(Και) η καλή διάθεση περνά από το στομάχι

Food mood ή, αλλιώς, οι πίτσες, τα χάμπουργκερ και τα παγωτά δεν φέρνουν την ευτυχία, όταν η ψυχική μας υγεία δεν είναι στα καλύτερά της.

Ενώ σε όλο τον κόσμο οι άνθρωποι πάλευαν με πολύ υψηλά επίπεδα άγχους, κατάθλιψης και νευρικότητας τον τελευταίο χρόνο, πολλοί βρήκαν καταφύγιο στα αγαπημένα τους comfort foods: παγωτό, γλυκά, πίτσα, χάμπουργκερ. Πρόσφατες έρευνες, όμως, δείχνουν ότι τροφές με μεγάλη περιεκτικότητα σε ζάχαρη και με υψηλά λιπαρά που συχνά λιγουρευόμαστε όταν είμαστε αγχωμένοι ή θλιμμένοι έχουν τις λιγότερες πιθανότητες να ευεργετήσουν την ψυχική μας υγεία, όσο ανακουφιστικά κι αν μοιάζουν. Αντίθετα, υγιεινές τροφές όπως λαχανικά, φρούτα, αυγά, ξηροί καρποί και σπόροι, φασόλια και όσπρια, καθώς και προϊόντα που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως το γιαούρτι, ίσως να είναι μια καλύτερη επιλογή.

Τα αποτελέσματα προέρχονται από έναν ερευνητικό τομέα γνωστό ως διατροφική ψυχιατρική, που αναδύεται και επικεντρώνεται στη σχέση μεταξύ δίαιτας και ψυχικής υγείας. Η ιδέα ότι τρώγοντας συγκεκριμένα φαγητά μπορεί να βελτιωθεί η υγεία του εγκεφάλου, όπως ακριβώς γίνεται με την υγεία της καρδιάς, ίσως μοιάζει με κοινή λογική. Αλλά ιστορικά, η διατροφική έρευνα έχει επικεντρωθεί κυρίως στο πώς τα φαγητά που τρώμε επηρεάζουν τη σωματική μας υγεία αντί για την ψυχική. Για πολύ καιρό, η ενδεχόμενη επιρροή του φαγητού στην ευτυχία και στην ψυχική ευημερία ήταν «τεχνητά αγνοημένη», όπως το έθεσε πρόσφατα μια ομάδα ερευνητών.

Tροφές για την ψυχή

Αλλά μέσα στα χρόνια, έρευνες που διαρκώς αυξάνονται πάνω στο θέμα έχουν προσφέρει ενδιαφέροντα στοιχεία σχετικά με τους τρόπους με τους οποίους τα φαγητά μπορούν να επηρεάσουν τις διαθέσεις μας. Μια υγιεινή δίαιτα βελτιώνει το έντερο, που επικοινωνεί με τον εγκέφαλο μέσω του άξονα εντέρου-εγκεφάλου. Μικρόβια μέσα στο έντερο παράγουν νευροδιαβιβαστές, όπως σεροτονίνη και ντοπαμίνη, οι οποίοι ρυθμίζουν τις διαθέσεις και τα συναισθήματά μας, και το εντερικό μικροβίωμα έχει εμπλακεί με αποτελέσματα στην ψυχική υγεία. «Μια επαρκής βιβλιογραφία δείχνει ότι το εντερικό μικροβίωμα παίζει καθοριστικό ρόλο σε μια ποικιλία από ψυχιατρικές διαταραχές, συμπεριλαμβανομένης μιας τεράστιας καταθλιπτικής διαταραχής», έγραψε μια ομάδα επιστημόνων πέρυσι στο Harvard Review of Psychiatry.

