Οι γάτες αναπαράγουν τον κορωνοϊό;

Έρευνα σε γάτες και σκύλους αποκάλυψε ότι δεν εμφάνισαν κλινική νόσο από τον κορωνοϊό. Ωστόσο, υπήρχαν διαφορές μεταξύ των 2 ειδών όσον αφορά τη μετάδοση.

Η προκαταρκτική έρευνα, επίσης υποδεικνύει πόσο ευάλωτες είναι οι γάτες και οι σκύλοι στη λοίμωξη από τον Sars-cov-2.

Ερευνητές μελέτησαν αν ο νέος κορωνοϊός μπορούσε να αναπαραχθεί στα κύτταρα των ζώων και να απελευθερωθεί στο περιβάλλον.

Οι γάτες μπορούν να μεταδώσουν τον ιό για έως 5 ημέρες και μολύνουν άλλες γάτες με άμεση επαφή. Οι σκύλοι αντίθετα, δεν φάνηκε να μεταδίδουν τον ιό.

Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι γάτες είναι πολύ ευάλωτες στη λοίμωξη, με παρατεταμένη απελευθέρωση ιού από το στόμα και τη μύτη, που δεν συνοδεύεται από κλινικά σημάδια και μπορούν να μεταδοθούν με άμεση επαφή με άλλες γάτες, δήλωσε η Angela Bosco-Lauth του Colorado State University.

Οι ερευνητές σημειώνουν, ότι ενώ η πανδημία εξακολουθεί να έχει καταστροφική επίδραση στους ανθρώπους, η επίπτωση στα ζώα είναι άγνωστη σε μεγάλο βαθμό.

Ο ιός είχε προηγουμένως αναφερθεί ότι αφορά και γάτες και σκύλους. Αν και τα νέα ευρήματα υποδεικνύουν ότι τα ζώα δεν αναπτύσσουν νόσο με τον ίδιο τρόπο που αναπτύσσουν οι άνθρωποι, μπορούν να εμφανίσουν συμπτώματα όπως αναπνευστικά προβλήματα και μειωμένη όρεξη.

Η Bosco-Lauth, εξηγεί ότι ενώ τα ζώα της έρευνας δεν εμφάνισαν κλινικά συμπτώματα της νόσου, δεν αποκλείεται να υπάρχουν διαφοροποιήσεις και/ή συν νοσηρότητες σε γάτες και σκύλους, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε συμπτώματα.

Η νέα έρευνα προσφέρει στοιχεία για τους ιδιοκτήτες κατοικίδιων- ιδιαίτερα για όσους έχουν γάτες.

Οι γάτες είναι πολύ ευάλωτες στο νέο κορωνοϊό, αλλά δεν αρρωσταίνουν ιδιαίτερα.

Η νέα έρευνα δεν αποτελεί αιτία συναγερμού για ιδιοκτήτες κατοικίδιων.

Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο Proceedings of the National Academy of Sciences.

Μελισσόχορτο το φυτό της μακροζωίας

ΗMelissa officianalis  το γνωστό μας μελισσόχορτο ή μελισσοβότανο, λέγεται και φυτό της μακροζωίας και ανήκει στην οικογένεια της μέντας. Τα φύλλα του αναδύουν μια έντονη μυρωδιά λεμονιού και χρησιμοποιούνται ιατρικώς για τη θεραπεία μιας ποικιλίας διαταραχών. 

Ονομάστηκε έτσι από την ιδιαίτερη αγάπη που του έχουν οι μέλισσες, λόγω της υψηλής περιεκτικότητας των ανθέων του σε νέκταρ. Λέγεται ότι ο Καρλομάγνος διέταξε την καλλιέργειά του στους κήπους των μοναστηριών.  Τον 160 αιώνα, ο Ελβετός αλχημιστής Παράκελσος το ονομάζει ελιξίριο της ζωής. Τον 17ο αιώνα οι Καρμελίτες μοναχοί έφτιαχναν το ρόφημα “eau de melissedes carmes” αναμειγνύοντας μελισσόχορτο με κορίανδρο, φλούδες λεμονιού, κανέλλα, γαρύφαλλα και μοσχοκάρυδο για να ανακουφιστούν από τους πονοκεφάλους αλλά και για μακροζωία. Τις θεραπευτικές του ιδιότητες καταγράφει ο Θεόφραστος και ο Διοσκουρίδης ο οποίος αναφέρει πως μπορεί να επουλώσει τα τσιμπήματα του σκορπιού, τις δαγκωματιές των σκύλων, να απαλύνει τον πονόδοντο ενώ είναι ένα πρώτης τάξεως φάρμακο για την αρθρίτιδα και την έμμηνο ρύση. 

Το μελισσόχορτο μυρίζει λεμόνι, περιέχει μεταξύ άλλων πτητικά έλαια (γνωστά για τις χαλαρωτικές τους ιδιότητες), πολυφαινόλες, τανίνες και φλαβονοειδή, ενώ η δράση του στηρίζεται κυρίως στα αιθέρια έλαια που περιέχονται στη σύστασή του (κιτράλη, κιτρονελλάλη, λιναλοόλη, γερανιόλη). 

Πώς μας ωφελεί:

Το μελισσόχορτο είναι γνωστό για την αντισπασμωδική, αντιφλεγμονώδη και αντιμικροβιακή του δράση. Παράλληλα, τονώνει την καρδιά και το κυκλοφορικό σύστημα, προκαλώντας διαστολή των αγγείων, με αποτέλεσμα να μειώνεται η πίεση του αίματος. 
Πολύ σημαντική είναι η συμβολή του στην καταπολέμηση των ιών. Έρευνες επιβεβαιώνουν μάλιστα την αποτελεσματικότητά του σε περιπτώσεις επιχείλιου έρπητα. 
Πρόκειται για φυτό εξαιρετικά αποτελεσματικό σε περιπτώσεις αϋπνίας, έντονου στρες, έντασης και ευερεθιστότητας, ενώ μπορεί να βοηθήσει ακόμα και άτομα με κατάθλιψη, χάρη στις καταπραϋντικές και χαλαρωτικές του ιδιότητες. 
Ανάμεσα στις δράσεις του συγκαταλέγεται και η ανακούφιση από πεπτικές διαταραχές. Το βάλσαμο του μελισσόχορτου θεωρείται επίσης ότι ηρεμεί τον υπερκινητικό θυρεοειδή αδένα (νόσος Graves). 
Επιπλέον, επειδή το μελλισόχορτο καθαρίζει το μυαλό, αυξάνει την αντίληψη και ενισχύει τη μνήμη, έχει αποδειχθεί βοηθητικό σε ασθενείς με Αλτσχάιμερ. 
Τέλος, χάρη στην ιδιότητά του να δρα κατά των πόνων στις νευρικές απολήξεις, το μελισσόχορτο συστήνεται σε ανθρώπους με πονοκεφάλους, ημικρανίες και άλλους πόνους (π.χ. πόνοι περιόδου, πονόδοντος, εντερικοί κολικοί). 

Στην αγορά κυκλοφορούν στικ, αλοιφές και συμπυκνωμένα εκχυλίσματα με μελισσόχορτο, αλλά επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί και το αφέψημα ως εξής: Βράζετε 2-4 κουταλιές μελισσόχορτου και αφού κρυώσει βουτάτε μέσα βαμβάκι και ταμπονάρετε την πάσχουσα περιοχή. Μπορείτε να το εφαρμόσετε αρκετές φορές την ημέρα.

