεις σας, πριν να τις κάνετε. Αυτό θα σας βοηθήσει να διαλέξετε την καλύτερη διαδρομή και να αποφύγετε τις ιδιαίτερα ολισθηρές περιοχές.
  • Σε περίπτωση πάγου ή χιονιού γύρω από το σπίτι χρήσιμο είναι να ρίξετε αλάτι, να καθαρίσετε τον πάγο και να περιορίσετε τις μετακινήσεις σας.
  • Τέλος το να ασκήστε και να έχετε καλή φυσική κατάσταση βοηθάει στην πιο σταθερή βάδιση και καλύτερη κίνηση διότι οι τένοντες, οι σύνδεσμοι και οι αρθρώσεις κινούνται πιο αρμονικά.

Πηγή: medlabgr.blogspot.com

Γιατί τρέμουμε από το κρύο και τρίζουν τα δόντια μας; Τι πρέπει να κάνετε;

O ανθρώπινος οργανισμός έχει μια συγκεκριμένη θερμοκρασία που είναι ιδανική για το σώμα, η οποία δεν είναι ακριβώς η ίδια σε κάθε άνθρωπο. Η θερμοκρασία περίπου των 37 βαθμών Κελσίου, θεωρείται η ιδανική.
Όταν το σώμα μας κρυώνει, τότε μία περιοχή στον εγκέφαλό μας που ονομάζεται υποθάλαμος, δίνει σήμα ότι κάτι δεν πάει καλά. Παίρνοντας το σήμα το σώμα μας προσπαθεί να ανεβάσει την θερμοκρασία του.
Με τη γρήγορη κίνηση των μυών μας, την οποία εμείς αντιλαμβανόμαστε είτε γιατί αρχίζουμε να τρέμουμε, είτε να χτυπάνε τα δόντια μας, χωρίς να μπορούμε να το σταματήσουμε! Το μόνο που πρέπει να κάνουμε στην περίπτωση αυτή, είναι να βοηθήσουμε τον οργανισμό να ζεσταθεί, οπότε το “τρέμουλο” θα σταματήσει.

Το τρέμουλο είναι μια ακούσια τάση των μυών, η οποία παράγει θερμότητα και δημιουργεί ένα φαινόμενο θέρμανσης. Όταν νιώθετε ένα ελάχιστο τρέμουλο, θα δείτε ότι κάνετε μια ισομετρική τάση των μυών σας, κάτι που μπορεί να αυξήσει το μεταβολικό σας δείκτη από δύο μέχρι τέσσερις φορές. Τρέμοντας ή τρέχοντας γύρω-γύρω, είναι ο τρόπος που η Φύση μπορεί να παράγει θερμότητα και να κρατήσει ζεστό το σώμα σας. Αν αρχίσετε να κρυώνετε τόσο πολύ ώστε να τρέμετε στην πραγματικότητα, αυτές οι δυνατές συστολές παράγουν μεγάλες ποσότητες θερμότητας –ίσως και 400 θερμίδες την ώρα. Τόσο έντονο τρέμουλο όμως αδειάζει πολύ γρήγορα τα αποθέματα γλυκογόνου από τους μύες σας και στραγγίζει την ενέργειά σας. Σε μια τέτοια περίπτωση δημιουργείται το αίσθημα της πίνας και έχετε ανάγκη να φάτε κάτι.

Αν αρχίζετε να τρέμετε απ το κρύο θα πρέπει:

– Φροντίζετε να βάζετε χοντρά ρούχα
– Αν φοράτε βρεγμένα ρούχα να τα αλλάξετε με στεγνά γιατί αδειάζουν τη ζέστη απ το σώμα σας
– Φροντίζετε να φοράτε ένα σκούφο αφού το 30%-40% της ζέστης του σώματος μπορεί να χαθεί από το κεφάλι
– Ο καλύτερος τρόπος για να ζεστάνετε τον εαυτό σας είναι να καταναλώσετε ζεστούς υδατάνθρακες –ζεστή σοκολάτα, σούπα, δημητριακά, ζυμαρικά. Η ζεστή τροφή, μαζί με τον «θερμογενετικό» παράγοντα του μασήματος, συμβάλει στην γρήγορη αποκατάσταση.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr

