38 ΠΑΡΟΧΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ

Τα Φαρμακεία των 32 Ευρωπαϊκών χωρών, μέλη της PGEU ,παρέχουν 38 υπηρεσίες υγείας. Από αυτές οι 20 είναι αμειβόμενες. Αυτή είναι η πρώτη εικόνα που προέκυψε από την μελέτη του Πορτογαλικού Ινστιτούτου lsbe υπο την αιγίδα της PGEU. Το Φαρμακείο που ανταποκρίνεται στις ανάγκες των πολιτών – μια Ευρωπαϊκή Προοπτική”. Οι υπηρεσίες υγείας που ήδη παρείχαν τα Φαρμακεία σε μερικές χώρες διευρύνθηκαν με την έλευση της πανδημίας. Το επίκεντρο αυτών των υπηρεσιών είναι η ασφάλεια, η αποτελεσματικότητα, η πρόσβαση, η τήρηση, η ολοκληρωμένη φροντίδα, η προαγωγή της υγείας. Αρκετές υπηρεσίες αφιερώθηκαν στη διαχείριση του covid : καταπολέμηση της παραπληροφόρησης, παράδοση φαρμάκων στο σπίτι για ευάλωτους και σε απομόνωση ασθενείς, χορήγηση από τα Φαρμακεία αρκετών νοσοκομειακών φαρμάκων σε έλλειψη. Η πρόκληση του σήμερα για τα Φαρμακεία όλων των Ευρωπαϊκών χωρών είναι η διαχείριση ενός γηράσκοντος πληθυσμού.

Συμπερασματικά: ήρθε ο καιρός όπου τα Φαρμακεία πρέπει να εστιάσουν εκτός από το κλασικό μοντέλο “παροχής σκευασμάτων” στο σύγχρονο μοντέλο “Παροχής Υπηρεσιών Υγείας”. Κατά αυτόν τον τρόπο ο Φαρμακοποιός θα καταφέρει να ενσωματωθεί και να ενισχύσει την Δημόσια Υγεία αμειβόμενος.

ΣΧΕΔΙΟ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΥ ΚΑΤΑ COVID-19

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Καλησπέρα σας από το Υπουργείο Υγείας και χρόνια πολλά. Ξεκινά η ενημέρωση για το Εθνικό Σχέδιο εμβολιαστικής κάλυψης κατά της νόσου COVID-19, από την Ομότιμη Καθηγήτρια Παιδιατρικής και Πρόεδρο της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών Μαρία Θεοδωρίδου και το Γενικό Γραμματέα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Μάριο Θεμιστοκλέους.

Κυρία Θεοδωρίδου, έχετε το λόγο.

Μ. ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ: Καλησπέρα σας και χρόνια πολλά με υγεία. Η χθεσινή ημέρα της έναρξης των εμβολιασμών ήταν ημέρα γιορτής για τη χώρα μας, για την Ευρώπη, για την προληπτική Ιατρική, για τη Δημόσια Υγεία.

Είχα την τύχη να εμβολιαστώ χθες και θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας τα αισθήματά μου. Είχα συγκίνηση, χαρά και μία ηθική ικανοποίηση ότι η προσδοκία πολλών μηνών έφθανε πια σε μια αρχή που είναι η εφαρμογή των εμβολίων.

Πιστεύω ότι αυτά τα συναισθήματα θα τα έχετε και εσείς κάνοντας το εμβόλιο και πραγματικά ο στόχος όλων όσοι ασχολούμεθα με τα εμβόλια, είναι να μην μείνει ούτε ένα άτομο στη χώρα μας που να μην εμβολιαστεί.

Θα ακούσουμε και από τον κ. Θεμιστοκλέους ότι βαθμιαία θα έρχονται και μεγαλύτερες ποσότητες εμβολίων, γεγονός που θα επιτρέπει και τον βαθμιαίο εμβολιασμό μεγαλύτερων πληθυσμιακών ομάδων. Εξακολουθούμε όμως να χρειαζόμαστε μια προτεραιοποίηση για τον τρόπο του εμβολιασμού.