Ακόμη, έρευνες με μεγάλο εύρος δειγμάτων έχουν βρει ότι άνθρωποι που καταναλώνουν πολλές τροφές πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά αναφέρουν μικρότερα ποσοστά κατάθλιψης και μεγαλύτερα επίπεδα ευτυχίας και ψυχικής ευεξίας. Μια τέτοια έρευνα του 2016, που ακολούθησε 12.400 ανθρώπους για επτά χρόνια, βρήκε ότι εκείνοι που αύξησαν την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών κατά τη διάρκεια της έρευνας βαθμολόγησαν τους εαυτούς τους oυσιαστικά υψηλότερα σε ερωτηματολόγια σχετικά με τα γενικά επίπεδα ευτυχίας και την ικανοποίηση ζωής.

Ωστόσο, μεγάλες μελέτες παρατήρησης μπορούν να δείξουν μόνο συσχετισμούς και όχι αιτιότητες, οι οποίες γεννούν το ερώτημα: Το άγχος και η κατάθλιψη οδηγούν τους ανθρώπους στο να επιλέξουν ανθυγιεινά φαγητά ή το ανάποδο; Είναι οι χαρούμενοι και οι αισιόδοξοι άνθρωποι περισσότερο ενθουσιώδεις στην προοπτική να καταναλώσουν θρεπτικές τροφές; Ή μια υγιεινή διαίτα τους κάνει αμέσως πιο χαρούμενους;

Η πρώτη μεγάλη δοκιμή που ρίχνει φως στη σύνδεση φαγητού-διάθεσης δημοσιεύτηκε το 2017. Μια ομάδα από ερευνητές ήθελε να μάθει αν οι διαιτητικές αλλαγές θα βοηθούσαν να ελαττώσουν την κατάθλιψη, γι’ αυτό επιστράτευσαν 67 άτομα που είχαν διαγνωστεί με κατάθλιψη και τους χώρισαν σε ομάδες. Μια ομάδα πήγε στις συναντήσεις με έναν διαιτολόγο που τους δίδαξε να ακολουθούν μια παραδοσιακή, μεσογειακού τύπου δίαιτα. Η άλλη ομάδα, που είχε τον ρόλο της ομάδας ελέγχου, συναντήθηκε κανονικά με έναν βοηθό ερευνητή που παρείχε κοινωνική υποστήριξη, αλλά χωρίς διατροφική συμβουλή.

Στην αρχή της έρευνας, και τα δύο γκρουπ κατανάλωσαν πολλά φαγητά που ήταν γεμάτα ζάχαρη, επεξεργασμένα κρέατα και αλμυρά σνακ και περιείχαν πολύ λίγες φυτικές ίνες και πρωτεΐνες ή φρούτα και λαχανικά. Αλλά το γκρουπ της δίαιτας έκανε τεράστιες αλλαγές. Αντικατέστησαν τα ζαχαρωτά, το φαστ φουντ και τα ζυμαρικά με θρεπτικές τροφές, όπως καρύδια, φασόλια, φρούτα και όσπρια. Άλλαξαν το άσπρο ψωμί με ολικής άλεσης και προζύμι. Παράτησαν τα δημητριακά με ζάχαρη και έφαγαν μούσλι και βρόμη. Αντί για πίτσα, έφαγαν λαχανικά που μαγειρεύτηκαν στη στιγμή. Και αντικατέστησαν υψηλά επεξεργασμένα κρέατα όπως ζαμπόν, λουκάνικα και μπέικον με θαλασσινά και μικρά κομμάτια άπαχου κόκκινου κρέατος.

Πιo σημαντικό είναι το ότι και τα δύο γκρουπ είχαν συμβουλευτεί να συνεχίσουν να λαμβάνουν αντικαταθλιπτικά ή άλλες φαρμακευτικές αγωγές που τους είχαν συνταγογραφηθεί. Ο στόχος της έρευνας δεν ήταν να παρατηρηθεί αν μια πιο υγιεινή δίαιτα θα μπορούσε να αντικαταστήσει την αγωγή, αλλά αν θα μπορούσε να προσφέρει παραπάνω προνόμια, όπως άσκηση, καλό ύπνο και άλλες συμπεριφορές στον τρόπο ζωής τους.