Πηγή: medlabgr.blogspot.com

Παγκόσμια πρωτοβουλία για το άσθμα GINA: Νεότερα δεδομένα για τη σχέση COVID & Άσθμα

Τα άτομα με άσθμα δεν διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης COVID-19. Οι περισσότερες μελέτες δεν έχουν δείξει αυξημένο κίνδυνο COVID-19 σε άτομα με άσθμα. 
Είναι σημαντικό για τους ασθενείς να  συνεχίσουν την καλή διαχείριση του άσθματος  με στρατηγικές για τη διατήρηση του καλού ελέγχου των συμπτωμάτων, τη μείωση του κινδύνου σοβαρών παροξύνσεων και την ελαχιστοποίηση της ανάγκης για από του στόματος κορτικοστεροειδή.
Οι ασθενείς με άσθμα πρέπει να εμβολιαστούν για την πρόληψη λοίμωξης από  COVID. Πριν τον εμβολιασμό ο ασθενής θα πρέπει να έχει μιλήσει με τον θεράποντα ιατρό του. 

Τα άτομα με άσθμα δεν διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης COVID-19. Οι περισσότερες μελέτες δεν έχουν δείξει αυξημένο κίνδυνο COVID-19 σε άτομα με άσθμα. 
Το πλύσιμο των χεριών, οι μάσκες και οι κοινωνικές / σωματικές αποστάσεις έχουν μειώσει τη συχνότητα εμφάνισης άλλων αναπνευστικών λοιμώξεων συμπεριλαμβανομένης της γρίπης, το 2020. Ως αποτέλεσμα, πολλές χώρες βλέπουν μείωση των παροξυσμών του άσθματος.
Υπάρχουν όμως κάποια δεδομένα που υποστηρίζουν ότι ο κίνδυνος θανάτου COVID-19 αυξήθηκε για άτομα που χρειάστηκαν πρόσφατα από του στόματος κορτικοστεροειδή για το άσθμα τους (Williamson, Nature 2020). Επομένως, είναι σημαντικό για τους ασθενείς να  συνεχίσουν την καλή διαχείριση του άσθματος  με στρατηγικές για τη διατήρηση του καλού ελέγχου των συμπτωμάτων, τη μείωση του κινδύνου σοβαρών παροξύνσεων και την ελαχιστοποίηση της ανάγκης για από του στόματος κορτικοστεροειδή.
Πολλοί τύποι εμβολίων COVID-19 βρίσκονται σε εξέλιξη και νέα στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με άσθμα, θα αναδύονται με την πάροδο του χρόνου. Οι ασθενείς με άσθμα πρέπει να εμβολιαστούν για την πρόληψη λοίμωξης από  COVID. Τo εμβόλιo με mRNA δεν πρέπει να χορηγείται σε ασθενείς με ιστορικό σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης στην πολυαιθυλενογλυκόλη ή σε οποιοδήποτε άλλο συστατικό εμβολίου. Πριν τον εμβολιασμό ο ασθενής θα πρέπει να έχει μιλήσει με τον θεράποντα ιατρό του. Γενικά, οι αλλεργικές αντιδράσεις στα εμβόλια είναι σπάνιες. Η τρέχουσα συμβουλή είναι ότι τα εμβόλια πρέπει να χορηγούνται σε οργανωμένες υγειονομικές δομές
Τα άτομα που έχουν λάβει ένα εμβόλιο COVID-19 πρέπει να συνεχίσουν να φορουν μάσκα και να αποφεύγουν τη στενή επαφή με άλλους.

myasthma

Pfizer εναντίον Merck: Όσα γνωρίζουμε για τα δύο χάπια κατά της Covid-19

Το χάπι της Pfizer κατά της Covid-19 πιθανόν να αποτελέσει πρόκληση για τη μολνοπιραβίρη της Merck

Η εταιρεία Pfizer δημοσίευσε σήμερα Παρασκευή στοιχεία για το πειραματικό της χάπι κατά της Covid-19, το οποίο πιθανόν να αποτελέσει πρόκληση για τη μολνοπιραβίρη, το φάρμακο της Merck, το οποίο έχει ήδη λάβει έγκριση στη Βρετανία

Παρόλο που το χάπι της Pfizer έδειξε να μειώνει κατά 89% τη νοσηλεία ή τον θάνατο από Covid-19 σε ασθενείς που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου, ενώ στην περίπτωση εκείνου της Merck το αντίστοιχο ποσοστό ήταν στο 50%, «δεν μπορούμε ακόμη να συγκρίνουμε τα δύο φάρμακα μέχρι να γίνει πιο σαφές το προφίλ κινδύνου των ασθενών», σύμφωνα με τον αναλυτή του Bloomberg Σαμ Φαζέλι. 