Πηγή: iTrofi

Ωμέγα 3 – Ασπιρίνη: Αντιμετώπιση καρκίνου του παχέος εντέρου

Βρετανική κλινική έρευνα με την ονομασία <<Sea Food>>, δημοσιεύτηκε στο περιοδικό The Lancet. Η έρευνα περιελάμβανε 700 άτομα υψηλού κινδύνου για Sea παχέος εντέρου. Έγινε σε 4 ομάδες σε διαφορετικά νοσοκομεία και περιοδικές κολονοσκοπήσεις.

Η πρώτη ομάδα πήρε 300mg ασπιρίνης την ημέρα.

Η δεύτερη ομάδα πήρε 1gr-2gr EPA (ένα Ω3).

Η τρίτη ομάδα πήρε ασπιρίνη και EPA συγχρόνως.

Η τέταρτη ομάδα placebo.

Τα αποτελέσματα θεαματικά και σαφή, τόσο η ασπιρίνη, όσο και τα Ω3 (μαζί ή μόνα τους) που ελήφθησαν για ένα ολόκληρο χρόνο κατάφεραν να μειώσουν σημαντικά τον σχηματισμό πολυπόδων στο έντερο.

*Προσαρμογή, ελεύθερη απόδοση, Ν. Βλασσόπουλος

Χειρουργική ή υφασμάτινη μάσκα;

Τελευταία, παρατηρείται μια αύξηση στη ζήτηση και χρήση υφασμάτινων και χειροποίητων μασκών.

Ορισμένες πήγες, με κυριότερη το Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων των Η.Π.Α,  προτείνουν τη χρήση τους ως μέτρο προφύλαξης κατά του covid-19.

Υπάρχουν ελάχιστες μελέτες που εξετάζουν την αποτελεσματικότητα των μασκών από ύφασμα ,αλλά και οι ερευνητικές εργασίες που έχουν γίνει… τα αποτελέσματα αυτών δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικά

Οι υφασμένες μάσκες αποδεικνύονται κατώτερες των χειρουργικών {Rengasamy et al.2011, van der Sande 2008,Maclntyre et al 2015}

Επιπλέον, έχουν την τάση να κατακρατούν υγρασία, με αποτέλεσμα τη μείωση δυνατότητας φιλτραρίσματος μικροσωματιδίων {Anfinrud et al} ,προκαλούν δυσφορία στους χρήστες έως δύσπνοια και τάσεις λιποθυμίας {Jayaraman et al,2012}….μπορεί θα έλεγα την μετατροπή τους σε εστίες διασποράς παθογόνων.

Στη ΕΛΛΑΔΑ τώρα έχουμε επάρκεια χειρουργικών μασκών .Προτείνω ανεπιφύλακτα την χρήση τους έναντι των κατώτερων από κάθε άποψη υφασμάτινων μασκών.

Κλείνοντας θέλω να τονίσω ότι οι μάσκες κάθε είδους χρησιμοποιούνται κυρίως για να εμποδίσουν την διασπορά του ιού από φορείς συμπτωματικούς. ΔΕΝ πρέπει να δημιουργούν ψευδές αίσθημα ασφάλειας που θα μας οδήγηση στη μη τήρηση των μέτρων που καθημερινά ακούμε από τους ειδικούς.

ΣΕΒΟΜΑΙ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ………….μια άλλη άποψη όμως…

Ν. Βλασσόπουλος – Φαρμακοποιός

Πώς επιδρά ο Κορονοϊός στην Καρδιά μας;

Η νόσος του κορονοϊού (COVID-19) είναι μια ασθένεια που εμφανίστηκε στα τέλη του 2019 ξεκινώντας από την Γουχάν της Κίνας και εξαπλώθηκε σε παγκόσμιο επίπεδο προκαλώντας την γνωστή πλέον σε όλους μας πανδημία.

Τα συμπτώματα της νόσου μπορεί να κυμαίνονται από ασυμπτωματικά, ήπια αναπνευστικά συμπτώματα και ακόμη δυνητικά απειλητικές για τη ζωή καρδιαγγειακές και πνευμονικές επιπλοκές έως τον θάνατο.

Οι καρδιολογικές επιπλοκές περιλαμβάνουν:

την οξεία μυοκαρδιακή βλάβη
τις αρρυθμίες
το καρδιογενές σοκ
τον ξαφνικό θάνατο
Διαβάστε ακόμα: Διαβήτης και Κορονοϊός

Γενικά χαρακτηριστικά παθοφυσιολογίας που έως τώρα γνωρίζουμε
Οι πρωτεΐνες του ιού παρουσιάζουν ισχυρή δέσμευση με τους υποδοχείς του ενζύμου μετατροπής της αγγειοτενσίνης 2 (ACE2), οι οποίοι εκφράζονται σε πολλά όργανα, ένα από αυτά είναι και η καρδιά. Μετά την είσοδο του ιού στα κύτταρα μέσω των υποδοχέων ACE2, ο ιός ασκεί αρνητική επίδραση στην έκφραση του ενζύμου αυτού κι έτσι το ένζυμο αδυνατεί να ασκήσει τα ευεργετικά του αποτελέσματα στα όργανα στόχους, όπως και στην καρδιά.

Συνακόλουθες καρδιαγγειακές παθήσεις υπάρχουν στο 8-25% του συνολικού μολυσμένου πληθυσμού με COVID-19 και σε υψηλότερο ποσοστό αυτών που πεθαίνουν, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες.

Πώς ακριβώς εξηγείται η βλάβη στην καρδιά;
Καταρχήν, ο ιός μπορεί να προκαλέσει μυοκαρδιακή βλάβη, οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου και μυοκαρδίτιδα. Οι αλλοιώσεις αυτές λόγω του ιού COVID-19 μπορεί να σχετίζονται κυρίως με υπερδραστηριότητα του πηκτικού μηχανισμού (αυξημένο ιξώδες, ενεργοποίηση του καταρράκτη της πήξης), με βλάβη σε μια ιδιαίτερη κατηγορία κυττάρων, τα προφλεγμονώδη κύτταρα, ή με ενδοθηλιακή κυτταρική δυσλειτουργία που προκαλείται από τον ιό SARS-CoV-2. Η μόλυνση με COVID-19 θα μπορούσε βέβαια να θεωρηθεί πολυπαραγοντική, καθώς περιλαμβάνει την ρήξη της αθηροσκληρωτικής πλάκας, τον σπασμό των στεφανιαίων αγγείων, την υποξία στο αγγειακό σύστημα, τον άμεσο σχηματισμό των μικροθρόμβων.

Σε μία πρόσφατη μελέτη ασθενών με COVID-19 υπήρξε καρδιομυοκυτταρική υπερτροφία, εκφυλισμός και νέκρωση των κυττάρων του μυός της καρδιάς, ήπια αύξηση της αιμάτωσης και οίδημα ανάμεσα στα κύτταρα, σε συνδυασμό με διήθησή τους από κύτταρα της φλεγμονής.

Δεύτερον, ο ιός σχετίζεται με την εμφάνιση καρδιακών αρρυθμιών και κυρίως ταχυκαρδίας. Αυτό εξηγείται, επειδή λόγω της ενεργοποίησης της συστηματικής φλεγμονής «τραυματίζεται» η καρδιά και έτσι δημιουργείται προδιάθεση για κολπικές και κοιλιακές αρρυθμίες.

