Φ.Ε.Ε.

Ο ΠΟΥ απευθύνει επείγουσα έκκληση να αναπτυχθεί εμβόλιο κατά μιας βακτηριακής μόλυνσης η οποία ενοχοποιείται για τον θάνατο 150.000 βρεφών και νεογνών κάθε χρόνο

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας απευθύνει σήμερα Τετάρτη επείγουσα έκκληση να αναπτυχθεί εμβόλιο κατά μιας βακτηριακής μόλυνσης η οποία ενοχοποιείται για τον θάνατο 150.000 βρεφών και νεογνών κάθε χρόνο.

Ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Β (SGB), που προκαλεί σηψαιμία και μηνιγγίτιδα, είναι πρόβλημα δημόσιας υγείας πολύ σοβαρότερο απ’ ό,τι πιστευόταν μέχρι τώρα, τονίζεται σε έκθεση του Oργανισμού, μέρους του συστήματος του ΟΗΕ, και της Σχολής Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου (London School of Hygiene and Tropical Medicine, LSHTM).

Η έκθεση αποκαλύπτει πως σε αυτό το είδος βακτηρίου οφείλονται 500.000 πρόωρες γεννήσεις τον χρόνο και πολλές μόνιμες αναπηρίες παιδιών.

Το έγγραφο, που επιβεβαιώνει την έκταση του φαινομένου –γύρω στα 100.000 νεογνά πεθαίνουν και 50.000 έμβρυα γεννιούνται νεκρά κάθε χρόνο–, τονίζει επιπλέον πως υπάρχουν «τρύπες» στη συγκέντρωση δεδομένων, γεγονός που υποδεικνύει πως ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων μπορεί να είναι ακόμη πιο υψηλός.

«Αυτή η νέα μελέτη δείχνει ότι οι στρεπτόκοκκοι της ομάδας Β αποτελούν υποτιμημένη απειλή για την επιβίωση και για την υγεία των νεογέννητων που μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες για πολλές οικογένειες παγκοσμίως», υπογραμμίζει ο Φίλιπ Λάμπαχ, αρμόδιος για τον εμβολιασμό στον ΠΟΥ.

Λόγω των καταστροφικών επιπτώσεων αυτού του βακτηρίου, ο οργανισμός «απευθύνει έκκληση –από κοινού με τους εταίρους του– να αναπτυχθεί επειγόντως μητρικό εμβόλιο κατά του SGB», προσθέτει ο κ. Λάμπαχ.

Η καθηγήτρια Τζόι Λον του LSHTM υπογραμμίζει ότι το εμβόλιο αυτό θα μπορούσε να σώσει εκατοντάδες χιλιάδες ζωές και εκφράζει τη λύπη της διότι δεν έχει υπάρξει καμία πρόοδος, παρότι η ιδέα για την ανάπτυξή του έχει διατυπωθεί εδώ και πάνω από τρεις δεκαετίες.

Κατά μέσον όρο, το 15% των εγκύων –ή περίπου 20 εκατ. σε ετήσια βάση– είναι φορείς αυτού του τύπου βακτηρίου, το οποίο συνήθως αποικίζει τον κόλπο και το ορθό.

Το βακτήριο μπορεί να μεταδοθεί στο έμβρυο μέσω του αμνιακού υγρού και κατά τη διάρκεια του τοκετού, αν η γέννα γίνεται με φυσικό τρόπο.

Κάθε χρόνο, 40.000 παιδιά αντιμετωπίζουν νευρολογικές διαταραχές εξαιτίας του στρεπτόκοκκου της ομάδας Β.

Επί του παρόντος, στις γυναίκες που είναι φορείς του SGB χορηγούνται αντιβιοτικά κατά τη διάρκεια του τοκετού, για να μειωθεί ο κίνδυνος να μολυνθεί το παιδί.

Όμως σε πολλές χώρες δεν έχει υιοθετηθεί η πρακτική αυτή.

Τα υψηλότερα ποσοστά των κρουσμάτων του SGB εντοπίζονται στην υποσαχάρια Αφρική, όπου επιβεβαιώνονται σχεδόν οι μισές περιπτώσεις από το παγκόσμιο σύνολο, καθώς και στην ανατολική και στη νοτιοανατολική Ασία, διευκρινίζεται στη μελέτη.

Οι συγγραφείς υπολογίζουν ότι το εμβόλιο κατά του SGB, που θα χορηγείτο κατά τη διάρκεια των συνηθισμένων εξετάσεων καθώς εξελίσσεται η κύηση και θα αφορούσε περί το 70% των εγκύων, θα επέτρεπε να αποφευχθούν οι θάνατοι 50.000 νεογνών και εμβρύων κάθε χρόνο.

^{Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ, AFP}

Ζάλη, απώλεια ακοής αλλά και της αίσθησης της ισορροπίας… Πόσο πιθανό είναι η λοίμωξη του κορωνοϊού να επηρεάζει τα κέντρα ισορροπίας του οργανισμού που βρίσκονται στο έσω αυτί; Τι δείχνει νέα μελέτη.

Πολλοί ασθενείς με COVID-19 έχουν αναφέρει συμπτώματα στα αυτιά και την ακοή, μεταξύ των οποίων η απώλεια ακοής και οι εμβοές. Μπορεί, επίσης, να παρουσιάσουν ζαλάδα και προβλήματα ισορροπίας, υποδεικνύοντας ότι ο SARS-CoV-2 ενδεχομένως μολύνει και το έσω ους (το έσω ους, που αποτελεί το αισθητήριο όργανο της ακοής και της ισορροπίας).