Θα μου επιτρέψετε, λοιπόν, να υπενθυμίσω πώς έχει γίνει η προτεραιοποίηση. Δεν υπάρχουν στοιχεία αυθαιρεσίας. Έχει στηριχθεί στα τεκμηριωμένα δεδομένα της παγκόσμιας βιβλιογραφίας διεθνών οργανισμών, τις κατευθυντήριες οδηγίες και βασίζεται φυσικά και σε κανόνες της βιοηθικής.

Τα κριτήρια, λοιπόν, με τα οποία έγινε η προτεραιοποίηση είναι πρώτον, ο αυξημένος κίνδυνος από νόσηση. Έχει διαπιστωθεί τους μήνες αυτούς που η πανδημία ταλαιπωρεί τον κόσμο, ότι η μεγάλη ηλικία αποτελεί τον υπ’ αριθμόν ένα κίνδυνο για βαριά νόσηση. Επομένως, είναι κατανοητό γιατί στις πρώτες ομάδες που θα εμβολιαστούν, συμπεριλαμβάνονται οι ηλικιωμένοι συνάνθρωποί μας.

Το δεύτερο κριτήριο για την προτεραιοποίηση είναι ο αυξημένος κίνδυνος λόγω έκθεσης στον ιό και η κύρια ομάδα που εκτίθεται και κινδυνεύει σοβαρά από την έκθεση στον ιό είναι οι υγειονομικοί.

Όταν ξεκίνησε η προτεραιοποίηση, είχαμε σκέψεις για το ποια θα είναι η αποδοχή του εμβολίου από τους υγειονομικούς. Οι υγειονομικοί αποτελούν και το παράδειγμα και τον φωτεινό «φάρο» για τους υπόλοιπους για τον εμβολιασμό.

Με μεγάλη ικανοποίηση ήδη από τον πρώτο αριθμό των ατόμων που έχουν εμβολιαστεί, μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει μια ευρεία αποδοχή του εμβολίου κατά της Covid από τους υγειονομικούς.

Το τρίτο κριτήριο είναι η διασφάλιση της φροντίδας και της νοσηλείας ατόμων ευάλωτων, ατόμων ηλικιωμένων, ατόμων που ζουν σε ειδικές δομές, σε δομές αποκατάστασης ή και των χρονίως πασχόντων.

Και τελευταία ομάδα είναι οι λίγοι, όμως απαραίτητοι υπάλληλοι για τη λειτουργία του Κράτους. Νομίζω ότι ο αριθμός που εμβολιάστηκε είναι μικρότερος από τους 50.

Θα πρέπει επίσης να πούμε ότι σε αυτή την προτεραιοποίηση, να το υπενθυμίσουμε αν και έχει λεχθεί ξανά, δεν περιλαμβάνονται άτομα ηλικίας κάτω των 18 ετών. Πολλοί γονείς συνηθισμένοι από τους εμβολιασμούς των παιδιών τους, μας ρωτούν πότε θα κάνουν το εμβόλιο. Δεν υπάρχουν μελέτες σε ηλικίες κάτω των 18 ετών και ευτυχώς και η νόσηση σε αυτές τις ηλικίες την παιδική και την εφηβική, είναι ήπια, σπάνια έχει μια σοβαρότητα.

Με το χρόνο αυτό της προετοιμασίας για τον εμβολιασμό έρχονται στην επιφάνεια κάποιοι προβληματισμοί, καμιά φορά και εσφαλμένες εντυπώσεις, για ορισμένα θέματα σχετικά με τους εμβολιασμούς.

Ένα από τα θέματα στα οποία θα ήθελα να αναφερθώ είναι τα θέματα της αλλεργίας. Σύμφωνα λοιπόν με το Κέντρο Ελέγχου των Λοιμώξεων, το CDC, αλλά και την έγκριτη αλλεργιολογική και ανοσολογική Εταιρεία της χώρας μας, οι αλλεργίες από τα εμβόλια είναι εξαιρετικά σπάνιες.