Μετά από δώδεκα εβδομάδες, οι μέσοι δείκτες κατάθλιψης βελτιώθηκαν και στις δύο ομάδες, το οποίο ίσως και να ήταν αναμενόμενο για όποιον εισαγόταν σε μια κλινική δοκιμή που προσέφερε παραπάνω υποστήριξη, ανεξάρτητα από την ομάδα στην οποία ήταν ο καθένας. Αλλά οι δείκτες κατάθλιψης βελτιώθηκαν σε ένα άκρως μεγαλύτερο κομμάτι της ομάδας που ακολούθησε την υγιεινή δίαιτα: σχεδόν το ένα τρίτο από αυτούς τους ανθρώπους δεν θεωρούνταν πια ότι πάσχουν από κατάθλιψη, σε σύγκριση με το 8% των ανθρώπων στην ομάδα ελέγχου. 

Υγιεινή διατροφή εναντίον καταθλίψης

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά για πολλούς λόγους. Η δίαιτα ευεργέτησε την ψυχική υγεία, ακόμη κι αν οι συμμετέχοντες δεν έχασαν κιλά. Οι άνθρωποι επίσης εξοικονόμησαν χρήματα με το να καταναλώνουν τα πιο θρεπτικά φαγητά, δείχνοντας ότι μια υγιεινή δίαιτα μπορεί να είναι οικονομική. Πριν από την έρευνα, οι συμμετέχοντες ξόδευαν σχεδόν 138 δολάρια ανά εβδομάδα στο φαγητό. Αυτοί που ακολούθησαν την υγιεινή δίαιτα μείωσαν τις δαπάνες του φαγητού τους στα 112 δολάρια ανά εβδομάδα. Τα προτεινόμενα φαγητά ήταν σχετικά φθηνά και διαθέσιμα στα περισσότερα σούπερ μάρκετ. Συμπεριέλαβαν προϊόντα όπως κονσερβοποιημένα φασόλια και φακές, κονσερβοποιημένο σολομό, τόνο και σαρδέλες και κατεψυγμένα και οικολογικά προϊόντα, σύμφωνα με τη Φελίς Τζάκα, κύρια συντάκτρια της έρευνας.

«Η ψυχική υγεία είναι σύνθετη», επεσήμανε η Φ. Τζάκα, διευθύντρια του Κέντρου Food & Mood στο Πανεπιστήμιο Ντίκιν στην Αυστραλία και πρόεδρος της Διεθνούς Κοινότητας για τη Διατροφική Ψυχιατρική Έρευνα. «Το να τρως τη σαλάτα δεν θα μπορέσει να γιατρέψει την κατάθλιψη. Αλλά υπάρχουν πολλά που μπορείς να κάνεις για να βελτιώσεις τη διάθεσή σου και την ψυχική σου υγεία και μπορεί να είναι τόσο απλό όσο το να αυξάνεις την πρόσληψη φυτικών και υγιεινών τροφών». 

Ένας αριθμός από τυχαίες δοκιμές έχουν καταγράψει παρόμοια ευρήματα. Σε μια έρευνα 150 ενηλίκων που είχαν κατάθλιψη, η οποία δημοσιεύτηκε την προηγούμενη χρονιά, οι ερευνητές βρήκαν ότι εκείνοι που ακολούθησαν μια μεσογειακή δίαιτα με συμπλήρωμα έλαιο ψαριού για τρεις μήνες είχαν μεγαλύτερη μείωση στα συμπτώματα κατάθλιψης, άγχους και ανησυχίας μετά από τρεις μήνες συγκριτικά με την ομάδα ελέγχου.
Ωστόσο, δεν είχαν όλες οι έρευνες θετικά αποτελέσματα. Μια μεγάλη, μακροχρόνια δοκιμή, που δημοσιεύτηκε το 2019, βρήκε ότι η μεσογειακή δίαιτα μείωσε το άγχος, αλλά δεν απέτρεψε την κατάθλιψη σε μια ομάδα ανθρώπων με υψηλό ρίσκο. Παίρνοντας συμπληρώματα όπως βιταμίνη D, σελήνιο και ω3 λιπαρά οξέα, δεν είχαν κανέναν αντίκτυπο στην κατάθλιψη ή στο άγχος.