Μια νέα μελέτη ερευνητών από το Πανεπιστήμιο MIT που δημοσιεύθηκε στο Communications Medicine, λοιπόν, παρέχει στοιχεία που δείχνουν ότι ο ιός μπορεί πράγματι να προσβάλει τα κύτταρα του εσώ ωτός, καθώς και των τριχοειδών κυττάρων, τα οποία είναι σημαντικά τόσο για την ακοή όσο και για την αίσθηση της ισορροπίας. Οι ερευνητές βρήκαν, επίσης, ότι το μοτίβο της μόλυνσης που παρατηρείται στον εσωτερικό ιστό του ανθρώπινου αυτιού συνάδει με τα συμπτώματα που παρατηρήθηκαν σε μια μελέτη 10 ασθενών με COVID-19 και άλλους ιούς που μπορούν να προκαλέσουν απώλεια ακοής.

Κυτταρικά μοντέλα με λοίμωξη στο αυτί
Πριν την COVID-19, οι επιστήμονες είχαν ξεκινήσει να εργάζονται για να αναπτύξουν κυτταρικά μοντέλα μέσω των οποίων θα μελετούσαν το εσωτερικό του ανθρώπινου αυτιού. Ιοί όπως ο κυτταρομεγαλοϊός, ο ιός της παρωτίτιδας και οι ιοί της ηπατίτιδας μπορούν να προκαλέσουν κώφωση, αλλά το πώς ακριβώς το κάνουν αυτό δεν έχει γίνει απόλυτα κατανοητό.

Όταν, λοιπόν, ξέσπασε η πανδημία, οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Μασαχουσέτης άρχισαν να εξετάζουν ασθενείς που βίωναν απώλεια ακοής, εμβοές και ζαλάδα, οι οποίοι είχαν διαγνωσθεί θετικοί στην COVID-19. «Μέχρι τότε δεν ήταν σαφές αν υπήρχε αιτιώδης σύνδεση ή ήταν κάτι τυχαίο, επειδή η απώλεια ακοής και οι εμβοές είναι αρκετά συχνά φαινόμενα», εξηγεί η Δρ. Konstantina Stankovic, καθηγήτρια Ωτορινολαρυγγολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Stanford και μία εκ των συγγραφέων της μελέτης.

Η ίδια μαζί με τον επίσης συγγραφέα και καθηγητή Lee Gehrke αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν το σύστημα κυτταρικών μοντέλων που ανέπτυξαν για να μελετήσουν τη λοίμωξη από τον SARS-CoV-2. Δημιούργησαν, λοιπόν, μοντέλα από κύτταρα του ανθρώπινου δέρματος τα οποία μεταμόρφωσαν σε πολυδύναμα βλαστοκύτταρα. Μπόρεσαν έτσι να διεγείρουν αυτά τα κύτταρα για να τα διαφοροποιήσουν σε ξεχωριστούς τύπους κυττάρων που βρίσκονται στο εσωτερικό του αυτιού: τριχοειδή κύτταρα, υποστηρικτικά, νευρικές ίνες και κύτταρα Schwann.

Επίσης, οι επιστήμονες κατάφεραν να αποκτήσουν δείγματα από τον εσωτερικό ιστό του αυτιού από ασθενείς που υποβλήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση. Όπως διαπίστωσαν τόσο από τα ανθρώπινα δείγματα όσο και από τα βλαστοκύτταρα, ορισμένοι τύποι κυττάρων – τα τριχοειδή και τα Schwann κύτταρα- εκφράζουν πρωτεΐνες απαραίτητες για την είσοδο του κορωνοϊού στα κύτταρα. Οι πρωτεΐνες αυτές περιλαμβάνουν τον υποδοχέα ACE2, ο οποίος βρίσκεται στην επιφάνεια των κυττάρων, και δύο ένζυμα που λέγονται φουρίνη και διαμεμβρανική πρωτεάση σερίνης τύπου ΙΙ, τα οποία βοηθούν τον ιό να συγχωνευθεί με το κύτταρο ξενιστή.

Οι ερευνητές έδειξαν, στη συνέχεια, ότι ο ιός μπορεί πράγματι να μολύνει το έσω αυτί και ειδικά τα τριχοειδή κύτταρα και –σε μικρότερο βαθμό- τα κύτταρα Schwann. Επιπλέον, βρήκαν ότι οι άλλοι κυτταρικοί τύποι στα μοντέλα τους δεν ήταν ευάλωτοι στη λοίμωξη από τον SARS-CoV-2.

Το μοτίβο της λοίμωξης που βρήκαν οι ερευνητές στα δείγματα των ιστών φαίνεται πως αντιστοιχεί με τα συμπτώματα που παρατηρήθηκαν σε μια ομάδα ασθενών με COVID-19 που ανέφεραν συμπτώματα στα αυτιά μετά τη μόλυνσή τους. Εννέα από αυτούς τους ασθενείς υπέφεραν από εμβοές, έξι εμφάνισαν ίλιγγο και όλοι βίωσαν ήπια έως σοβαρή απώλεια ακοής. Παρόλο, όμως, που η μελέτη υποστηρίζει σθεναρά ότι ο κορωνοϊός μπορεί να προκαλέσει προβλήματα ακοής και ισορροπίας, το συνολικό ποσοστό των ασθενών που έχει βιώσει τέτοια προβλήματα παραμένει άγνωστο.

ygeiamou

Πόσο πιθανό είναι το σεξ να αποβεί μοιραίο για την καρδιά μας; Θα μπορούσε η ένταση της συνεύρεσης να οδηγήσει σε έμφραγμα; Οι επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ έχουν την απάντηση.