Παρ’ όλα αυτά, στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται ορισμένα στοιχεία για τα δύο φάρμακα που μπορούν να παρατεθούν το ένα δίπλα στο άλλο μέχρι να υπάρξει περαιτέρω ανάλυση των στοιχείων: 

Paxlovid της PfizerMolnupiravir / Lagevrio της Merck
ΔοσολογίαΔύο φορές την ημέρα για πέντε ημέρεςΔύο φορές την ημέρα για πέντε ημέρες
ΠαραγωγήΑναμένεται η παραγωγή 180.000 συσκευασιών μέχρι το τέλος του έτους και τουλάχιστον 50 εκατ. συσκευασιών μέχρι το τέλος του 2022Αναμένεται παραγωγή 10 εκατ. παρτίδων μέχρι το τέλος του έτους, αδειοδότηση σε εταιρείες γενόσημων φαρμάκων και σχέδια για αύξηση της παραγωγής
Ρυθμιστικό καθεστώςΣχεδιάζεται να προστεθούν νέα κλινικά δεδομένα στην αίτηση αδειοδότησης στις ΗΠΑΕγκρίθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο, Αίτηση για έγκριση στις ΗΠΑ, Αξιολόγηση με ταχείς ρυθμούς από EMA
Μηχανισμός δράσηςΑναστολέας πρωτεάσηςΙικό μεταλλαξιογόνο
Πηγή:Στοιχεία της εταιρείας

Μπουρλά για χάπι Pfizer: Mπορεί να αλλάξει τους «όρους του παιχνιδιού»

Σημειώνεται ότι σε ό,τι αφορά το χάπι της Pfizer, ο CEO της εταιρείας Άλμπερτ Μπουρλά έκανε λόγο για «εκπληκτικά νέα», τα οποία «εφόσον δοθεί η έγκριση από τις αρμόδιες αρχές, θα μπορούσαν να αλλάξουν του όρους του “παιχνιδιού”».

Πρόκειται για εξέλιξη που, όπως λέει ο κ. Μπουρλά, «μπορεί να διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο στην αλλαγή πορείας της πανδημίας, σώζοντας ζωές, μειώνοντας την σοβαρότητα των μολύνσεων από Covid και εξαλείφοντας ακόμη και 9 στις 10 νοσηλείες».

Σημειώνεται ότι, όπως ο ίδιος είπε σε συνέντευξή του στο CNBC, η Pfizer πρόκειται να καταθέσει τα στοιχεία της έρευνας στον FDA, προκειμένου να λάβει έγκριση, πριν από τις 25 Νοεμβρίου, δηλαδή τη φετινή Ημέρα των Ευχαριστιών στις ΗΠΑ.

Με πληροφορίες από Bloomberg, Reuters, NYT

Χάπι Pfizer: Συμφωνία για παραγωγή γενόσημου σε 95 χώρες

Η Pfizer ανακοίνωσε την Τρίτη μια συμφωνία που θα επιτρέψει στην πολλά υποσχόμενη θεραπεία κατά της Covid-19 να κατασκευαστεί και να πωληθεί φθηνά σε 95 φτωχότερες χώρες που φιλοξενούν περισσότερο από το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού.

Η συμφωνία έρχεται μετά από μία παρόμοια συμφωνία που διαπραγματεύτηκε η Merck τον περασμένο μήνα και μαζί οι δύο συμφωνίες έχουν τη δυνατότητα να επεκτείνουν σε μεγάλο βαθμό την παγκόσμια παραγωγή δύο απλών αντιικών χαπιών που θα μπορούσαν να αλλάξουν την πορεία της πανδημίας αποτρέποντας τη σοβαρή νόσηση από τον κορωνοϊό.