Ενδεικτικά αναφέρω ότι είναι 1,3 περιπτώσεις σε ένα εκατομμύριο δόσεις. Όπως και ότι αλλεργίες συνηθισμένες, όλοι έχουμε στο περιβάλλον μας, του τύπου αλλεργίες σε τρόφιμα, σε φάρμακα, σε διάφορα αλλεργιογόνα, όπως είναι η κόνις ή ακόμα και τοξικές ουσίες υμενοπτέρων, όπως είναι από τσιμπήματα σφήκας ή μέλισσας, όλοι έχουμε στο ιστορικό μας ή των οικείων μας κάτι ανάλογο, αυτές οι αλλεργικές αντιδράσεις δεν αποτελούν αντένδειξη για τον εμβολιασμό.

Άλλωστε, μέσα στο σχεδιασμό έχετε ακούσει και θα ξανακούσετε και θα αντιληφθείτε, ότι υπάρχει σε κάθε εμβολιαστικό κέντρο μια προετοιμασία για την άμεση αντιμετώπιση όποιας, ακόμα και ήπιας, αλλεργικής αντίδρασης όπως και η πιθανότητα για μια πιο σοβαρή με την χορήγηση της επινεφρίνης. Επομένως το θέμα, «έχω αλλεργική ρινίτιδα, μπορώ να εμβολιαστώ;», δεν πρέπει να είναι θέμα αντένδειξης εμβολιασμού.

Μόνο, επαναλαμβάνω, αναφυλακτικές αντιδράσεις σοβαρές, που οδηγούν ένα άτομο στο Νοσοκομείο και έχει ανάγκη ενδοφλέβιας ή ενδομυικής χορήγησης φαρμάκων, μπορεί να χρειαστεί πριν τον εμβολιασμό και τη γνώμη του γιατρού του ή του αλλεργιολόγου.

Ένα άλλο θέμα το οποίο έχει απασχολήσει αυτές τις ημέρες και τον Τύπο και τους επιστήμονες, αλλά απασχολεί και το κοινό, είναι το θέμα των μεταλλάξεων του ιού.

Ο κορονοϊός και παλαιότερα, τους προηγούμενους μήνες, έχει επιδείξει μεταλλάξεις και τώρα και στο μέλλον θα κάνει μεταλλάξεις. Είναι μια φυσιολογική εξέλιξη το πέρασμα του ιού, η διάδοσή του, να οδηγεί σε μεταβολές του και μπορεί να καταλήξουν και σε μια μεταβολή των χαρακτηριστικών του.

Η Επιστήμη παρακολουθεί αυτή την εξέλιξη, όπως και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, αλλά μέχρι σήμερα είναι ξεκάθαρο ότι αυτές οι αλλαγές που συμβαίνουν στον ιό αυτόν, και μάλιστα είναι πιο αργές συγκριτικά με τον ιό της γρίπης, δεν αποτελούν μια μεγάλη μεταβολή στην σοβαρότητα της νόσου του κορονοϊού ή, και το σπουδαιότερο, η ανάγκη τροποποίησης του εμβολίου. Το εμβόλιο παραμένει και αποτελεσματικό και ασφαλές.

Και επειδή μίλησα για μεταδοτικότητα, για τον ιό, ότι οφείλουμε για να μην έχουμε αυτές τις μεταλλάξεις να σταματάμε την μετάδοση του ιού τηρώντας όλα τα μέτρα που καθημερινά ακούτε ότι θα τα συνεχίσουμε και μετά τον εμβολιασμό, θα ήθελα να πω ότι υπάρχει ένας ιός εξαιρετικά μεταδοτικός και επικίνδυνος για τον οποίο δεν υπάρχει μάλιστα και εμβόλιο.