Σε αυτό το σημείο, αξίζει να αναφέρουμε ότι ορισμένες αντιιϊκές θεραπείες που έως τώρα έχουν δοκιμαστεί για την καταπολέμηση του ιού, μπορεί να έχουν επιπλοκές στην καρδιά, προκαλώντας κυρίως συγκεκριμένης μορφής αρρυθμίες κι έτσι να επιβαρύνουν την καρδιακή ανταπόκριση.

Τρίτον, αυξημένες φλεγμονώδεις κυτοκίνες και αναπνευστική δυσχέρεια μπορεί να προκαλέσουν την επιδείνωση της προϋπάρχουσας δυσλειτουργίας της αριστερής κοιλίας ή μπορεί να οδηγήσουν στην εμφάνιση νέας μυοκαρδιοπάθειας. Το γεγονός αυτό μπορεί να υποκρύπτει μυοκαρδίτιδα, στρες καρδιομυοπάθεια ή ισχαιμία του μυοκαρδίου και όλα αυτά αυξάνουν τον κίνδυνο θανάτου για τον ασθενή.

Τέλος, το καρδιογενές σοκ στη νόσηση με COVID-19 θα μπορούσε να οφείλεται είτε σε οξεία καρδιακή ανεπάρκεια ή μυοκαρδίτιδα, αλλά μπορεί να είναι και πολυπαραγοντικό, καθώς η καρδιακή εμπλοκή συχνά επιβαρύνει την αναπνευστική δυσχέρεια και την σήψη που έχει ο βαρέως πάσχων.

Συμπερασματικά:
Οι καρδιαγγειακές εκδηλώσεις λόγω της μόλυνσης από τον COVID-19 κυμαίνονται κλινικά από την φλεγμονώδη μυοκαρδίτιδα, το έμφραγμα, τις απειλητικές για τη ζωή αρρυθμίες έως το καρδιογενές σοκ και τον θάνατο. Όλοι οι ασθενείς που επιδεινώνονται χρειάζονται στενή αιμοδυναμική και ηλεκτροκαρδιογραφική παρακολούθηση, ειδικά εάν λαμβάνουν ειδική αγωγή για τον Covid-19.

Είναι πολύ σημαντική η σωστή και έγκαιρη πρόληψη και ο έλεγχος των λοιμώξεων, καθώς η κοινωνική αποστασιοποίηση και η επιμελής προσωπική υγιεινή παραμένουν μέχρι σήμερα ο ακρογωνιαίος λίθος της διαχείρισης αυτής της παγκόσμιας πανδημίας.

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΑΡΓΟΥΤΑ Ειδικός Παθολόγος MD,

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ ΕΠΑΨΥ

Το Οικοτροφείο της Ε.Π.Α.Ψ.Υ.  λειτουργεί από το 2000 στην Πεντέλη και φιλοξενεί 15 ενοίκους , άντρες και γυναίκες , μέσου όρου ηλικίας τα 70 έτη, με ψυχιατρικές διαταραχές, και ο στόχος του είναι να παρέχει στους φιλοξενούμενους του υψηλή ποιότητα φροντίδας ανάλογη των αναγκών τους. Το κτίριο είναι διώροφο, περιτριγυρισμένο από έναν καταπράσινο κήπο με πεύκα. Η υφιστάμενη κατάσταση του κήπου όμως δεν επιτρέπει στους  φιλοξενούμενους να  βγουν έξω να τον χαρούν. Η παρέμβασή μας θα πρέπει να προφέρει στη βελτίωση του ψυχικού και συναισθηματικού κόσμου αλλά και της σωματικής υγείας των χρηστών του χώρου, με λίγα λόγια θα πρέπει να σχεδιάσουμε  ένα θεραπευτικό κήπο. Κατά τον σχεδιασμό ακολουθούμε γενικούς κανόνες σχεδιασμού ενός θεραπευτικού κήπου λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες της ηλικίας, τις ανάγκες και τις προτιμήσεις των φιλοξενουμένων.

Φωτο1. Ο χώρος πριν τη παρέμβασή μας

Στόχοι μας είναι καταρχήν:

  • Η ασφάλεια και η εύκολη πρόσβαση ·        
  • Η ήπια άσκηση ·        
  • Η αναψυχή ·        
  • Η εξοικείωση με το χώρο ·        
  • Η συμμετοχή ·        
  • Η επαναφορά της μνήμης  

   Για να επιτευχθούν οι παραπάνω στόχοι όμως υπάρχει η προϋπόθεση οι ένοικοι να βγουν έξω στον κήπο και αυτό θα είναι απόρροια της ασφαλούς πρόσβασης. Η έξοδος από το κτήριο είναι χωρίς εμπόδια, το επίπεδο κίνησης είναι ισοπεδωμένο, οι διάδρομοι  είναι στο σωστό πλάτος, το δάπεδο είναι ενιαίο και μαλακό, έτσι ώστε ακόμα σε περίπτωση πτώσης να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος ατυχήματος.   Λόγω της μειωμένης κινητικότητας των ενοίκων και της ανασφάλειας που νιώθουν να κινηθούν σε μεγάλους χώρους, ο κήπος οριοθετείται και αποκτά μικρότερο μέγεθος και συγκεκριμένα όρια. Στη ανατολική πλευρά υπάρχει μικρό πρανές το οποίο εδαφοκαλύπτεται κυρίως με αρωματικά φυτά, νότια τοποθετείτε αψίδα που περιορίζει το μήκος του κήπου αφήνοντας  δεξιά και αριστερά περάσματα προς τα  πίσω. Στη δυτική πλευρά  φυτεύεται φυτική μπορντούρα χωρίς να χάνεται η οπτική του αλσυλλίου που γειτνιάζει. Δίνεται η δυνατότητα για ήπια σωματική άσκηση, περπάτημα, αλλά   παράλληλα διασφαλίζεται και η επιτήρηση από τους νοσηλευτές μιας και ο χώρος είναι συγκεκριμένος. Κοντά στα ανοίγματα του κτηρίου τοποθετούνται φυτά που δίνουν άρωμα και χρώμα τους χειμερινούς μήνες, βιβούρνο, ναντίνες, ενώ την έναρξη της άνοιξης σηματοδοτεί η ανθοφορία των καρποφόρων δέντρων( βερικοκιά, αχλαδιά, μηλιά, βανίλια, ροδιά). Το κίνητρο για να βγουν οι φιλοξενούμενοι στον κήπο το δίνουν τα πολλά ανθοφόρα και αρωματικά φυτά που πλημμυρίζουν με άρωμα και χρώμα τον κήπο. Φυτά παραδοσιακά όπως το κοράλλι, το αγιόκλημα, το γιασεμί, το γεράνι, το σκυλάκι, ανασύρουν μνήμες, εξασκούν τη προσοχή, τη παρατήρηση και παράλληλα δημιουργούν περιβάλλον οικείο και φιλικό. Είναι πολύ σημαντικό για αυτούς τους ανθρώπους να νιώσουν ότι βρίσκονται σε ένα σπίτι και όχι  σε κάποιο ίδρυμα.   

  Φωτο 2. Λίγο πριν την ολοκλήρωση του κήπου. Απομένει η τοποθέτηση του  καθιστικού.  