Χάπι Pfizer: Προς χρήση σε 95 αναπτυσσόμενες χώρες

Σύμφωνα με αυτό που προβλέπει η συμφωνία, η Pfizer θα χορηγήσει άδεια χωρίς δικαιώματα για το χάπι στην Medicines Patent Pool, έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό που υποστηρίζεται από τα Ηνωμένα Έθνη, σε μια συμφωνία που θα επιτρέπει στους κατασκευαστές να συνάψουν μια δευτερεύουσα άδεια χρήσης. Θα λάβουν τη φόρμουλα της Pfizer για το φάρμακο και θα μπορούν να το πουλήσουν για χρήση σε 95 αναπτυσσόμενες χώρες, κυρίως στην Αφρική και την Ασία, μόλις οι ρυθμιστικές αρχές εγκρίνουν το φάρμακο σε αυτά τα μέρη. Ο οργανισμός κατέληξε σε παρόμοια συμφωνία με τη Merck για το αντιιικό χάπι της, το molnupiravir, που θα κατασκευαστεί και θα πωληθεί φθηνά σε 105 φτωχότερες χώρες.

Ωστόσο, υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες σχετικά με το εάν αυτό το βήμα θα είναι αρκετό για να εξασφαλιστεί η επαρκής προμήθεια του φαρμάκου για χώρες που συνεχίζουν να στερούνται εμβολίων κατά της Covid-19.

Εκτός της συμφωνίας ορισμένες φτωχότερες χώρες

Όπως η συμφωνία της Merck, έτσι και η συμφωνία της Pfizer αποκλείει ορισμένες φτωχότερες χώρες που έχουν πληγεί σκληρά από τον ιό. Η Βραζιλία, η οποία έχει έναν από τους χειρότερους αριθμούς θανάτων στον κόσμο, καθώς και η Κούβα, το Ιράκ, η Λιβύη και η Τζαμάικα, θα πρέπει να αγοράσουν χάπια απευθείας από την Pfizer, πιθανότατα σε υψηλότερες τιμές σε σύγκριση με αυτές που θα χρεώσουν οι κατασκευαστές γενόσημων και αυτές οι χώρες υπάρχει κίνδυνος να μείνουν εκτός. Η Κίνα και η Ρωσία – χώρες μεσαίου εισοδήματος που φιλοξενούν συνολικά 1,5 δισεκατομμύριο ανθρώπους – εξαιρούνται και από τις δύο συμφωνίες, όπως και η Βραζιλία.

Ωστόσο, η προσέγγιση της Pfizer σε ό,τι αφορά το φάρμακό της είναι σημαντικά διαφορετική από τον τρόπο που χειρίστηκε το εμβόλιο της για την Covid. Η εταιρεία έχει στείλει περισσότερες από δύο δισεκατομμύρια δόσεις εμβολίων παγκοσμίως, αλλά έστειλε μόνο περίπου 167 εκατομμύρια από αυτές στις αναπτυσσόμενες χώρες που φιλοξενούν περίπου τέσσερα δισεκατομμύρια ανθρώπους. Δεν έχει προσφέρει σε κανέναν κατασκευαστή άδεια για την κατασκευή του εμβολίου της, το οποίο αναμένεται να αποφέρει έσοδα 36 δισεκατομμυρίων δολαρίων φέτος.

Καθοριστική η πρόσβαση σε οικονομικά προσιτά τεστ

Το χάπι είναι απαραίτητο σε μέρη όπου λίγοι άνθρωποι είχαν μέχρι στιγμής την ευκαιρία να εμβολιαστούν. Και επειδή είναι ένα χάπι που μπορεί να ληφθεί στο σπίτι, θα είναι πολύ πιο εύκολο να διανεμηθεί από τις θεραπείες που συνήθως χορηγούνται ενδοφλεβίως.

Παρά την υπόσχεσή τους, ο αντίκτυπος των χαπιών από την Pfizer και τη Merck θα εξαρτηθεί και από την πρόσβαση των ασθενών σε οικονομικά προσιτά και εύχρηστα τεστ Covid. Οι θεραπείες πρέπει να χορηγούνται εντός λίγων ημερών από την εμφάνιση των συμπτωμάτων, κάτι που οι ειδικοί προβλέπουν ότι θα είναι δύσκολο στις εύπορες χώρες και ακόμη πιο δύσκολο σε χώρες όπου οι άνθρωποι έχουν λιγότερο αξιόπιστη πρόσβαση σε παρόχους υγειονομικής περίθαλψης.