Οι περισσότερες ψυχιατρικές επαγγελματικές ομάδες δεν έχουν υιοθετήσει διαιτητικές συστάσεις, επειδή οι ειδικοί λένε ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα προτού συνταγογραφήσουν μια συγκεκριμένη δίαιτα για την ψυχική υγεία. Αλλά οι ειδικοί ψυχικής υγείας έχουν αρχίσει να ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να υιοθετήσουν συνήθειες όπως η άσκηση, ο ύπνος μετά μουσικής, μια υγιεινή για την καρδιά δίαιτα και η αποφυγή καπνίσματος, που ίσως μειώσει τη φλεγμονή και έχει πλεονεκτήματα για τον εγκέφαλο. Το Διεθνές Βασιλικό Κολέγιο Ψυχιάτρων της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας δημοσίευσε οδηγίες κλινικής εξάσκησης, ενθαρρύνοντας τους γιατρούς να θέσουν επί τάπητος τη δίαιτα, την άσκηση και το κάπνισμα πριν ξεκινήσουν την αγωγή στους ασθενείς ή την ψυχοθεραπεία.

kathimerini

Μόσιαλος: Να μην επικρατήσει στους μη εμβολιασμένους η ινδική μετάλλαξη

«Εάν αυτό συμβεί, η διασπορά στους μη εμβολιασμένους θα είναι μεγαλύτερη σε σύγκριση με αυτή της βρετανικής παραλλαγής»

Χρειάζεται προσοχή ώστε να μην επικρατήσει η ινδική παραλλαγή του κορωνοϊού (γνωστή και ως μετάλλαξη «Δέλτα»), γιατί εάν αυτό συμβεί, η διασπορά στους μη εμβολιασμένους θα είναι μεγαλύτερη σε σύγκριση με αυτή της βρετανικής παραλλαγής, προειδοποιεί ο καθηγητής Πολιτικής της Υγείας, Ηλίας Μόσιαλος της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Λονδίνου (LSE) σε ανάρτησή του στο Facebook.

Όπως αναφέρει, σε μια τέτοια περίπτωση, «δυστυχώς το επόμενο που θα συμβεί, είναι να έχουμε αύξηση των εισαγωγών στα νοσοκομεία και κυρίως από μη εμβολιασμένους».

Ο κ. Μόσιαλος παραθέτει σε πίνακα μια σύγκριση μεταξύ των διαφορετικών ρυθμών αναπαραγωγής (R0), όπου αναφέρονται κάποιες από τις κυριότερες παραλλαγές του κορωνοϊού, ενώ θυμίζει ότι όσο πιο εύκολα μεταδίδεται μια νόσος, τόσο μεγαλύτερο θα είναι και το R0 της επιδημίας που προκαλεί.

Όπως φαίνεται από τα συγκριτικά στοιχεία, σε σχέση με το αρχικό στέλεχος του ιού στην Κίνα (με R0 2,4-2,6) και εκείνο που προκάλεσε το πρώτο πανδημικό κύμα στην Ευρώπη (το R0 είχε υπολογιστεί στο 3), η βρετανική παραλλαγή Άλφα έχει R0 από 4 έως 5, ενώ η Ινδική παραλλαγή Δέλτα φαίνεται να αντιστοιχεί σε R0 μεταξύ 5 και 8, δηλαδή κάθε άνθρωπος που μολύνεται, μπορεί δυνητικά να μεταδώσει τον ιό σε πέντε έως οκτώ άτομα.

Στη συννημένη απεικόνιση παραθέτω σε μετάφραση στα Ελληνικά μια σύγκριση μεταξύ των διαφορετικών ρυθμών αναπαραγωγής (R0), όπου αναφέρονται κάποιες από τις παραλλαγές του κορωνοϊού.