Φωτο 3. Το πρανές με τα αρωματικά και τα άνθη. Διακρίνονται αριστερά τα καρποφόρα δέντρα.   Οι πολυθρόνες, ο καναπές στην πέργκολα, το κυρίως καθιστικό διασφαλίζουν την απομόνωση, αλλά και κοινωνική δραστηριότητα, ανάλογα με τη διάθεση ενώ δίνουν τη σιγουριά στους χρήστες ότι ανά πάσα στιγμή θα βρουν ένα κάθισμα να ακουμπήσουν. Ο κήπος επιδρά θετικά στους εργαζόμενους αλλά και στους επισκέπτες. Ειδικά οι εργαζόμενοι όταν τελειώνουν το ωράριό τους, αλλά και κατά τη διάρκεια της εργασίας τους νιώθουν την ανάγκη να αποφορτιστούν για να συνεχίσουν το δύσκολο έργο τους.   

Φωτο 4. Λεπτομέρεια από την αψίδα.   Ερέθισμα για συμμετοχή και δραστηριότητα δίνει ο υπερυψωμένος λαχανόκηπος σε ύψος 65 εκ. όπου θα μπορούν να το προσεγγίσουν καθιστοί και με την καθοδήγηση κάποιου εργασιοθεραπευτή θα απασχοληθούν, ποτίζοντας, σκαλίζοντας, στηρίζοντας τα φυτά.  

Φωτο 5. Ο λαχανόκηπος με φράουλες, μαιντανό, σέλινο, πιπεριές, βασιλικό, κατηφέ κλπ. Η επαφή με τον κήπο δημιουργεί ευχαρίστηση και ευφορία, με τα χρώματα, τους ήχους των πουλιών, τα αρώματα, το θρόισμα του ανέμου, την απολαβή των  καρπών. Επίσης σηματοδοτούνται οι εποχές και συνδέονται με γεγονότα και εικόνες της ζωής των  θεραπευομένων.

Ο σχεδιασμός είναι λιτός και τα είδη των φυτών γνωστά στην πλειοψηφία τους, σε σωστή αναλογία, φυτεμένα σε μεγάλες ομοιογενείς ομάδες έτσι ώστε ο κήπος να μην προκαλεί σύγχυση, αλλά να μην είναι και μονότονος.

   ΠΙΝΑΚΑΣ ΦΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

ΟΝΟΜΑΣΙΑΠΟΣΟΤΗΤΑ
ΚΟΡΑΛΛΙ4
ΓΙΑΣΕΜΙ ΧΙΩΤΙΚΟ2
ΑΓΙΟΚΛΗΜΑ2
ΝΑΝΤΙΝΑ3
ΓΕΡΑΝΙ ΚΟΚΚΙΝΟ5
ΒΙΒΟΥΡΝΟ ΕΥΟΣΜΟ6
ΛΟΥΙΖΑ1
ΓΚΑΟΥΡΑ ΚΟΚΚΙΝΗ20
ΓΚΑΟΥΡΑ ΛΕΥΚΗ10
ΛΕΒΑΝΤΑ30
ΡΙΓΑΝΗ8
ΔΕΝΤΡΟΛΙΒΑΝΟ ΕΡΠΩΝ24
ΑΡΤΕΜΙΣΙΑ6
ΦΑΣΚΟΜΗΛΟ6
ΓΛΥΣΙΝΙΑ4
ΡΥΧΟΣΠΕΡΜΟ4
ΤΡΙΑΝΤΑΦ. ΑΝΑΡΙΧ.4
ΓΕΡΑΝΙΑ ΡΟΖ, ΦΟΥΞΙΑ10
ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΘΑΜΝΩΔΗΣ25
ΠΥΞΑΡΙ15
ΣΑΛΒΙΑ FARINACEA6
ΓΑΖΙΑ1
ΑΧΛΑΔΙΑ1
ΜΗΛΙΑ1
ΒΕΡΙΚΟΚΙΑ1
ΒΑΝΙΛΙΑ1
ΡΟΔΙΑ1
ΛΑΧΑΝΙΚΑ ΔΙΑΦΟΡΑ20

Ο παραπάνω κήπος πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια χορηγών στα πλαίσια της εκπομπής «Πράσινες Αποστολές».

Κατσογιάννη Σταυρούλα Γεωπόνος – αρχιτέκτων τοπίου (urbanpoint.gr)

Ανακάλυψη: Εβραίοι χρησιμοποιούσαν κάνναβη ήδη πριν από 2700 χρόνια κατά τη διάρκεια τελετουργικών τελετών

Μία ομάδα ερευνητών* σε δύο βωμούς του ιερού στο Tel Arad** βρήκε κατάλοιπα κάνναβης. Η περίεργη ανακάλυψη δημοσιεύθηκε πριν ένα μήνα στο περιοδικό του Ινστ. Αρχαιολ. του Πανεπ. Tel Aviv.
Οι ερευνητές χρησιμοποιώντας χρωματογραφία αερίου, εντόπισαν ίχνη Thc, Κανναβιδιόλης και Κανναβινόλης, δραστικά συστατικά της κάνναβης. Επίσης εντόπισαν υπολείμματα κοπριάς, η οποία θεωρούν οι ερευνητές, ότι ήταν το καύσιμο, που επέτρεπε την καύση της κάνναβης στην κατάλληλη θερμοκρασία, για την ενεργοποίηση των ψυχοδραστικών ενώσεων της.
Η χρήση παραισθησιογόνων ουσιών για λόγους λατρείας επιβεβαιώνετε στους ανθρώπινους πολιτισμούς από την παλαιολιθική εποχή.
*Eran Arie: επιμελήτρια του αρχαιολογικού χώρου του μουσείου του Ισραήλ
*Dvory Namdar: χημικός και αρχαιολόγος του Ινστιτούτου Volcani
**Αρχαιολογικός χώρος του Ισραήλ, νότια της Νεκράς Θάλασσας

Colchicum autumnale L. οικ.Liliaceae Κολχικόν το φθινοπωρινόν οικ.Λειριώδη

   Σήμερα, αυτή την εξαιρετικά δυσοίωνη εποχή της πανδημίας εξαιτίας του  κορονοïού, ακούγονται διάφορα φάρμακα για την αντιμετώπισή της μεταξύ αυτών και η κολχικίνη. Θα προσπαθήσουμε να παρουσιάσουμε το φυτό, τη δρόγη του και την κύρια δραστική ουσία, το γνωστό αυτό από την αρχαιότητα  αλκαλοειδές.

   Ως αρχή, αφετηρία μας ο μύθος,ακόμη πιο παλιός και από αυτόν της Τροίας,  αυτή η αόρατη κλωστή η οποία ενώνει την Αργώ, το πρώτο στην ιστορία πλοίο, τον Ιάσονα, τη Μήδεια και την πατρίδα της την Κολχίδα[σημερινή Γεωργία] καθώς και το φυτό Κολχικό.