Η παραγωγή του φαρμάκου της Pfizer θα είναι αρχικά περιορισμένη. Η εταιρεία λέει ότι μπορεί να παράξει αρκετά από τα χάπια μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους για 180.000 άτομα -που ισοδυναμεί με μια προμήθεια περίπου μιας εβδομάδας για όλους όσους έχουν μολυνθεί στη Φλόριντα στο απόγειο του κύματος που προκάλεσε η μετάλλαξη Δέλτα.

Έχει ανακοινώσει μάλιστα ότι θα χρεώσει λιγότερο τις φτωχότερες χώρες για το φάρμακο από τις πιο πλούσιες.

Χάπι Pfizer: Τα πλεονεκτήματα έναντι του φαρμάκου της Merck

Η θεραπεία της Pfizer μπορεί να έχει πολλά πλεονεκτήματα σε σχέση με το φάρμακο Merck: Φαίνεται να είναι πιο αποτελεσματική, σύμφωνα με δοκιμές, και ο τρόπος με τον οποίο εμποδίζει την αναπαραγωγή του κορωνοϊού φαίνεται ασφαλέστερος, ειδικά για χρήση σε έγκυες γυναίκες και γυναίκες που μπορεί να μείνουν έγκυες. Αυτοί οι παράγοντες είναι πιθανό να αυξήσουν τη ζήτηση για χάπι Pfizer σε όλο τον κόσμο.

Σε αντίθεση με τη Merck, η οποία αδειοδότησε για τη θεραπεία της Ινδούς κατασκευαστές γενόσημων φαρμάκων ενώ ακόμη δοκίμαζε το φάρμακό της, η Pfizer δεν έχει ακόμη συνάψει απευθείας συμφωνία με κανέναν κατασκευαστή φαρμάκων γενόσημων, ένα βήμα που θα μπορούσε να συμβάλει στη διασφάλιση μεγαλύτερης προσφοράς.

Ο εκτελεστικός διευθυντής του Medicines Patent Pool, Τσαρλς Γκορ, είπε ότι περισσότερες από 20 εταιρείες είχαν έρθει σε επαφή μαζί του για να εκδηλώσουν ενδιαφέρον για την άδεια παραγωγής του φαρμάκου της Pfizer και ότι η παραγωγή θα μπορούσε να ξεκινήσει το πρώτο τρίμηνο του επόμενου έτους. Αλλά η πρόσβαση θα εξαρτηθεί επίσης από το πόσο γρήγορα κινούνται οι ρυθμιστικοί φορείς και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για να εγκρίνουν το φάρμακο, είπε.

Χορήγηση της θεραπείας της Pfizer κατ’οίκον

Η θεραπεία της Pfizer προορίζεται να λαμβάνεται στο σπίτι για πέντε ημέρες και θα χορηγούνται συνολικά 30 χάπια. Δέκα από τα χάπια περιέχουν στην ουσία μια χαμηλή δόση ενός φαρμάκου κατά του H.I.V. που είναι γνωστό ως ριτοναβίρη, που έχει σαν στόχο να επιβραδύνει τη διάσπαση του χαπιού της Pfizer, έτσι ώστε να παραμείνει ενεργό στο σώμα για μεγαλύτερο διάστημα.

Οι κατασκευαστές γενόσημων σε όλο τον κόσμο παράγουν ριτοναβίρη, αλλά η επιτυχία της θεραπείας για την Covid-19 θα εξαρτηθεί από τη διαθεσιμότητα αυτού του φαρμάκου. Ένας εκπρόσωπος της Pfizer, ο Κιτ Λόνγκλεϊ, είπε ότι η εταιρεία δεν προβλέπει προβλήματα προμήθειας του φαρμάκου.