Το σεξ πέρα από τρόπο θέλει και… κόπο. Όπως κάθε σωματική δραστηριότητα ορισμένης έντασης, κατά τη διάρκεια της ερωτική επαφής οι καρδιακοί παλμοί πολλαπλασιάζονται, η αρτηριακή πίεση αυξάνεται, ο ενθουσιασμός και η αγωνία ανεβάζουν τα επίπεδα της αδρεναλίνης… Θα μπορούσαν όλα αυτά να αποδειχθούν επικίνδυνα για την υγεία μας;

Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Harvard φαίνεται πως έχουν την απάντηση σχετικά με το πόσο πιθανό θα ήταν η σεξουαλική πράξη να αποβεί μοιραία για την υγεία της καρδιάς και αν θα μπορούσε η ένταση της συνεύρεσης να οδηγήσει σε έμφραγμα.

Πράγματι, η αύξηση στα επίπεδα αδρεναλίνης που συντελείται κατά την έντονη σωματική δραστηριότητα, θα μπορούσε να προκαλέσει καρδιακή προσβολή και αρρυθμίες. Μπορεί το σεξ να κάνει το ίδιο; Θεωρητικά, μπορεί. Αλλά στην πράξη, είναι παραπάνω από ασυνήθιστο, τουλάχιστον κατά τη διάρκεια του συμβατικού καθημερινού σεξ με τον μόνιμο σύντροφό μας, ισχυρίζονται οι επιστήμονες.

Προσεκτικές μελέτες επί του θέματος, έχουν δείξει ότι λιγότερα από ένα στα εκατό εμφράγματα σχετίζονται με τη σεξουαλική δραστηριότητα και ότι οι περιπτώσεις που αρρυθμίες κατά το σεξ οδήγησαν σε θάνατο αντιστοιχούν σε μία στις διακόσιες.

Τι σημαίνει αυτό για έναν μεσήλικα άνδρα;

Για έναν υγιή 50άρη, ο κίνδυνος καρδιακής προσβολής σε ανύποπτο χρόνο είναι περίπου μία φορά στο εκατομμύριο. Το σεξ διπλασιάζει τον κίνδυνο, όμως και πάλι αυτός ανέρχεται σε δύο φορές στο εκατομμύριο. Για τους άνδρες με καρδιαγγειακές νόσους, ο κίνδυνος είναι δέκα φορές υψηλότερος. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτούς, το σεξ αυξάνει τις πιθανότητες εμφράγματος σε μόλις 20 στο ένα εκατομμύριο. Συνεπώς, σύμφωνα πάντα με τους  ακόμα και οι καρδιοπαθείς, μπορούν να απολαμβάνουν το σεξ σχεδόν άφοβα.

ygeiamou

Η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) στις ΗΠΑ σχεδιάζει να επιτρέψει στους Αμερικανούς να λάβουν ένα διαφορετικό εμβόλιο Covid-19 ως ενισχυτικό από αυτό που έλαβαν αρχικά, μια κίνηση που θα μπορούσε να μειώσει την «δημοτικότητα» του εμβολίου Johnson & Johnson και να προσφέρει ευελιξία στους γιατρούς και τους εμβολιαζόμενους.

Η κυβέρνηση δεν θα συνιστούσε το ένα εμβόλιο έναντι του άλλου, και μπορεί να σημειώσει ότι η χρήση του ίδιου εμβολίου ως αναμνηστική όταν είναι δυνατόν είναι προτιμότερη, ανέφεραν άτομα εξοικειωμένα με τον προγραμματισμό του εμβολιασμού. Αλλά οι πάροχοι εμβολίων θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τη διακριτική τους ευχέρεια για να προσφέρουν μια διαφορετική εταιρεία, μια ελευθερία που οι κρατικοί αξιωματούχοι υγείας ζητούν εδώ και εβδομάδες.

Η προσέγγιση αυτή είχε προβλεφθεί την Παρασκευή, όταν οι ερευνητές παρουσίασαν τα ευρήματα μιας ομοσπονδιακής χρηματοδότησης μελέτης «mix and match» (σ.σ. συνδυασμος) σε μια επιτροπή εμπειρογνωμόνων που συμβουλεύει το FDA. Η μελέτη διαπίστωσε ότι όσοι έλαβαν το μονοδοσικό J&J και κατόπιν εκείνο της Moderna είδαν τα επίπεδα των αντισωμάτων τους να αυξάνονται 76 φορές σε 15 ημέρες, σε σύγκριση με μια τετραπλάσια αύξηση μετά από μια επιπλέον δόση Johnson & Johnson. about:blank

Οι ομοσπονδιακές ρυθμιστικές αρχές αυτήν την εβδομάδα στοχεύουν να διευρύνουν σημαντικά τον αριθμό των Αμερικανών που πληρούν τις προϋποθέσεις για ενισχυτικές δόσεις. Ο FDA αναμένεται να εγκρίνει ενισχυτές των εμβολίων Moderna και Johnson & Johnson έως το βράδυ της Τετάρτης. θα μπορούσε να επιτρέψει την προσέγγιση mix-and-match μέχρι τότε. Ο οργανισμός τον προηγούμενο μήνα επέτρεψε ενισχυτικές λήψεις του εμβολίου Pfizer-BioNTech για τουλάχιστον έξι μήνες μετά τη δεύτερη δόση.

naftemporiki.gr με πληροφορίες από τους New York Times

Η ενισχυτική δόση του εμβολίου των BioNTech/Pfizer έχει 95,6% αποτελεσματικότητα έναντι της νόσου Covid-19, ανέφεραν την Πέμπτη οι εταιρείες επικαλούμενες τα προκαταρκτικά αποτελέσματα από τη Φάση 3 των κλινικών δοκιμών.