   Ο Απολλώνιος ο Ρόδιος, Αλεξανδρινός ποιητής του 3ου π.Χ. αιώνα στα ”Αργο-ναυτικά”του ιστορεί πως ”όταν οι Αργοναύτες θα έβλεπαν τις εκβολές του ποταμού Φάσιδος θα είχαν φτάσει στην Κολχίδα που βρίσκεται στην εσχατιά της θάλασσας και της στεριάς. Εκεί ο Ιάσων, με τη βοήθεια της Μήδειας θα νικήσει τον Δράκο και  θα αποκτήσει το χρυσόμαλλο δέρας προκειμένου να το φέρει στην Ελλάδα. Είναι ο όρος του σφετεριστή βασιλά της Ιωλκού Πελία για να πάρει πίσω τον θρόνο του πατέρα του Αίσονα.  Το φάρμακο της Μήδειας ήταν ένα βάλσαμο από το αίμα του Προμηθέα  που στάλαξε στον Καύκασο .Εκεί άνθισε ένα λουλούδι, το Κολχικό, στο χρώμα του κρόκου και από τον χυμό της ρίζας του η Μήδεια έφτιαξε  ένα πανίσχυρο φίλτρο. Τις μαγικές-θεραπευτικές ικανότητες της Μήδειας μαρτυράει η συγγένειά της με την Κίρκη-αδελφή του πατέρα της Αιήτη- και την Εκάτη, όπως η ίδια καυχιέται.

   Στην τραγωδία του Ευριπίδη ”Μήδεια”η Κολχίτισσα, όπως την αποκαλεί, συναντά τον άτεκνο βασιλιά της Αθήνας Αιγέα ο οποίος επιστρέφει από το μαντείο  των Δελφών όπου πήγε για να ζητήσει χρησμό προκειμένου να αποκτήσει διάδοχο. Του λέει λοιπόν:

    ”Το άγονο σπέρμα εγώ θα σου γιατρέψω

      και θα σε κάμω να γεννήσεις πλήθος τέκνα

      από τέτοια βότανα γνωρίζω”

  Εδώ το βότανο είναι φάρμακο, μέσον θεραπευτικό, αλλά η ”φαρμακίς ”Μήδεια στη συνέχεια ομολογεί:

     ”Με φαρμάκια θα’ χω ποτίσει τα χαρίσματα 

      που στέλνω στην αντίζηλή μου[στεφάνι και πέπλο]”.

   Μόλις η Γλαύκη, σύζυγος του Ιάσονα, για την οποία  ο Ιάσων πρόδωσε τη Μήδεια, προκαλώντας την τραγική του μοίρα,τα φόρεσε, κυκλώθηκε από μαγική φωτιά και πέθανε φριχτά, το ίδιο και ο πατέρας της Κρέων, βασιλιάς της Κορίνθου καθώς την αγκάλιασε για να την συντρέξει.

   Εξάλλου το ρήμα ”μήδομαι” που σημαίνει στοχάζομαι, συλλογίζομαι,  μηχανεύομαι, επινοώ, φροντίζω, θεραπεύω και θεραπεύομαι έχει την ίδια ρίζα με τη Μήδεια.

   Όταν λοιπόν οι Αργοναύτες επέστρεψαν στην Ιωλκό με το ερωτευμένο ζευγάρι Ιάσων- Μήδεια, η ”παμφάρμακος ξείνα” όπως την έλεγαν ,έφερε μαζί της τους βολβούς του φυτού” Κολχικό”. Προφανής η καταγωγή του από τη μακρινή  Κολχίδα.

   Πολλά είδη του γένους αυτού είναι δηλητηριώδη αλλά το πλέον τοξικό είναι το ”φθινοπωρινό’.Τα κοινά του ονόματα είναι αγριόκρινο και χιονίστρα. Φυτρώνει στη Δυτική Ευρώπη, στη Βόρεια Αφρική και στον Νότιο Καύκασο μέσα σε λειμώνες. Αναπτύσσεται από βολβούς, με ασυνήθιστο κύκλο ζωής, οι οποίοι από το τέλος του Αυγούστου και μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου αναπτύσσουν χαρακτηριστικά μακρυόμισχα ιώδη άνθη. Τα άνθη βρίσκονται κατά το μεγαλύτερο μέρος τους κάτω από το έδαφος, προστατευμένα από το κρύο του χειμώνα. Την επόμενη άνοιξη βλασταίνουν τα λογχοειδή, χυμώδη, βαθυπράσινα φύλλα και μεταξύ τους ωριμάζει η ωοθήκη, που μετασχηματίζεται σε τρίχωρη καστανή κάψα, σε κάθε χώρο της οποίας περικλείονται πολυάριθμα μελανοκαστανά, σχεδόν σφαιρικά  ή ωοειδή σπέρματα.

   Τα σπέρματα αυτά είναι η δρόγη [δρόγη στη Φαρμακογνωσία ονομάζεται το τμήμα του φυτού, του ζώου ή του ορυκτού που χρησιμοποιείται ως φάρμακο] του Κολχικού, τα Semina Colchici.Έχουν διάμετρο2-3 χιλ.[1000 σπέρματα ζυγίζουν 2,7-5,8 γρ.], 17% λιπαρό έλαιο, 5% σάκχαρο, δεψικές ύλες στον φλοιό,ίνουλίνη, κόμμι,  άμυλο και το κυριότερο συστατικό, το αλκαλοειδές κολχικίνη.Καθαρή κολχικίνη απομονώθηκε το 1886 από τον Zeisel. To 1950 οι Santavy και Reichstein εκτός από την κολχικίνη περιέγραψαν και δευτερεύοντα αλκαλοειδή όπως η δεμεκολχίνη και η ουσία U.

   Ο βασικός σκελετός των αλκαλοειδών του Κολχικού αποτελείται από δακτύλιο τροπολόνης συνδεδεμένο με δακτύλιο κυκλοεπτατριενολόνης. [σχ.1].Χαρακτη-ριστικό της κολχικίνης  είναι ότι δεν έχει βασικό χαρακτήρα επειδή το άζωτο του μορίου της ανήκει σε πρωτοταγή ακετυλιωμένη αμινοομάδα, δεν είναι δηλαδή αρωματικό.Βιοσυνθετικά, η κολχικίνη προέρχεται από τα αμινοξέα φαινυλαλα- νίνη, τυροσίνη και μεθειονίνη.

Χημικός τύπος κολχικίνης

σχ. 1

  Η Ελληνική Φαρμακοποιία ΙΙΙ έχει εκτενή μονογραφία τόσο της κολχικίνης όσο και των δισκίων ή κοκκίων Compressi colchicini.

Αναλυτικά αναφέρονται:

-Περιγραφή. Φυλλίδια, ή κόνις κρυσταλλική ή άμορφη, ωχροκίτρινη, άοσμη γεύσης  πικρής,  πολύ τοξική. Κατά την έκθεση στο φως το χρώμα της γίνεται  σκοτεινότερο [σύμφωνα με τον Γ. Φωκά μετασχηματίζεται σε άλλη ουσία η οποία δεν περιέχει τον πυρήνα της τροπολόνης].

-Διαλυτότητα. Διαλύεται σε 25 μ. νερού, στην αιθανόλη και το χλωροφόρμιο, είναι δυσδιάλυτη στον αιθέρα και στον πετρελαïκό αιθέρα.

-Έλεγχος ταυτότητας με θειικό οξύ, αιθανόλη.

-Αντίδραση. Το  υδατικό διάλυμα είναι ουδέτερο.

-Ειδική στροφή. Μέτρηση του ελεύθερου διοξειδίου του άνθρακος.

-Έλεγχος καθαρότητας.Χρησιμοποιείται χλωροφόρμιο, χλωριούχος σίδηρος.