Να θυμίσω πως όσο πιο εύκολα μεταδίδεται μια νόσος, τόσο μεγαλύτερο θα είναι και το R0 της επιδημίας που προκαλεί. Βλέπουμε λοιπόν πως σε σχέση με το στέλεχος του ιού που προκάλεσε το πρώτο πανδημικό κύμα στην Ευρώπη (που το R0 είχε υπολογιστεί στο 3), η (Ινδική) παραλλαγή Δέλτα φαίνεται να αντιστοιχεί σε R0 μεταξύ 5 και 8. Δηλαδή κάθε άνθρωπος που μολύνεται μπορεί δυνητικά να μεταδώσει τον ιό σε 5-8 άτομα.

Δυστυχώς, για άλλη μια φορά, και ακόμη πιο επισταμένα πρέπει να προσέξουμε και όχι μόνο για να μην κολλήσουμε. Χρειάζεται προσοχή ώστε να μην επικρατήσει η παραλλαγή δέλτα, γιατί εάν αυτό συμβεί, η διασπορά στους μη εμβολιασμένους θα είναι μεγαλύτερη σε σύγκριση με αυτή της βρετανικής παραλλαγής. Και δυστυχώς το επόμενο που θα συμβεί είναι να έχουμε αύξηση των εισαγωγών στα νοσοκομεία και κυρίως από μη εμβολιασμένους.

kathimerini

MyHealth: υγειονομικό προφίλ με ένα κλικ

Στο πρώτο βήμα προς την υλοποίηση ενός πλήρους ηλεκτρονικού φακέλου υγείας του πολίτη προχώρησε η κυβέρνηση με την εφαρμογή MyHealth, μέσω της οποίας κάθε άτομο μπορεί να αποκτήσει γρήγορη, εύκολη και ασφαλή πρόσβαση στα ιατρικά του δεδομένα. Με την εφαρμογή, η οποία είναι ήδη διαθέσιμη για κινητά με λογισμικό iOS και Android, μέσω της πλατφόρμας myhealth.gov.gr, ο πολίτης που είναι εγγεγραμμένος στην άυλη συνταγογράφηση, σε πρώτη φάση θα μπορεί να διαχειριστεί και να δει συγκεντρωμένες πληροφορίες που αφορούν τις ιατρικές συνταγές και τα παραπεμπτικά του. Σταδιακά το MyHealth app θα εξελίσσεται, καθώς θα προστίθενται διαρκώς νέες λειτουργίες –όπως οι διαγνωστικές εξετάσεις ή οι απεικονιστικοί έλεγχοι– προκειμένου να εξελιχθεί σε έναν πλήρη ηλεκτρονικό φάκελο υγείας.

Σύμφωνα με τα όσα περιέγραψαν οι υπουργοί Επικρατείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκος Πιερρακάκης και Υγείας Βασίλης Κικίλιας, κατά τη χθεσινή παρουσίαση του MyHealth σε σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, οι χρήστες της εφαρμογής μπορούν να βλέπουν όλες τις συνταγές και τα παραπεμπτικά που έχουν εκδοθεί για τον ΑΜΚΑ τους (αριθμό και ημερομηνία έκδοσης, γιατρός που συνέταξε το έγγραφο, καθώς και όλο το περιεχόμενό τους) και να λαμβάνουν στο κινητό τους ειδοποιήσεις (push notifications) για κάθε συνταγή ή παραπεμπτικό που εκδίδεται για τον ΑΜΚΑ τους μέσω της άυλης συνταγογράφησης. Εντός του μηνός θα προστεθούν στην εφαρμογή και οι ηλεκτρονικές βεβαιώσεις. Οι λειτουργίες αυτές είναι διαθέσιμες και για τα προστατευόμενα μέλη κάθε προσώπου. Προς το παρόν η εφαρμογή περιλαμβάνει συνταγές και παραπεμπτικά που έχουν εκδοθεί από τον Ιανουάριο 2020 και εντεύθεν. Μέσα στο φθινόπωρο θα προστεθούν όλα τα σχετικά δεδομένα από το 2012.