Ποιος είναι αυτός; Ο ιός της παραπληροφόρησης.

Είναι η διασπορά ψευδών ειδήσεων, παραπλανητικών, οι οποίες δεν περνάνε από τον ηθμό της επιστημονικής γνώσης. Αυτό υποτιμά, νομίζω, την νοημοσύνη όλων μας.

Εδώ είμαστε για να αντιτάξουμε στις όποιες, φαιδρές τις περισσότερες φορές, αιτιάσεις για τα εμβόλια την επιστημονική γνώση. Μόνο με την επιστημονική τεκμηριωμένη γνώση μπορεί κανείς να αντιμετωπίσει την παραπληροφόρηση.

Και τελειώνοντας, ήθελα να θυμίσω ότι το σχέδιο «Ελευθερία» έχει σαν σύμβολο την ασπίδα και στο μέσο μία σύριγγα, του εμβολίου. Διότι πραγματικά το εμβόλιο θα αποτελέσει την ασπίδα μας κατά του ιού και το κύριο όπλο μας για να ξεφύγουμε από την πανδημία που μας έχει ανατρέψει την καθημερινή μας ζωή.

Ευχαριστώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ευχαριστούμε κυρία Θεοδωρίδου. Το λόγο έχει ο κύριος Θεμιστοκλέους.

Μ. ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΕΟΥΣ: Καλησπέρα σας και χρόνια πολλά. Η επιχείρηση «Ελευθερία» άρχισε. Στις 26 Δεκεμβρίου η Ελλάδα παρέλαβε 9.750 δόσεις, όσες παρέλαβαν και οι υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανεξαρτήτως πληθυσμού κάθε χώρας.

Έγινε η αποθήκευσή τους σε κεντρικό σημείο στην Αττική, σε συνθήκες βαθιάς κατάψυξης και από εκεί έγινε η διανομή στα πέντε Νοσοκομεία της Αττικής και σήμερα έγινε η διανομή στα τέσσερα Νοσοκομεία της Περιφέρειας.

Μέχρι τις 16:00 σήμερα, εμβολιάστηκαν στα πέντε Νοσοκομεία αναφοράς της Αθήνας 471 άτομα. Αναφέρθηκε ένα περιστατικό μη σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης, το οποίο αντιμετωπίστηκε επιτυχώς. Και αυτό σας το αναφέρω, πιστός στη δέσμευσή μου για λεπτομερή ενημέρωση με απόλυτη διαφάνεια.

Αύριο συνεχίζονται οι εμβολιασμοί στα πέντε μεγάλα Νοσοκομεία της Αθήνας και ξεκινάνε και στα τέσσερα Νοσοκομεία της Περιφέρειας, στο Πανεπιστημιακό της Λάρισας, στο ΑΧΕΠΑ στη Θεσσαλονίκη, στο Πανεπιστημιακό των Ιωαννίνων και στο Πανεπιστημιακό στην Πάτρα.

Επίσης, αύριο, 29 Δεκεμβρίου, παραλαμβάνουμε την πρώτη μεγάλη παρτίδα της Pfizer 83.850 δόσεων, η οποία θα κατανεμηθεί στα πέντε κεντρικά αποθηκευτικά σημεία, έτσι ώστε από εκεί να γίνει η διανομή στα εμβολιαστικά κέντρα των Νοσοκομείων.

Ανά εβδομάδα θα ακολουθήσουν και οι επόμενες παραδόσεις των εμβολίων της Pfizer που αντιστοιχούν στον πληθυσμό μας και με βάση την κεντρική ευρωπαϊκή συμφωνία, είναι να μας παραδοθούν έως τέλος Ιανουαρίου 419.250 δόσεις και έως τέλος Φεβρουαρίου άλλες 333.450 δόσεις. Μέχρι το τέλος Μαρτίου θα έχουμε παραλάβει από τη Pfizer 1.255.800 δόσεις και αυτός ο αριθμός είναι πιθανόν να αυξηθεί αν καταλήξει η Ευρωπαϊκή Ένωση στη συμφωνία για επιπλέον 100 εκατομμύρια δόσεις.