-Τέφρα. Όχι πλέον του 0.1%

-Ξήρανση. Όχι πλέον του 3%

-Διατήρηση. Σε καλά κλεισμένα δοχεία, μακριά από το φως.

   Στα δισκία ή κοκκία γίνεται έλεγχος ταυτότητας και περιεκτικότητας σύμφωνα με τις προδιαγραφές της ΕΦ ΙΙΙ. Διατηρούνται όπως και η κολχικίνη.

Χρήσεις

   Στην ιατρική η κολχικίνη χρησιμοποιείται στη θεραπεία της  ουρικής  αρθρίτι-δας-μειώνει την απόθεση των ουρικών κρυστάλλων στις αρθρώσεις-στον οικο- γενή μεσογειακό πυρετό, ως αντιφλεγμονώδες στην περικαρδίτιδα και ως αναλγητικό[οδονταλγία]. Επειδή πρόκειται για ισχυρό δηλητήριο η θεραπεία απαιτεί τακτική ιατρική παρακολούθηση.                        

Παρεμποδίζει την κυτταρική διαίρεση κατά το στάδιο της μίτωσης και χρησιμοποιείται στην αναπαραγωγή των φυτών για την παραγωγή πολυπλοειδών οργανισμών.Η πολυπλοειδία μεταβάλλει τις ιδιότητες των οργανισμών αυτών και, στις περισσότερες περιπτώσεις ,όλα ή ορισμένα όργανα μεγενθύνονται.Επίσης επηρεάζεται, θετικά ή αρνητικά, η περιεκτικότητα σε δραστικά συστατικά ενώ είναι δυνατόν να υπάρξουν και ποιοτικές διαφοροποιήσεις. Η πολυπλοειδία είναι μετάλλαξη.

  Η κολχικίνη αναστέλλει τη διαίρεση ζωικών κυττάρων, δεν χρησιμοποιείται ωστόσο κατά των νεοπλασμάτων εξαιτίας της μεγάλης της τοξικότητας. Η δεμε-κολχίνη, ως περισσότερο ασφαλής, χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της χρόνιας μυελογενούς λευχαιμίας και των κακοήθων λεμφωμάτων.

   Αναφέρονται τα εξής Γαληνικά σκευάσματα στη βιβλιογραφία:

  Vinun [οίνος] ,Acetum [οξύποτο], Extractum [εκχύλισμα] και Tinctura [βάμμα] Colchici. Κυρίως χρησιμοποιείται το βάμμα. Όλα τα παραπάνω σκευάσματα πρέπει να είναι τιτλοποιημένα για να υπάρχει σταθερή, ασφαλής δοσολογία.

   Σύμφωνα με τη Φαρμακοïστορία το Κολχικό είναι γνωστό από αρχαιοτάτων χρόνων. Ο Διοσκουρίδης αναφέρει ένα ”δηλητηριώδες Κολχικό προερχόμενο από τη Μαύρη Θάλασσα. Το 1618 γίνεται αναφορά των βολβών στη Φαρμακοποιία του Λονδίνου οι οποίοι από το 1820 αντικαθίστανται από τα σπέρματα.

Βιβλιογραφία

  1. Γ. Κ. Φωκά, Φαρμακογνωσία, Θεσσαλονίκη, 1974
  2. Γ. Α. Βάρβογλη, Νικολάου Ε. Αλεξάνδρου, Οργανική Χημεία, Θεσσαλονίκη, 1967
  3. Ελληνική Φαρμακοποιία, Έκδοσις ΙΙΙ, Αθήνα 1974
  4. Π. Χ. Δορμπαράκη, ΕΠΙΤΟΜΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ, Εστία-Κολλάρος, Αθήνα, 1995
  5. Gunnar Samuelsson, Φαρμακευτικά προïόντα φυσικής προελεύσεως, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 1996
  6. Andrea Macrolongo, Το μέτρο του ηρωισμού, Πατάκης, Αθήνα 2018
  7. Σπύρος Σπυρόπουλος, Η γυναίκα του άλλου μύθου, Gutenberg, Αθήνα 2015
  8. Ιγν. Ζαχαροπούλου, Σύγχρονη πλήρης θεραπευτική με τα βότανα, Αθήνα 2003
  9. Ευριπίδης, Μήδεια, Κάκτος, Αθήνα 1994
  10. Χριστίνα Γ. Φλόκα, Η Φαρμακογνωσία του Οδυσσέα Ελύτη, Νησίδες, Σκόπελος, 1998

Χριστίνα Γ. Φλόκα

Θωρακιστείτε απέναντι στις ιώσεις

Αυτή την εποχή επιτίθενται μια ποικιλία ιών που συνηθέστερα προκαλούν μπούκωμα, καταρροή, πόνο στον λαιμό, χαμηλό πυρετό. Ενδέχεται να υπάρχουν συμπτώματα από την κοιλιά, όπως πόνος, διάρροια. Συνήθως η ίωση κάνει έναν κύκλο τριών με πέντε ημερών, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις διαρκεί πάνω από εννέα ημέρες. Σοβαρές επιπλοκές, όπως πνευμονία, βρογχίτιδα, σήψη, καρδιοπνευμονικές εκδηλώσεις, συμβαίνουν σπανιότερα και συνοδεύονται από παράταση της λοιμώδους συνδρομής ή βαρύτερα συμπτώματα (υψηλός πυρετός, δύσπνοια, πυώδη φλέματα).

Τα αντιβιοτικά δεν δρουν στις ιώσεις. Μόνο σε επιλεγμένες περιπτώσεις με επιπλοκές έχει θέση το αντιβιοτικό. Η άσκοπη ή ακατάλληλη χρήση του αντιβιοτικού δημιουργεί ανθεκτικά στελέχη και οδηγεί σε σοβαρές επιπλοκές.


Εχουν περιγραφεί πάνω από διακόσιοι αντιγονικά διαφορετικά ιοί, υπεύθυνοι για κοινές ιώσεις και καθημερινώς καινούργιοι ιοί ανακαλύπτονται. Οι ρινοϊοί, ο ιός της παραϊνφλουέντσας, οι αδενοϊοί, είναι μερικοί μόνο από αυτούς. Αν και υπάρχουν περιστασιακά ορισμένα περιστατικά γρίπης ήδη από νωρίτερα, η γρίπη απασχολεί την κοινότητα κυρίως από τέλη Νοεμβρίου και κατά τους χειμερινούς μήνες.