Προϋπόθεση για τη χρήση της εφαρμογής είναι η εγγραφή στην άυλη συνταγογράφηση, η οποία αριθμεί ήδη 2.381.350 άτομα. Μάλιστα σε καθημερινή βάση τουλάχιστον μία στις τρεις συνταγές που εκδίδονται είναι άυλη. Για την ασφαλή πρόσβαση στην εφαρμογή, η ταυτοποίηση του πολίτη γίνεται σε πρώτο επίπεδο με τους κωδικούς στο taxisnet και κατόπιν με την καταχώριση κωδικού μιας χρήσης (OTP – One Time Password), ο οποίος αποστέλλεται σε αριθμό κινητού τηλεφώνου που ανήκει επιβεβαιωμένα στον πολίτη.

«Ο κάθε πολίτης – ασθενής θα έχει πια μια πολύ καλή εικόνα του δικού του υγειονομικού προφίλ. Αρα, με αυτό τον τρόπο ενδυναμώνουμε και την ίδια τη σχέση του πολίτη με τις υπηρεσίες υγείας. Ο ενημερωμένος πολίτης, ο ενεργός πολίτης έχει πια έναν πολύ μεγαλύτερο ρόλο να παίξει στη διαχείριση και της δικής του προσωπικής υγείας», σχολίασε ο κ. Μητσοτάκης, και τόνισε: «Οι ψηφιακές εφαρμογές στην υγεία είναι μόνο ψηφίδες ενός συνολικότερου σχεδίου που έχουμε για ένα πραγματικό νέο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Πρόκειται για μία ολιστική πρόταση που θα καλύπτει όλο το φάσμα των υπηρεσιών υγείας, από την πρόληψη μέχρι τη φροντίδα των ασθενών μέσα στα νοσοκομεία, αλλά και το τι συμβαίνει όταν θα βγαίνουν από αυτά. Και βέβαια σε όλη αυτή την προσπάθεια η χρήση νέων τεχνολογιών θα παίξει καταλυτικό ρόλο».

kathimerini.gr

«Πανδημία» μυωπίας στα παιδιά, αποτέλεσμα του εγκλεισμού

Συρρικνώθηκε ο χρόνος έκθεσης στο φυσικό φως, ενώ σχεδόν τριπλασιάστηκε αυτός μπροστά από οθόνες

Αρχικά ήρθε η διαπίστωση πολλών Αμερικανών οφθαλμιάτρων: Ολοένα και περισσότερα παιδιά κάθε χρόνο αντιμετώπιζαν προβλήματα στην όραση και χρειάζονταν γυαλιά μυωπίας. Επειτα παρουσιάστηκε η πρώτη έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την όραση, η οποία δημοσιεύτηκε το 2019 και παρατήρησε ανησυχητική αύξηση παγκόσμιας έκτασης στη συχνότητα της μυωπίας, υποδεικνύοντας για πρώτη φορά τη δραστική μείωση του χρόνου που ξοδεύουμε εκτός σπιτιού ως κεντρικό παράγοντα πίσω από την άνοδο του φαινομένου. Υστερα ήρθε ο κορωνοϊός και ο απαραίτητος εγκλεισμός.

Νέα ευρήματα αναδεικνύουν πως η πανδημία ενδέχεται να οδήγησε σε μια επιδημία «μυωπίας» – αποτέλεσμα του αισθητά μειωμένου χρόνου που εκτέθηκαν τα παιδιά στο φυσικό φως. Την εβδομάδα αυτή, το Βρετανικό Περιοδικό Οφθαλμολογίας δημοσίευσε την πρώτη μελέτη που συγκρίνει τη συχνότητα μυωπίας πριν και μετά την έλευση του νέου κορωνοϊού, μελετώντας δύο ομάδες παιδιών από το Χονγκ Κονγκ ηλικίας έξι έως οκτώ ετών. Οι ερευνητές διαπίστωσαν πως το γκρουπ που συμμετείχε στην έρευνα κατά τη διάρκεια της πανδημίας εμφάνισε μυωπία σε ποσοστό που αγγίζει το 20%, σε σύγκριση με το 13% της ομάδας που μελετήθηκε πριν από το ξέσπασμα του κορωνοϊού. 