Στις δόσεις αυτές θα προστεθούν και οι παραδόσεις της Moderna, που αναμένεται η έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων στις 6 Ιανουαρίου και αφορούν 240.000 δόσεις για το πρώτο τρίμηνο του 2021.

Σε αυτές θα προστεθούν και οι παραδόσεις της AstraZeneca, που αν εξελιχθούν όλα σύμφωνα με το σχέδιο και έχουμε την έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων, θα έχουμε 500.000 δόσεις τέλος Ιανουαρίου, 800.000 δόσεις τον Φεβρουάριο, 1,5 εκατομμύριο τον Μάρτιο και 2,2 εκατομμύρια τον Απρίλιο.

Επίσης, σε αυτές όταν έχουμε τις εγκρίσεις θα προστεθούν και οι παραδόσεις από τις άλλες τρεις εταιρείες, Sanofi, Johnson & Johnson και CureVac.

Στις 4 Ιανουαρίου, θα ξεκινήσει ο γενικότερος εμβολιασμός των υγειονομικών. Έως τις 20 Ιανουαρίου αναμένεται να ολοκληρωθεί η πρώτη δόση εμβολιασμού των υγειονομικών, των οίκων ευγηρίας, των μονάδων χρόνιας φροντίδας και των κέντρων αποκατάστασης.

Με βάση τους υπολογισμούς, εκτιμάται ότι στις 20 Ιανουαρίου θα ξεκινήσει ο εμβολιασμός του πληθυσμού, σύμφωνα με την προτεραιοποίηση της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών. Η πλατφόρμα για να μπορεί ο πολίτης να κλείσει ραντεβού θα ανοίξει τουλάχιστον μια εβδομάδα πριν. Υπενθυμίζω τους τρόπους με τους οποίους ο πολίτης μπορεί να κλείσει ραντεβού.

Εάν είναι εγγεγραμμένος στην άυλη συνταγογράφηση, θα του έρχεται αυτόματο μήνυμα, εάν είναι στις ομάδες προτεραιοποίησης, για το ραντεβού του, άρα είναι πολύ σημαντικό να εγγραφούμε στην άυλη και κυρίως να γράψουμε τους συγγενείς μας, τους γονείς μας, τους παππούδες και τις γιαγιάδες μας.

Ο δεύτερος τρόπος είναι μέσω της πλατφόρμας emvolio.gov.gr, που με το ΑΜΚΑ θα μπορεί ο πολίτης όταν ανοίξουν τα ραντεβού, να δει εάν ανήκει στις ομάδες που εμβολιάζονται και αν ναι, τότε θα μπορεί να κλείσει ραντεβού.

Για όσους θέλουν, είτε δεν είναι εξοικειωμένοι με τους υπολογιστές, θα μπορούν να κλείσουν ραντεβού στα φαρμακεία της γειτονιάς ή στα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών.

Εδώ θα ήθελα να επισημάνω το εξής. Η διαδικασία θα είναι πλήρως ψηφιοποιημένη και έχει αναπτυχθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να διασφαλίσουμε ότι κανείς δεν μπορεί να παρακάμψει την προτεραιοποίηση και για να το πω απλά, να εμβολιαστεί «από το παράθυρο».

Είναι πιθανόν ότι κάποιοι θα δοκιμάσουν να το κάνουν αυτό. Θα ήθελα να πω ότι έχουμε αναπτύξει τις δικλείδες ασφαλείας και έχουμε ενεργοποιήσει και την Εθνική Αρχή Διαφάνειας για τον παραπάνω έλεγχο της διαδικασίας.