Ποια μέτρα προφύλαξης πρέπει να παίρνει το άτομο;

Η σωστή πρόληψη περιλαμβάνει:

  • Την εξατομικευμένη εφαρμογή ενισχυτικών εμβολίων τόνωσης του ανοσοποιητικού συστήματος κατά τη διάρκεια της παθολογικής ιατρικής εξέτασης, μετά την αξιολόγηση του ανοσολογικού στάτους του οργανισμού. Το εμβόλιο του πνευμονιόκοκκου επί παραδείγματι, που πρέπει να γίνεται σε ορισμένες ομάδες υψηλού κινδύνου, προσφέρει προστασία έναντι της πνευμονιοκοκκικής πνευμονίας, που είναι μια σοβαρή επιπλοκή των ιώσεων.
  • Τον άμεσο εντοπισμό και την άριστη θεραπεία ορισμένων παθολογικών καταστάσεων και νοσημάτων που αλλοιώνουν τη σωστή άμυνα κατά τη διάρκεια της παθολογικής ιατρικής εξέτασης. Τέτοια νοσήματα και παθολογικές καταστάσεις είναι η αύξηση του σακχάρου, η νεφρική ανεπάρκεια, η ηπατική ανεπάρκεια.
  • Την εφαρμογή σωστών συνηθειών καθημερινότητας που τονώνουν το αμυντικό σύστημα και που στα υγιή άτομα περιλαμβάνουν σωστή διατροφή με τρόφιμα από όλες τις ομάδες τροφίμων, αποφυγή γλυκών, αποφυγή κατάχρησης λιπαρών, άσκηση, αποφυγή παθητικού και ενεργητικού καπνίσματος, διατήρηση φυσιολογικού βάρους, επαρκή ύπνο, αποφυγή ψυχολογικών επιβαρύνσεων.
  • Στην περίπτωση πασχόντων από χρόνια νοσήματα απαιτείται εφαρμογή ειδικών ενδεικνυόμενων διατροφικών προγραμμάτων και προγραμμάτων καθημερινότητας ανάλογα με το είδος της χρόνιας πάθησης. 

Πόσο σημαντική είναι η τήρηση των κανόνων ατομικής υγιεινής;

Είναι πολύ σημαντική και πρέπει να τηρούμε τα εξής:

  • Να αποφεύγουμε τη στενή επαφή με άτομα που έχουν συμπτώματα λοίμωξης αναπνευστικού. Να αποφεύγουμε χώρους με συνωστισμό.
  • Να ανοίγουμε συχνά τα παράθυρα και να φροντίζουμε για τη συχνή ανανέωση του αέρα στους χώρους όπου βρισκόμαστε. Στην περίπτωση των κλιματιστικών πρέπει να υπάρχει σωστή συντήρηση.
  • Αποφεύγουμε να αγγίζουμε τα μάτια, τη μύτη και το στόμα, που αποτελούν τις κύριες πρώτες θέσεις πιθανού εποικισμού λοιμογόνων παραγόντων.
  • Πλένουμε συχνά τα χέρια μας. Κατά το πλύσιμο των χεριών πρέπει να πλένονται καλά οι περιοχές ανάμεσα στα δάχτυλα, οι περιοχές κάτω από τα νύχια, οι καρποί, η ραχιαία και η παλαμιαία επιφάνεια των δακτύλων, τουλάχιστον επί είκοσι δευτερόλεπτα. Πρέπει να χρησιμοποιούνται καθαρές πετσέτες, καθαρά χαρτομάντιλα μιας χρήσης ή στεγνός αέρας για το στέγνωμα.
  • Εναλλακτικά μπορούμε να χρησιμοποιούμε αντισηπτικά μαντιλάκια εμποτισμένα σε οινόπνευμα.
  • Σε περίπτωση λοίμωξης του αναπνευστικού πρέπει να καλύπτουμε τη μύτη και το στόμα κατά τη διάρκεια του βήχα ή του πταρμού με καθαρά χαρτομάντιλα μίας χρήσεως, τα οποία πρέπει να πετάμε αμέσως μετά και να πλένουμε τα χέρια μας. Μένουμε στο σπίτι μέχρι να εξεταστούμε και να λάβουμε συμπληρωματικές οδηγίες.
  • Πρέπει να αποφεύγουμε την άσκοπη χρήση φαρμάκων, ιδιαιτέρως αντιβιοτικών.

Τα αντιβιοτικά και το εμβόλιο της γρίπης βοηθούν σε περιπτώσεις ιώσεων;

Τα αντιβιοτικά δεν δρουν στις ιώσεις. Μόνο σε επιλεγμένες περιπτώσεις με επιπλοκές έχει θέση το αντιβιοτικό. Η άσκοπη ή ακατάλληλη χρήση του αντιβιοτικού δημιουργεί ανθεκτικά στελέχη και οδηγεί σε σοβαρές επιπλοκές.

Το εμβόλιο της γρίπης πρέπει να γίνεται κατά το φθινόπωρο σε ομάδες υψηλού κινδύνου και σε άτομα που ευρίσκονται σε στενή επαφή με ομάδες υψηλού κινδύνου. Παρέχει προστασία μόνο για τη γρίπη και όχι για το σύνολο των ιώσεων.

Αναστασία Μοσχοβάκη, Ιατρός Ειδική Παθολόγος

10 μύθοι για τα ιαματικά λουτρά

Οι ιαματικές πηγές είναι φυσικές πηγές γνωστές από την αρχαιότητα για τη δυνατότητα να συντελούν στην ίαση μιας ποικιλίας νοσημάτων. Στο παρόν άρθρο εξετάζονται διεξοδικά διαδεδομένες στο κοινό αντιλήψεις.

1. Οι ιαματικές πηγές διαφέρουν από τις κοινές πηγές λόγω της αυξημένης θερμοκρασίας;

Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες τα ιαματικά λουτρά αντιμετωπίζονται ως σημαντικό συστατιστικό στοιχείο μιας πλούσιας ταξιδιωτικής εμπειρίας. Στην Ελλάδα, δυστυχώς λανθασμένα, η ιαματική λουτροθεραπεία θεωρείται από πολλούς ως δραστηριότητα για γέρους και αρρώστους.

Οι ιαματικές πηγές δεν είναι πηγές συνήθους σύστασης οι οποίες απλώς παρουσιάζουν αυξημένη θερμοκρασία. Καθώς το νερό της πηγής διέρχεται από βαθύτερα στρώματα της γης με υψηλή θερμοκρασία, υποδέχεται μια ποικιλία ιχνοστοιχείων και μετάλλων, τα οποία λόγω της υψηλής θερμοκρασίας διαλύονται σε αυτό σε υψηλά ποσοστά. Ετσι η περιεκτικότητα του ιαματικού νερού σε μια ποικιλία ζωτικών στοιχείων είναι υψηλότερη συγκριτικά με άλλες φυσικές πηγές. Οταν οι θερμές πηγές κατά τη δίοδό τους από βαθύτερα στρώματα υποδέχονται υπερβολικές συγκεντρώσεις ορισμένων ραδιενεργών στοιχείων, δεν έχουν θέση στη θεραπεία.

2. Οι ιαματικές πηγές προσφέρουν θεραπεία σε όλα τα νοσήματα;

Παρά την ευρεία χρήση τους κατά την αρχαιότητα, υπάρχει έλλειψη μεγάλων αξιόπιστων επιστημονικών μελετών. Σύμφωνα με αποτελέσματα μελετών που έχουμε στη διάθεσή μας, η ιαματική λουτροθεραπεία συντελεί στη θεραπεία των ρευματολογικών νοσημάτων, των νευρώσεων, των μεταβολικών διαταραχών (π.χ. μεταβολικό σύνδρομο, αύξηση σακχάρου, χοληστερόλη). Ενώ υπάρχουν αναφορές για τα οφέλη της λουτροθεραπείας σε δερματικές παθήσεις, αναπνευστικά προβλήματα, γυναικολογικά προβλήματα, η θετική επίδραση της λουτροθεραπείας στα νοσήματα αυτά είναι λιγότερο σαφής, λόγω του κενού που υπάρχει σε καλά σχεδιασμένες ιατρικές έρευνες.