Τα «σημαντικά δεδομένα» προστέθηκαν στο σύνολο των στοιχείων που υποδηλώνουν ότι μια αναμνηστική δόση θα μπορούσε να βοηθήσει «στην προστασία του γενικού πληθυσμού από αυτόν τον ιό και τις παραλλαγές του», δήλωσε ο επικεφαλής της BioNTech, Ουγκούρ Σαχίν.

 «Με βάση αυτά τα ευρήματα πιστεύουμε ότι, εκτός από την ευρεία παγκόσμια πρόσβαση στα εμβόλια για όλους, οι ενισχυτικοί εμβολιασμοί θα μπορούσαν να παίξουν σημαντικό ρόλο στον έλεγχο της πανδημίας και την επιστροφή στην κανονικότητα», συνέχισε. about:blank

Στις δοκιμές 10.000 συμμετέχοντες που είχαν λάβει τις δύο δόσεις του εμβολίου της Pfizer χωρίστηκαν σε δύο ομάδες, οι μισοί έλαβαν την ενισχυτική  δόση δόσης, και οι υπόλοιποι εικονικό φάρμακο (placebo).

Πέντε περιπτώσεις Covid-19 καταγράφηκαν σε ασθενείς που έλαβαν την αναμνηστική, σε σύγκριση με 109 περιπτώσεις Covid-19 στις οποίες χορηγήθηκε εικονικό φάρμακο.

Η δοκιμή έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια μιας περιόδου κατά την οποία επικρατούσε η παραλλαγή Δέλτα του κορωνοϊού και ο διάμεσος χρόνος μεταξύ της δεύτερης και της τρίτης δόσης ήταν περίπου 11 μήνες.

Η διάμεση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν 53 έτη, με λίγο περισσότερο από τους μισούς να βρίσκονται στην ηλικιακή ομάδα 16 έως 55 ετών. Πάνω από το ένα πέμπτο ήταν ηλικίας άνω των 65 ετών, μια κατηγορία που κινδυνεύει περισσότερο από σοβαρό Covid-19. Πολλαπλές αναλύσεις υποομάδων, σημείωσαν οι εταιρείες, έδειξαν ότι η σχετική αποτελεσματικότητα ήταν «συνεπώς» ανεξάρτητα από την ηλικία, το φύλο, τη φυλή, την εθνικότητα ή άλλες υποκείμενες συνθήκες.

Όσον αφορά την ασφάλεια του εμβολίου ήταν «γενικά συνεπές» με άλλα διαθέσιμα δεδομένα, πρόσθεσαν οι εταιρείες, αναφέροντας ότι θα μοιραστούν τα δεδομένα με τις ΗΠΑ, την ΕΕ και άλλους ρυθμιστικούς φορείς.

naftemporiki.gr με πληροφορίες από FT

Οι εταιρείες BioNTech/Pfizer και Moderna θα κυριαρχήσουν στην αγορά των εμβολίων κατά του Covid-19 το επόμενο έτος, δημιουργώντας 93,2 δισ. δολάρια σε συνδυασμένες πωλήσεις, ποσό σχεδόν διπλάσιο από το 2021, σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις.

Αυτά υποδεικνύουν οι προβλέψεις της Airfinity, οι οποίες υποδηλώνουν ότι οι φαρμακοβιομηχανίες που παράγουν εμβόλια τεχνολογίας mRNA θα ελέγχουν τα τρία τέταρτα της – εκτός της κινεζικής- αγοράς εμβολίωνCovid-19 το 2022.

Οι ανταγωνιστικές AstraZeneca, Johnson & Johnson, το ρωσικό Sputnik V και οι νεοεισερχόμενες, όπως η Novavax, αποτελούν το υπόλοιπο της αγοράς, η οποία προβλέπεται να διπλασιαστεί σε αξία, φτάνοντας στα 124 δισ. δολάρια το επόμενο έτος.

Οι εταιρείες BioNTech και Pfizer που συνεργάζονται αναμένεται να πουλήσουν εμβόλια Covid αξίας 54,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η Moderna αντίστοιχα αναμένεται να πουλήσει εμβόλια αξίας 38,7 δισεκατομμύρια δολαρίων, σύμφωνα με τα στοιχεία της Airfinity που δημοσιεύθηκαν στους Financial Times.

Οι εκτιμήσεις αυτές είναι πολύ υψηλότερες από τις εκτιμήσεις των αναλυτών που «βλέπουν» πωλήσεις αξίας 23,6 δισεκατομμυρίων και 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αντίστοιχα.

«Οι αριθμοί είναι πρωτοφανείς», σχολίασε ο Rasmus Bech Hansen, διευθύνων σύμβουλος της Airfinity. «Αναμένουμε συνεχή υψηλά επίπεδα πωλήσεων το 2022, καθώς οι χώρες αναζητούν συνεχή προστασία και οι χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος αναζητούν παρόμοια επίπεδα εμβολιασμού με αυτά που έχουν επιτύχει πολλές χώρες», είπε εξηγώντας τις εκτιμήσεις.