«Ακόμα πιο ξεκάθαρο εύρημα της έρευνάς μας ήταν οι σημαντικές αλλαγές στον τρόπο ζωής των παιδιών», υπογραμμίζουν με ανησυχία οι συγγραφείς της μελέτης. «Κατά τη διάρκεια της πανδημίας ο χρόνος των παιδιών σε εξωτερικούς χώρους με φυσικό φως συρρικνώθηκε κατά 68%, ενώ ο χρόνος που πέρασαν μπροστά από οθόνες σχεδόν τριπλασιάστηκε. Τα ευρήματά μας οφείλουν να προειδοποιήσουν τους οφθαλμιάτρους –αλλά και τους πολιτικούς, τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς– πως απαιτούνται συλλογικές προσπάθειες για την πρόληψη της μυωπίας στην παιδική ηλικία ως αποτέλεσμα της COVID-19», συμπληρώνουν.

Παρότι η επιστημονική κοινότητα της Οφθαλμολογίας εντόπισε μερικά ψεγάδια στη μεθοδολογία και στο χρονικό διάστημα της έρευνας, φαίνεται ταυτόχρονα να συμφωνεί πως η πανδημία ήταν καταλύτης στην αύξηση της μυωπίας. «Τα ευρήματα συνάδουν με παλαιότερη μελέτη από το Σίδνεϊ το 2013, που συμπέρανε πως η υπαίθρια δραστηριότητα στο φυσικό φως δρα προστατευτικά έναντι της ανάπτυξης της μυωπίας», σχολίασε χαρακτηριστικά ο Oλιβερ Μπράντικ, ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.

Η προδιάθεση για μυωπία παραδοσιακά θεωρείτο αποτέλεσμα ενός συνδυασμού περιβαλλοντικών και γενετικών παραγόντων. Παιδιά με έναν ή δύο μύωπες γονείς έχουν σημαντικά μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν προβλήματα στην όραση, ενώ στη Σιγκαπούρη το ποσοστό των εφήβων με μυωπία προσεγγίζει το 90%, καθότι η συχνότητα είναι παραδοσιακά πολύ υψηλότερη στους πληθυσμούς της Νοτιοανατολικής Ασίας. Η αστρονομική αύξηση της μυωπίας, ωστόσο, υποδηλώνει ότι o τρόπος ζωής ίσως διαδραματίζει μεγαλύτερο ρόλο από ό,τι υπολογιζόταν προηγουμένως. Aλλωστε τα ποσοστά παιδιών με μυωπία στις ΗΠΑ έχουν σχεδόν διπλασιαστεί μέσα σε μόλις πενήντα χρόνια. Ο ΠΟΥ πλέον εκτιμά πως περισσότερο από το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού θα χρειάζεται γυαλιά μέχρι το 2050 – δίχως να υπολογίζει ακόμα τις επιπτώσεις του παρατεταμένου εγκλεισμού.

«Παρατηρήσαμε μια τρομακτική μείωση της φυσικής δραστηριότητας των παιδιών κατά τη διάρκεια της πανδημίας – παρότι προσωρινή, ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την υγεία των παιδιών με πολλούς τρόπους που ακόμα δεν έχουμε ποσοτικοποιήσει», τονίζει με ανησυχία η Εϊμι Εϊλερ, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Ουάσιγκτον στο Σεντ Λούις. Πλάι στην παχυσαρκία, στα αυξημένα καρδιακά επεισόδια και στην επιδεινωμένη ψυχική υγεία, η μυωπία φαίνεται πως εισχωρεί, με τη σειρά της, στη μακρά λίστα των παράπλευρων προβλημάτων υγείας που προκάλεσε η πανδημία.

kathimerini