Όταν και τα δύο φάρμακα της Merck και της Pfizer θα είναι διαθέσιμα ως γενόσημα, θα είναι δυνατόν για τους γιατρούς να χρησιμοποιήσουν και τα δύο μαζί ως θεραπεία που θα μπορούσε να κρατήσει ακόμη περισσότερους ανθρώπους έξω από τα νοσοκομεία που αντιμετωπίζουν προβλήματα. Ο κ. Γκορ επικαλέστηκε την εμπειρία με άλλους ιούς, συμπεριλαμβανομένου του H.I.V. και της ηπατίτιδας C, για την οποία τα αντιιικά φάρμακα έχουν αποδειχθεί πιο αποτελεσματικά όταν λαμβάνονται,

kathimerini

Μονοκλωνικά Αντισώματα: Έγκριση δύο θεραπειών από τον EMA

Είναι η πρώτη φορά που ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) εγκρίνει τέτοιου είδους θεραπείες

Η ρυθμιστική αρχή της Ε.Ε. για τα φάρμακα συνέστησε σήμερα την έγκριση δύο θεραπειών μονοκλωνικών αντισωμάτων κατά της Covid-19, η μία από τις οποίες έχει αναπτυχθεί από την αμερικανική Regeneron και τον ελβετικό κολοσσό Roche, και η δεύτερη από τη νοτιοκορεατική Celltrion.

Η είδηση ήρθε αφότου το πρακτορείο Reuters είχε μεταδώσει αυτή την εβδομάδα ότι η έγκριση βρισκόταν προ των πυλών εν μέσω έξαρσης στα κρούσματα κορωνοϊού στην Ευρώπη.

Είναι η πρώτη φορά που ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) εγκρίνει τέτοιου είδους θεραπείες.

Σημειώνεται ότι η εταιρεία Eli Lilly απέσυρε την περασμένη εβδομάδα την αίτησή της για έγκριση της δικής της θεραπείας αντισωμάτων από την ευρωπαϊκή ρυθμιστική αρχή επικαλούμενη έλλειψη ενδιαφέροντος από τις χώρες μέλη της ΕΕ, καθώς η Ένωση προσανατολίζεται προς άλλους προμηθευτές.

Πηγή: Reuters

Κορωνοϊός: Η απλή εξέταση που εντοπίζει γρήγορα τη σοβαρή νόσηση

Τα όχι και τόσο ευχάριστα ρινικά επιχρίσματα που χρησιμοποιούνται ευρέως για την ανίχνευση του κορωνοϊού ενδεχομένως να αντικατασταθούν με μια νέα υποσχόμενη, γρήγορη και ελάχιστα παρεμβατική μέθοδο σύμφωνα με νέα έρευνα.

Κοντά στον εμπλουτισμό των μέσων ανίχνευσης του κορωνοϊού φαίνεται πως βρίσκονται οι ερευνητές, καθώς ερευνητές του Ιατρικού Κέντρου Wexner του Πανεπιστημίου του Οχάιο εξετάζουν ένα τεστ ανίχνευσης του κορωνοϊού μέσω της αναπνοής, με στόχο τον ταχύτερο έλεγχο των θετικών κρουσμάτων και ασθενών με κορωνοϊό.

Τα αποτελέσματα από την αρχική μελέτη σε ασθενείς, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό PLOS ONE, φαίνονται ιδιαίτερα υποσχόμενα, καθώς υπήρξε μεγάλη ακρίβεια στον εντοπισμό λοιμώξεων από την COVID-19 σε ασθενείς σε σοβαρή κατάσταση και σε αρκετά σύντομο χρονικό διάστημα, μόλις ορισμένων δευτερολέπτων.Remaining Time-0:00FullscreenMute

Η συσκευή αυτή, η οποία μάλιστα αναπτύχθηκε από την ελληνικής καταγωγής Πελαγία-Ειρήνη Γκούμα, ερευνήτρια και καθηγήτρια στο Τμήμα Επιστήμης και Μηχανικής Υλικών και στο Τμήμα Μηχανολόγων και Αεροδιαστημικής Μηχανικής στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Οχάιο και από τον Milutin Stanaćević, αναπληρωτή καθηγητή στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο Stony Brook, μπορεί να ανιχνεύσει συγκεκριμένους βιοδείκτες  κορωνοϊού στην αναπνοή μέσα σε 15 δευτερόλεπτα. Το «αποτύπωμα» της αναπνοής ενός ασθενούς που έχει μολυνθεί από τον κορωνοϊό είναι ιδιαιτέρως ξεχωριστό και προκύπτει από την αλληλεπίδραση του οξυγόνου, του μονοξειδίου του αζώτου και της αμμωνίας στο ανθρώπινο σώμα.