Αντίθετα, άλλοι αναλυτές αμφισβητούν τις ανοδικές προβλέψεις πωλήσεων για το επόμενο έτος, αλλά οι περισσότεροι συμφωνούν ότι η Pfizer, συγκεκριμένα, κυριάρχησε στον αγώνα των εμβολίων Covid-19 και πιθανότατα θα εδραιώσει τη θέση της τους επόμενους μήνες.

«Ήταν οι πρώτοι που έλαβαν έγκριση για ενήλικες, προχώρησαν πρώτοι για να εγκρίνουν και να διαθέσουν την αναμνηστική δόση τους, κινήθηκαν πρώτοι για να πάρουν έγκριση για τους εφήβους και θα πάρουν πρώτα και την έγκριση για τα παιδιά», δήλωσε ο Geoffrey Porges, αναλυτής στη SVB Leerink.

Η επενδυτική τράπεζα προβλέπει ότι η BioNTech/Pfizer θα αποφέρει 39,5 δισ. δολάρια σε πωλήσεις εμβολίων φέτος, αλλά θα σημειώσει ραγδαία πτώση των πωλήσεων το 2022, σε 9 δισ. δολάρια λόγω χαμηλότερων τιμών, λιγότερης ζήτησης σε πλούσιες χώρες και περισσότερου ανταγωνισμού.

Οι προβλέψεις της Airfinity δείχνουν ότι η BioNTech/Pfizer είχε πωλήσεις 31,3 δισ. δολάρια και η Moderna 17,6 δισ. δολάρια το 2021, κάτι που είναι ελαφρώς χαμηλότερο από τις προβλέψεις των εταιρειών για 33,5 δισ. δολάρια και 20 δισ. δολάρια, αντίστοιχα. Η εταιρεία ανάλυσης δεδομένων υγείας δήλωσε ότι οι αλλαγές στην τιμολόγηση των εταιρειών θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αποκλίσεις στις προβλέψεις.

naftemporiki.gr

Η EMA CHMP ενέκρινε μια έτοιμη προς χρήση σύνθεση του εμβολίου που αναπτύχθηκε από την Pfizer / BioNTech Comirnaty και δεν απαιτεί αραίωση πριν από τη χορήγηση. Αυτό ανακοινώθηκε από την Επιτροπή με επίσημο σημείωμα στην ιστοσελίδα Ema.

Το νέο σκεύασμα θα είναι διαθέσιμο σε σταδιακή έναρξη από τις αρχές του 2022 σε συσκευασίες των 10 φιαλιδίων (60 δόσεις) και μπορεί να αποθηκευτεί στους 2-8 ° C για έως και 10 εβδομάδες.

*Είμαστε έτοιμοι…

H έννοια της “ανοσίας αγέλης” συνίσταται στο ότι ο εμβολιασμός ορισμένου ποσοστού ατόμων μιας κοινότητας μειώνει τη μετάδοση μιας λοίμωξης, προστατεύοντας έμμεσα και τα μη εμβολιασμένα άτομα. Είναι σημαντικό να επισημάνουμε οτι η ανοσία αγέλης εξαρτάται αποκλειστικά από την αποτελεσματικότητα των εμβολίων να εμποδίζουν τη μετάδοση της λοίμωξης και όχι την εκδήλωση της νόσου, καθώς η μετάδοση μπορεί να γίνει και από ασυμπτωματικά άτομα.

Ο μαθηματικός τύπος που περιγράφει το πόσα άτομα πρέπει να εμβολιαστούν για να υπάρχει ανοσία αγέλης έχει ως εξής:

C = (Ro – 1) / (Ro x E)

Όπου Ro είναι ο βασικός αναπαραγωγικός αριθμός (δείκτης μετάδοσης) του μολυσματικού παράγοντα και το Ε η αποτελεσματικότητα του εμβολίου στη μετάδοση της λοίμωξης, κυμαινόμενη από 0 (0%) έως 1 (100%).

Για παράδειγμα, το Ro της ιλαράς είναι περίπου 20, δηλαδή ένα άτομο που νοσεί από ιλαρά θα μεταδώσει τη λοίμωξη σε άλλα 20 άτομα. Η δε αποτελεσματικότητα του εμβολίου είναι πολύ κοντά στο 1 (100%), δηλαδή ο εμβολιασμένος πρακτικά δεν μολύνει τους μη εμβολιασμένους. Ο τύπος τότε έχει ως εξής:

C = (20 – 1) / (20 x 1) = 19/20 = 0,95

άρα, παρά την απόλυτη αποτελεσματικότητα του εμβολίου, τουλάχιστον 95% μιας κοινότητας θα πρέπει να εμβολιαστεί για να διασφαλιστεί ότι ο ιός δεν θα εξαπλωθεί στους μη εμβολιασμένους.