Ένα άλλο σημείο που αξίζει να τονιστεί είναι το ψηφιακό πιστοποιητικό εμβολιασμού. Οι πολίτες που θα εμβολιάζονται, με την ολοκλήρωση της δεύτερης δόσης θα μπορούν να εκδίδουν πιστοποιητικό εμβολιασμού για δική τους αποκλειστικά χρήση, που θα περιέχει τις βασικές πληροφορίες: πότε έγινε ο εμβολιασμός, το είδος του εμβολίου. Στην έκδοση του πιστοποιητικού θα έχουν πρόσβαση οι πολίτες, με τρόπο που θα ανακοινώσουμε στη συνέχεια.

Θα ήθελα να κλείσω με κάτι πιο προσωπικό. Σήμερα εμβολιάστηκα και εγώ, αισθάνομαι υπέροχα και θεωρώ ότι έχω κάνει ένα μικρό βήμα για να ξαναγκαλιάσω τους γονείς μου, που έχω να τους δω από το Σεπτέμβριο.

Ευθύνη δική μας και όλων όσοι ασχολούμαστε, είναι να τηρήσουμε ευλαβικά τα μέτρα ατομικής προστασίας μέχρις ότου εμβολιαστούμε όλοι, έτσι ώστε να περιορίσουμε την εξάπλωση του κορονοϊού.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ευχαριστούμε κύριε Θεμιστοκλέους. Να περάσουμε σε ερωτήσεις.

Μ. ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ: Καλησπέρα σας και χρόνια πολλά. Οι δόσεις των εμβολίων που έχουν φτάσει και περιμένουμε άμεσα, πώς θα κατανεμηθούν; Θα φτάσουν και σε απομακρυσμένες περιοχές; Μέσα στον Ιανουάριο πότε περιμένουμε την τρίτη παρτίδα; Υπάρχει ενδιαφέρον από περισσότερους υγειονομικούς να μετέχουν στον εμβολιασμό; Είστε ικανοποιημένοι από τη συμμετοχή;

Μ. ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΕΟΥΣ: Η κατανομή των δόσεων, όπως έχω ήδη αναφέρει, έγινε με βάση το πρόγραμμα παραδόσεων από την Pfizer. Θα έχουμε παραδόσεις ανά εβδομάδα και είναι 83.850 δόσεις περίπου ανά εβδομάδα για τον Ιανουάριο και ακολούθως έχουμε τις παραδόσεις του Φεβρουαρίου.

Ο προγραμματισμός έγινε υπολογίζοντας ότι θα έχουμε εξασφαλίσει και τη δεύτερη δόση των ατόμων των οποίων εμβολιάζονται. Σε αυτούς τους υπολογισμούς έχουμε υπολογίσει και τις πιθανές παραδόσεις άλλων εταιρειών, έτσι ώστε να κάνουμε τον προγραμματισμό.

Αν ο προγραμματισμός ολοκληρωθεί μέχρι τις 20 Ιανουαρίου για τους υγειονομικούς, τους οίκους ευγηρίας και τα κέντρα αποκατάστασης, ακολούθως θα ακολουθήσει ο γενικός πληθυσμός.

Μέχρι στιγμής, όσον αφορά τους υγειονομικούς, έχουν πολύ υψηλά ποσοστά συμμετοχής των γιατρών και είμαστε σίγουροι ότι όσο προχωράει η διαδικασία όλο και περισσότερο αυτό το ποσοστό θα αυξάνεται.

Π. ΚΑΡΛΑΤΗΡΑ: Κυρία Θεοδωρίδου και κύριε Θεμιστοκλέους, την περασμένη Δευτέρα αναφέρατε πως ο εμβολιασμός θα ξεκινήσει στο υγειονομικό προσωπικό και στους οίκους ευγηρίας και αμέσως μετά στα άτομα ηλικίας άνω των 85 στην κοινότητα. Παραμένει αυτός ο σχεδιασμός; Ποιος είναι ο εκτιμώμενος αριθμός της συγκεκριμένης ομάδας ηλικιωμένων; Μπορείτε να μας πείτε επίσης τι πρέπει να κάνουν και από πότε για να εμβολιαστούν οι ηλικιωμένοι 85 χρονών και άνω;