3. Η ιαματική λουτροθεραπεία είναι για όλους και δεν απαιτούνται ιδιαίτερες προφυλάξεις;

Η ιαματική λουτροθεραπεία μπορεί να βλάψει τα άτομα όταν:

  • Παρουσιάζουν πυρετό
  • Υπάρχει ενεργός φλεγμονή με πρήξιμο
  • Υπάρχει πρόσφατο εγκεφαλικό επεισόδιο
  • Υπάρχει μη ρυθμιζόμενη υπέρταση ή υπόταση
  • Υπάρχει σοβαρό καρδιακό πρόβλημα
  • Εχουν ορισμένου τύπου φλεβικά προβλήματα
  • Υπάρχει σοβαρή αναιμία ή ζάλη
  • Υπάρχει μη ρυθμιζόμενη πάθηση θυρεοειδούς
  • Πραγματοποιούν λουτροθεραπεία κατά τη διάρκεια της έμμηνου ρύσης
  • Υπάρχει προχωρημένη εγκυμοσύνη
  • Είναι μωρά ή μικρά παιδιά
  • Υπάρχει νόσημα που καθιστά απαγορευτική την άσκηση ή την έκθεση σε θερμό περιβάλλον (π.χ. προχωρημένος καρκίνος)
  • Υπάρχουν εγκαύματα ή θερμικές βλάβες.

Πριν από την ένταξη στο πρόγραμμα λουτροθεραπείας πρέπει να προηγηθεί σωστή παθολογική εξέταση. Η συνεχής κολύμβηση ή εμβάπτιση στο νερό δεν πρέπει να υπερβαίνει το μισάωρο. Η επάνοδος του σώματος στη φυσιολογική θερμοκρασία περιβάλλοντος πρέπει να γίνεται σταδιακά (να αποφεύγονται αμέσως μετά τα παγωμένα μπάνια).

4. Η θεραπευτική δράση των ιαματικών λουτρών έχει ως αίτιο τα ωφέλιμα άλατα που περιέχουν;

Η διαφυγή από τη ρουτίνα της καθημερινότητας σε οργανωμένα κέντρα, οι ευεργετικές επιδράσεις της κολύμβησης αυτής καθαυτής και η μυοχαλαρωτική-αγγειοδιασταλτική δράση της αυξημένης θερμοκρασίας είναι παράγοντες που αποτελούν σημαντικές συνιστώσες της θεραπευτικής δράσης των ιαματικών λουτρών. Κατά την εισπνοή υδρατμών των θερμών ιαματικών διαλυμάτων εκπτύσσεται το αναπνευστικό δέντρο και παρέχεται ανακούφιση σε ορισμένες περιπτώσεις πασχόντων από αναπνευστικά νοσήματα.

Σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, κατά την ιαματική λουτροθεραπεία μειώνονται τα επίπεδα δεικτών φλεγμονής, της καταλάσης, της υπεροξειδάσης της γλουταθειόνης. Ορισμένοι επιστήμονες συνδέουν τη μείωση ορισμένων δεικτών φλεγμονής σε συστηματικά λουτροθεραπευόμενους με τη συγκέντρωση ορισμένων ωφέλιμων μεταλλικών αλάτων και ουσιών στο ιαματικό νερό.

Η επίθεση ορισμένων ωφέλιμων αλάτων και ιχνοστοιχείων απευθείας στο πάσχον δέρμα έχει συνδεθεί με την ευεργετική δράση της ιαματικής λουτροθεραπείας σε δερματοπάθειες. Παρά ταύτα, η ωφέλιμη δράση των διαλυμένων αλάτων δεν είναι επαρκώς αποδεδειγμένη.

5. Η θεραπευτική δράση των ιαματικών λουτρών είναι ανώτερη από αυτήν των θαλάσσιων λουτρών;

Οι ευεργετική δράση της κολύμβησης είναι το κοινό στοιχείο ανάμεσα στην ιαματοθεραπεία και τη θαλασσοθεραπεία. Το θαλασσινό νερό περιέχει επίσης σημαντικά ιχνοστοιχεία και άλατα σε ωφέλιμες συγκεντρώσεις. Δεν έχουν γίνει μελέτες που να συγκρίνουν την αποτελεσματικότητα των δύο μεθόδων.

Η εφαρμογή συνδυασμένης θαλασσοθεραπείας και ιαματικής λουτροθεραπείας παρέχει τα μέγιστα για τον οργανισμό οφέλη.

6. Η Τα ιαματικά λουτρά είναι μόνο για τα ηλικιωμένα άτομα ή αρρώστους ενώ τα θαλάσσια λουτρά είναι για όλους;

Η ηλικία δεν αποτελεί αντένδειξη για την ιαματική ή τη θαλάσσια λουτροθεραπεία. Επιπρόσθετα οι ευεργετικές επιδράσεις των ιαματικών λουτρών αφορούν και τους υγιείς.

Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες τα ιαματικά λουτρά αντιμετωπίζονται ως σημαντικό συστατικό στοιχείο μιας πλούσιας ταξιδιωτικής εμπειρίας.

Δυστυχώς στην Ελλάδα λανθασμένα η ιαματική λουτροθεραπεία θεωρείται από πολλά άτομα δραστηριότητα για γέρους και αρρώστους, ενώ τα θαλάσσια λουτρά θεωρούνται δραστηριότητα για νέους και υγιείς.

7. Η ιαματική λουτροθεραπεία μπορεί να υποκαταστήσει την ιατρική αγωγή σε πολλά νοσήματα;

Η ιαματική λουτροθεραπεία δρα συμπληρωματικά και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο της ενδεικνυόμενης φαρμακευτικής αγωγής.

8. Τα ιαματικά λουτρά μπορούν να πραγματοποιηθούν όλο το χρόνο;

Σε συνθήκες καύσωνα και υψηλών περιβαλλοντικών θερμοκρασιών πρέπει να αποφεύγονται.

9. Η εμβάπτιση στο ιαματικό νερό αρκεί για την εκδήλωση των ευεργετικών αποτελεσμάτων της λουτροθεραπείας;

Κατά τη διάρκεια της κολύμβησης στην ιαματική πηγή, λόγω σύνθετων παραγόντων (π.χ. άνωση, υδροστατική πίεση, έκκριση ορμονών), το σώμα γίνεται πιο ευκίνητο, δημιουργείται αγγειοδιαστολή, υπάρχει τόνωση της κυκλοφορίας, τόνωση του αναπνευστικού συστήματος, απορρόφηση οιδημάτων.

Η συστηματική άσκηση ομαλοποιεί τον μεταβολισμό και αποκαθιστά μια ποικιλία μεταβολικών διαταραχών.

Η κολύμβηση και όχι η απλή εμβάπτιση θα σας βοηθήσει να αντλήσετε τα προσδοκώμενα οφέλη.

10. Η ιαματική λουτροθεραπεία είναι ευεργετική αλλά δεν καλύπτεται από τα ασφαλιστικά Ταμεία;

Παρά το γεγονός ότι η λουτροθεραπεία αντιμετωπίζεται από ορισμένα ασφαλιστικά ταμεία ως εκδήλωση αναψυχής, δημόσια και ιδιωτικά ασφαλιστικά ταμεία καλύπτουν αυξανόμενα σήμερα το σύνολο ή μέρος των εξόδων της ιαματικής λουτροθεραπείας.

Αναστασία Μοσχοβάκη, Ιατρός Ειδική Παθολόγος