Όσον αφορά στην παραλλαγή Delta του Sars-CoV-2, την πλέον κυρίαρχη στην Ευρώπη και σε άλλα μέρη του κόσμου, δεν υπάρχει συμφωνία για το ποιο είναι το Ro, αλλά οι πιο αξιόπιστες εκτιμήσεις δίνουν μια τιμή περίπου ίση με 8. Εάν τα τρέχοντα εμβόλια RNA ήταν αποτελεσματικά έναντι της μετάδοσης αυτής της παραλλαγής σε επίπεδο ίσο με την αποτελεσματικότητα του εμβολίου κατά της νόσου, δηλαδή περίπου 95%, τότε ο τύπος κάλυψης θα ήταν

C = (8 – 1) / (8 x 0,95) = 7 / 7,6 = 0,92

Δηλαδή, με τον εμβολιασμό του 92% της κοινότητας θα επιτευχθεί η ανοσία της αγέλης. Δυστυχώς, γνωρίζουμε ότι η ικανότητα αυτών των εμβολίων να αποτρέπουν τη μετάδοση της παραλλαγής Delta είναι σημαντικά χαμηλότερη. Οι εκτιμήσεις ποικίλλουν, αλλά τα τελευταία δεδομένα από το Ισραήλ εκτιμούν μια αποτελεσματικότητα (ίσως αισιόδοξη) περίπου 80%.

Εφαρμόζοντας τον τύπο έχουμε

C = (8 – 1) / (8 x 0,8) = 7 / 0,64 = 10,93

δηλαδή ο εμβολιασμός, παράλογα, πρέπει να υπερβεί το 100%, επομένως δεν μπορεί να υπάρξει ανοσία αγέλης και όλη η κοινότητα θα πρέπει να εμβολιαστεί.

Ο προσεκτικός αναγνώστης θα έχει παρατηρήσει πώς ασχέτως των μεταβλητών, το απαιτούμενο ποσοστό εμβολιασμού παραμένει πολύ υψηλό από περίπτωση σε περίπτωση. Αυτό οφείλεται στο γεγονός οτι η σχέση Ro/αποτελεσματικότητας δεν είναι γραμμική. Μόνο σε τιμές Ro που κυμαίνονται μεταξύ 3 και 4,5, όπως η αρχική μορφή και πρώτη διαδεδομένη παραλλαγή του κορονοϊού (D614G), θα ήταν δυνατό να έχουμε ασυλία αγέλης σε χαμηλότερα ποσοστά κάλυψης. Ας πάρουμε για παράδειγμα την αρχική μορφή Sars-Cov-2 (Wuhan) με Ro = 3 και αποτελεσματικότητα εμβολιασμού κατά της μετάδοσης 90%:

C = (3 – 1) / (3 x 0,9) = 2 / 2,7 = 0,74

Δηλαδή μια κάλυψη εμβολιασμού 74% θα ήταν αρκετή για να δώσει ασυλία σε ολόκληρη την κοινότητα.

Νίκος Βλασσόπουλος

Η σπιρομέτρηση και οι λοιπές λειτουργικές δοκιμασίες των πνευμόνων (ΛΔΠ) αποτελούν βασικά εργαλεία για τη διάγνωση και την παρακολούθηση των παθήσεων του αναπνευστικού. Η ασφάλεια των δοκιμασιών αυτών σε σωστά οργανωμένα ιατρεία έχει ιστορικά αποδειχθεί τόσο σε νοσοκομειακό όσο και σε επίπεδο πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Παρόλο που η εμφάνιση του SARS-COV-2 αποτελεί μια νέα δοκιμασία στην εφαρμογή μέτρων πρόληψης και μετάδοσης λοιμώξεων, άλλες προκλήσεις από αερομεταφερόμενα παθογόνα (πχ γρίπη, φυματίωση), στο παρελθόν, αντιμετωπίστηκαν αποτελεσματικά αναφορικά με την ασφάλεια κατά τη διενέργεια των εξετάσεων λειτουργικών δοκιμασιών του αναπνευστικού.

Τον Νοέμβριο του 2020 η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία εξέδωσε οδηγίες για τις λειτουργικές δοκιμασίες των πνευμόνων. Από τότε όμως τα δεδομένα έχουν αλλάξει: ο εμβολιασμός είναι ευρέως διαθέσιμος,  αποκτήθηκε σημαντική  εμπειρία στους τρόπους διάγνωσης (antigen-tests/self-tests) και αποφυγής μετάδοσης λοίμωξης από SARS-COV-2, αυξήθηκε η διαθεσιμότητα και η πρόσβαση στα μέσα ατομικής προστασίας (ΜΑΠ) καθώς και στα μέσα καθαρισμού/απολύμανσης των ιατρείων κα.

Παράλληλα υπάρχει αυξημένη ανάγκη επιστροφής στην κανονικότητα λειτουργίας των διαγνωστικών εργαστηρίων του αναπνευστικού. Η πιθανότητα να παραμείνει o SARS-COV-2 στο μέλλον σε χαμηλά ενδημικά επίπεδα δημιουργεί την ανάγκη διαχρονικής λύσης. Η παράταση σημαντικών περιορισμών στις λειτουργικές δοκιμασίες των πνευμόνων  λόγω της πανδημίας COVID-19 μπορεί να έχει δυσμενείς συνέπειες για τους αναπνευστικούς ασθενείς (καθυστερημένη διάγνωση, ελλιπής ή λανθασμένη παρακολούθηση & θεραπεία).

Το παρόν αποτελεί ένα γενικό, συμβουλευτικό κείμενο βοήθειας των πνευμονολόγων με σκοπό τη μεγιστοποίηση των μέτρων αποφυγής λοίμωξης. Δεν μπορεί να υποκαταστήσει πιθανές μελλοντικές ή άλλες οδηγίες όπως ορίζονται από την ισχύουσα νομοθεσία.