«Η συγκεκριμένη καινοτόμα τεχνολογία χρησιμοποιεί νανοαισθητήρες για τον εντοπισμό και τη μέτρηση συγκεκριμένων βιοδεικτών της αναπνοής» εξηγεί η δρ. Γκούμα. «Αυτή είναι και η πρώτη μελέτη που αναδεικνύει τη χρήση ενός συστήματος που βασίζεται στην αναπνοή με νανοαισθητήρα για την ανίχνευση μιας ιογενούς μόλυνσης από εκπνεόμενα αποτυπώματα αναπνοής».

Η μεθοδολογία της έρευνας

Οι ερευνητές της μελέτης εξέτασαν 46 ασθενείς νοσηλευόμενους στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας με οξεία αναπνευστική ανεπάρκεια που απαιτούσαν μηχανική υποστήριξη. Οι μισοί από τους ασθενείς είχαν ενεργή λοίμωξη COVID-19 και οι υπόλοιποι μισοί δεν ήταν ασθενείς με κορωνοϊό. Παρόλα αυτά, όλοι οι ασθενείς υποβλήθηκαν σε μοριακό τεστ κορωνοϊού (PCR) κατά την εισαγωγή τους στο νοσοκομείο.

Έπειτα, περισυνέλεξαν δείγματα αναπνοής των ασθενών σε διαφορετικές μέρες νοσηλείας: την πρώτη, την τρίτη, την έβδομη και τη δέκατη μέρα. Τα δείγματα ελέγχθηκαν μέσα σε 4 ώρες σε συνθήκες εργαστηρίου. Το αποτύπωμα της αναπνοής στους ασθενείς με κορωνοϊό ανιχνεύθηκε με 88% ακρίβεια κατά την εισαγωγή τους στη ΜΕΘ.

Τα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά καθώς όπως σημειώνει ο Dr. Matthew Exline, επικεφαλής ερευνητής, διευθυντής της μονάδας εντατικής θεραπείας στο Ιατρικό Κέντρο Wexner του Πανεπιστημίου του Οχάιο και καθηγητής εσωτερικής ιατρικής «τα μοριακά τεστ ανίχνευσης του κορωνοϊού αποτυγχάνουν να εντοπίσουν τις πρώιμες λοιμώξεις και τα αποτελέσματα μπορεί να είναι θετικά μετά την αρχική λοίμωξη. Αυτή η μη επεμβατική μέθοδος ανίχνευσης του κορωνοϊού μέσω της αναπνοής μας επιτρέπει να εντοπίζουμε τις αρχικές λοιμώξεις κορωνοϊού εντός 72 ωρών από την έναρξη της αναπνευστικής ανεπάρκειας, γεγονός που κάνει τους ελέγχους μας γρηγορότερους».

Η χρήση της συγκεκριμένης τεχνολογίας έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει την ταχύτητα ανίχνευσης της νόσου και σε ασυμπτωματικούς ασθενείς. Μελλοντικές μελέτες θα εξετάσουν τη χρήση αυτής της τεχνολογίας σε ασθενείς με ήπια συμπτώματα της COVID-19 και θα διερευνήσουν εάν και άλλες ασθένειες θα μπορούσαν να επωφεληθούν από αυτήν.

Η ερευνητική ομάδα μάλιστα έχει υποβάλει αίτηση στον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) για άδεια χρήσης έκτακτης ανάγκης της τεχνολογίας.

ygeiamou

Προειδοποίηση ΠΟΥ για βακτήριο που σκοτώνει 150.000 μωρά κάθε χρόνο

Ο ΠΟΥ απευθύνει επείγουσα έκκληση να αναπτυχθεί εμβόλιο κατά μιας βακτηριακής μόλυνσης η οποία ενοχοποιείται για τον θάνατο 150.000 βρεφών και νεογνών κάθε χρόνο

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας απευθύνει σήμερα Τετάρτη επείγουσα έκκληση να αναπτυχθεί εμβόλιο κατά μιας βακτηριακής μόλυνσης η οποία ενοχοποιείται για τον θάνατο 150.000 βρεφών και νεογνών κάθε χρόνο.

Ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Β (SGB), που προκαλεί σηψαιμία και μηνιγγίτιδα, είναι πρόβλημα δημόσιας υγείας πολύ σοβαρότερο απ’ ό,τι πιστευόταν μέχρι τώρα, τονίζεται σε έκθεση του Oργανισμού, μέρους του συστήματος του ΟΗΕ, και της Σχολής Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου (London School of Hygiene and Tropical Medicine, LSHTM).

Η έκθεση αποκαλύπτει πως σε αυτό το είδος βακτηρίου οφείλονται 500.000 πρόωρες γεννήσεις τον χρόνο και πολλές μόνιμες αναπηρίες παιδιών.

Το έγγραφο, που επιβεβαιώνει την έκταση του φαινομένου –γύρω στα 100.000 νεογνά πεθαίνουν και 50.000 έμβρυα γεννιούνται νεκρά κάθε χρόνο–, τονίζει επιπλέον πως υπάρχουν «τρύπες» στη συγκέντρωση δεδομένων, γεγονός που υποδεικνύει πως ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων μπορεί να είναι ακόμη πιο υψηλός.

«Αυτή η νέα μελέτη δείχνει ότι οι στρεπτόκοκκοι της ομάδας Β αποτελούν υποτιμημένη απειλή για την επιβίωση και για την υγεία των νεογέννητων που μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες για πολλές οικογένειες παγκοσμίως», υπογραμμίζει ο Φίλιπ Λάμπαχ, αρμόδιος για τον εμβολιασμό στον ΠΟΥ.

Λόγω των καταστροφικών επιπτώσεων αυτού του βακτηρίου, ο οργανισμός «απευθύνει έκκληση –από κοινού με τους εταίρους του– να αναπτυχθεί επειγόντως μητρικό εμβόλιο κατά του SGB», προσθέτει ο κ. Λάμπαχ.

Η καθηγήτρια Τζόι Λον του LSHTM υπογραμμίζει ότι το εμβόλιο αυτό θα μπορούσε να σώσει εκατοντάδες χιλιάδες ζωές και εκφράζει τη λύπη της διότι δεν έχει υπάρξει καμία πρόοδος, παρότι η ιδέα για την ανάπτυξή του έχει διατυπωθεί εδώ και πάνω από τρεις δεκαετίες.

Κατά μέσον όρο, το 15% των εγκύων –ή περίπου 20 εκατ. σε ετήσια βάση– είναι φορείς αυτού του τύπου βακτηρίου, το οποίο συνήθως αποικίζει τον κόλπο και το ορθό.

Το βακτήριο μπορεί να μεταδοθεί στο έμβρυο μέσω του αμνιακού υγρού και κατά τη διάρκεια του τοκετού, αν η γέννα γίνεται με φυσικό τρόπο.

Κάθε χρόνο, 40.000 παιδιά αντιμετωπίζουν νευρολογικές διαταραχές εξαιτίας του στρεπτόκοκκου της ομάδας Β.

Επί του παρόντος, στις γυναίκες που είναι φορείς του SGB χορηγούνται αντιβιοτικά κατά τη διάρκεια του τοκετού, για να μειωθεί ο κίνδυνος να μολυνθεί το παιδί.

Όμως σε πολλές χώρες δεν έχει υιοθετηθεί η πρακτική αυτή.

Τα υψηλότερα ποσοστά των κρουσμάτων του SGB εντοπίζονται στην υποσαχάρια Αφρική, όπου επιβεβαιώνονται σχεδόν οι μισές περιπτώσεις από το παγκόσμιο σύνολο, καθώς και στην ανατολική και στη νοτιοανατολική Ασία, διευκρινίζεται στη μελέτη.

Οι συγγραφείς υπολογίζουν ότι το εμβόλιο κατά του SGB, που θα χορηγείτο κατά τη διάρκεια των συνηθισμένων εξετάσεων καθώς εξελίσσεται η κύηση και θα αφορούσε περί το 70% των εγκύων, θα επέτρεπε να αποφευχθούν οι θάνατοι 50.000 νεογνών και εμβρύων κάθε χρόνο.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ, AFP