ΟΔΗΓΙΕΣ

Αρχική αξιολόγηση/screening ασθενών:

Ο θεράπων πνευμονολόγος δύναται να διενεργήσει ΛΔΠ σε κάθε ασθενή για τη διάγνωση και αντιμετώπιση των πνευμονικών παθήσεων και για τον προληπτικό έλεγχο ασθενών σύμφωνα με την επιστημονική κρίση του.

Σε σπιρομετρικά εργαστήρια, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα της σπιρομέτρησης, προτεραιότητα για τη διενέργεια λειτουργικού ελέγχου της αναπνοής έχουν οι ασθενείς: – Ασθενείς με Κλινική υποψία Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας ή βρογχικού άσθματος
– Ασθενείς με ανεξήγητη δύσπνοια   
– Ασθενείς με πρωτοεμφανιζόμενα συμπτώματα από το αναπνευστικό
– Ασθενείς με συμπτώματα από τον αναπνευστικό που λαμβάνουν αγωγή με εισπνεόμενα φάρμακα χωρίς διάγνωση
– Ασθενείς προς προεγχειρητικό έλεγχο που θα υποβληθούν σε οποιαδήποτε χειρουργική επέμβαση που απαιτεί γενική ή μείζονα περιοχική νάρκωση          
– Ασθενείς προς προεγχειρητικό έλεγχο που θα υποβληθούν σε οποιαδήποτε χειρουργική επέμβαση και πάσχουν από χρόνιο αναπνευστικό νόσημα (χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, σοβαρό/μη ελεγχόμενο άσθμα, περιοριστικά νοσήματα, νοσογόνο παχυσαρκία, υπνοαπνοϊκό σύνδρομο)
– Ασθενείς που επιθυμούν να υποβάλλουν φάκελο σε πιστοποιητική επιτροπή έγκρισης θεραπείας (π.χ. αντιινωτική θεραπεία) ή απόδοσης αναπηρίας
– Ασθενείς υπό παρακολούθηση για χρόνιο νόσημα του αναπνευστικού
– Ασθενείς με συμπτωματολογία στα πλαίσια Post-COVID19 συνδρόμου του αναπνευστικού.         

Δεν συστήνεται να υποβάλλονται σε έλεγχο ασθενείς: – Που αναφέρουν συμπτώματα που παραπέμπουν σε λοίμωξη COVID-19 ή γρίπη
– Που αποτελούν στενή επαφή (υψηλού κινδύνου) κρούσματος COVID. Η εξέταση μπορεί να γίνει μετά τις 14 ημέρες από την τελευταία ημέρα της επαφής
– Με διαγνωσμένη νόσο COVID19 και δεν έχουν παρέλθει τουλάχιστον 14 ημέρες (20 ημέρες για τους ανοσοκατεσταλμένους) από τη λοίμωξη ή/και δεν υπάρχει τουλάχιστον ένα αρνητικό μοριακό τεστ μετά τη νόσηση.
– Με φυσιολογικό σπιρομετρικό έλεγχο στους οποίους δεν υπάρχει μεταβολή συμπτωμάτων και δεν έχει γίνει μεταβολή της χορηγούμενης θεραπείας.
– Όταν σύμφωνα με την κρίση του θεράποντος ιατρού υπάρχουν άλλα σημαντικά στοιχεία (πχ το επιδημιολογικό ιστορικό του ασθενούς, επάγγελμα με δυνητικά μεγάλη έκθεση, επίπεδο προφυλάξεων του, κοινοτική έκθεση, ύπαρξη κρουσμάτων στο επαγγελματικό, οικογενειακό ή κοινωνικό περιβάλλον που δεν αποτελούν απαραίτητα άμεσες επαφές)

Μέτρα προφύλαξης:

Η σπιρομέτρηση θα πρέπει να διενεργείται μόνο από προσωπικό κατάλληλα εκπαιδευμένο στη χρήση Μέσων Ατομικών Προστασίας και σε χώρους που εφαρμόζονται μέσα περιορισμού λοιμώξεων. – Το επιστόμιο του ασθενούς θα πρέπει οπωσδήποτε να φέρει ειδικό μιας χρήσης αντιμικροβιακό/αντιικό φίλτρο ψηλής αποδοτικότητας τουλάχιστον 99%. Συστήνεται η αυστηρή χρήση αναλώσιμων μιας χρήσης/ασθενή, π.χ. επιστόμια, αντιμικροβιακά φίλτρα, μανταλάκι μύτης, κλπ. ή εναλλακτικά σε περίπτωση εξοπλισμού μακράς διάρκειας η πιστή τήρηση πρωτοκόλλου αποστείρωσης τους.
– Ο λοιπός εξοπλισμός του σπιρομέτρου (πχ τουρμπίνα κα) θα πρέπει να απολυμαίνονται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.
– Στους χώρους αναμονής η χρήση μάσκας είναι υποχρεωτική. Ιδανικά 1 ασθενής μόνο σε αναμονή.
– Ο χώρος εξέτασης ιδανικά θα πρέπει να είναι σε ξεχωριστό δωμάτιο από τα γραφεία του προσωπικού, για την αποφυγή της διασποράς του ιού και της διαμόλυνσης του χώρου. Στο χρόνο του ραντεβού για την εξέταση θα πρέπει να συνυπολογίζεται ο επιπλέον χρόνος που θα απαιτηθεί για τον καθαρισμό/αποστείρωση των επιφανειών, του εξοπλισμού, καθώς και του αερισμού της ατμόσφαιρας στο χώρο εξέτασης (ο χρόνος που απαιτείται για τον αερισμό του χώρου και την σημαντική μείωση του αριθμού των εκπνεόμενων σωματιδίων εξαρτάται από τον όγκο του ιατρείου , τις συνθήκες εξαερισμού και την παρουσία ειδικού εξοπλισμού (αποστειρωτές/απολυμαντές χώρου)
– Οι ανοσοκατεσταλμένοι ασθενείς συστήνεται να μπαίνουν πρώτοι στο πρόγραμμα του λειτουργικού ελέγχου.   
– Συνιστάται η χρήση ειδικών συσκευών καθαρισμού/απολύμανσης ή ανανέωσης ατμοσφαιρικού αέρα υψηλής απόδοσης. Ο συνήθης λειτουργικός έλεγχος δηλαδή σπιρομέτρηση, μέτρηση των αναπνευστικών όγκων (TLC, FRC, RV) με την τεχνική της έκπλυσης του αζώτου και ο έλεγχος της διαχυτικής ικανότητας των πνευμόνων, δεν παράγουν αερόλυμα και δεν αποτελούν σημαντικό παράγοντα διαμόλυνσης του περιβάλλοντος χώρου. Έτσι μπορούν να διενεργούνται εφόσον τηρηθούν οι προαναφερθείσες συνθήκες ασφαλείας. Το ίδιο ισχύει και για την μέτρηση ΝΟ (FeNO) καθώς και του εκπνεομένου μονοξειδίου του άνθρακα (CO) με τους αντίστοιχους αναλυτές. Η ΕΠΕ προτείνει για την ασφάλεια του προσωπικού οι μη εμβολιασμένοι να προσκομίζουν rapidtest 48 ωρών.
– Η βρογχοδιασταλτική αγωγή συστήνεται να χορηγείται με αερόλυμα συσκευής MDI και την υποχρεωτική χρήση αεροθαλάμου ή επιστομίου μίας χρήσης. Συστήνεται να αποφεύγεται η χρήση νεφελοποιητή.
– Η δοκιμασία άσκησης/εργοσπιρομετρία προτείνεται να γίνονται με ιδιαίτερη προσοχή. Ο χώρος θα πρέπει να αερίζεται  και καλό είναι μεταξύ δύο εξετάσεων να παρεμβάλλεται κενό μιας ώρας για απολύμανση, αερισμό. Συστήνεται να διενεργούνται μετά από αρνητικό μοριακό τεστ των τελευταίων 48 ωρών στους μη εμβολιασμένους και αρνητικό self/ rapid test την ίδια ή την προηγούμενη ημέρα στους εμβολιασμένους. Τα ίδια ισχύουν και για τις δοκιμασίες πρόκλησης.           
– Η μέτρηση των πνευμονικών όγκων με πληθυσμογράφο (Body-box) μπορεί να πραγματοποιείται αλλά συστήνεται ο εσωτερικός χώρος του πληθυσμογράφου να απολυμαίνεται σχολαστικά μετά από κάθε εξέταση και να παραμένει ανοιχτός και καλά αεριζόμενος για περισσότερο από μισή ώρα μέχρι την επόμενη εξέταση. Η ΕΠΕ προτείνει για την ασφάλεια του προσωπικού οι μη εμβολιασμένοι να προσκομίζουν rapidtest 48 ωρών.
– Ο ιατρός ή ο τεχνικός που διενεργεί την εξέταση θα πρέπει να βρίσκεται πάντα πίσω από τον εξεταζόμενο, στην κατά το δυνατόν ασφαλέστερη απόσταση, και να φορά τον συνιστώμενο προστατευτικό εξοπλισμό. -Θα πρέπει να εφαρμόζεται υγιεινή των χεριών πριν την τοποθέτηση των γαντιών, καθώς και μετά την αφαίρεσή τους – Όλες οι επιφάνειες του εξοπλισμού, των καθισμάτων και των λοιπών επιφανειών με τις οποίες ήλθε σε επαφή ο εξεταζόμενος πρέπει να απολυμαίνονται μετά από κάθε εξέταση χρησιμοποιώντας τα κατάλληλα απολυμαντικά που συστήνει ο ΕΟΔΥ .         
– Ο εμβολιασμός του ιατρικού ή τεχνικού προσωπικού που διενεργεί το λειτουργικό έλεγχο της αναπνοής είναι απόλυτα αναγκαίος και υποχρεωτικός δια νόμου.

Κρίνεται σκόπιμο να τονιστεί ότι οι παρούσες συμβουλές αποτελούν συστάσεις και δεν έχουν στόχο να υποκαταστήσουν την κλινική σκέψη και πρακτική των θεραπόντων. Η ΕΠΕ έχει απόλυτη εμπιστοσύνη στην εμπειρία και στο αίσθημα ευθύνης των Πνευμονολόγων.

Το παρόν κείμενο δεν υποκαθιστά πιθανές μελλοντικές ή άλλες οδηγίες όπως ορίζονται από την ισχύουσα νομοθεσία.

 *Οι παραπάνω συστάσεις της ΕΠΕ έχουν σταλεί στον ΕΟΔΥ Με τιμή,
Το ΔΣ της ΕΠΕ             Οι Ομάδες Εργασίας της ΕΠΕ:
Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας/ Λοιμώξεις Αναπνευστικού Συστήματος