Μ. ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΕΟΥΣ: Ναι, παραμένει αυτός ο σχεδιασμός. Ήδη έχουμε ξεκινήσει τον εμβολιασμό των υγειονομικών. Ο γενικότερος εμβολιασμός, όταν ανοίξουμε όλα τα εμβολιαστικά κέντρα των Νοσοκομείων, θα ξεκινήσει στις 4 Ιανουαρίου. Αναμένεται να ολοκληρωθεί στις 20 Ιανουαρίου και σε αυτό το διάστημα θα ολοκληρωθούν και οι υπόλοιποι κλειστοί πληθυσμοί, δηλαδή οίκοι ευγηρίας, κέντρα αποκατάστασης, μονάδες χρόνιας φροντίδας.

Με βάση τους εκτιμώμενους υπολογισμούς συμμετοχής ο εμβολιασμός του γενικού πληθυσμού θα ξεκινήσει στις 20 Ιανουαρίου. Η πλατφόρμα για τα ραντεβού θα ανοίξει τουλάχιστον μια εβδομάδα πριν και μια πρώτη εκτίμηση για τον διαθέσιμο αριθμό εμβολίων είναι ότι θα μπορέσουμε να εμβολιάσουμε περισσότερα από 85.000 άτομα τις τελευταίες μέρες του Ιανουαρίου.

Ε. ΤΖΙΒΡΑ: Το Επιχειρησιακό Σχέδιο Εμβολιασμών επιβεβαιώνει ότι θα περάσουν αρκετοί μήνες μέχρι να εμβολιαστεί περίπου το 70% του πληθυσμού για την δημιουργία τείχους ανοσίας, ενώ είναι άμεσες οι προειδοποιήσεις για τρίτο κύμα της πανδημίας. Καθόσον ο αναγκαίος εμβολιασμός δεν μπορεί να υποκαταστήσει τις σοβαρές ανεπάρκειες του Ε.Σ.Υ., από το οποίο λείπουν 30.000 μόνιμοι γιατροί και νοσηλευτές, τι μέτρα παίρνονται άμεσα για την τεράστια υποστελέχωση στα δημόσια Νοσοκομεία, στην δημόσια Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και στον τομέα αποκατάστασης; Η Κυβέρνηση σκέφτεται να προμηθευτεί αυτοτελώς όλα τα ασφαλή και αποτελεσματικά εμβόλια και από άλλες χώρες παραγωγής, ανεξάρτητα από τις συμφωνίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να επισπευσθεί ο χρόνος εμβολιασμού;

Μ. ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΕΟΥΣ: Ναι, θα απαντήσω την ερώτηση σε τρία σκέλη. Το πρώτο σκέλος είναι ότι μέχρι να επιτευχθεί η ανοσία που έχουμε θέσει ως στόχο, το σημαντικότερο μέσο για να αντιμετωπίσουμε τον κορονοϊό είναι τα μέτρα ατομικής προστασίας, τα οποία πρέπει να τηρούμε με ευλάβεια. Μάσκες, τήρηση των αποστάσεων και γενικά οι οδηγίες οι οποίες δίνονται από τους επιστήμονες μας.

Όσον αφορά το δεύτερο σκέλος έχουμε αναφέρει και στην προηγούμενη ενημέρωση μας ότι έχουν ήδη προσληφθεί 7.000 επικουρικό προσωπικό. Οι 4.000 νοσηλεύτριες, και με δέσμευση του Πρωθυπουργού της χώρας, θα μονιμοποιηθούν μετά από μοριοδότηση. Και έχουμε ήδη προχωρήσει σε προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, 1.500 γιατρών, με ένα πολύ μεγάλο μέρος τους να τοποθετείται στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας και συνεχίζουμε. Η πλατφόρμα είναι ανοιχτή και προσλαμβάνουμε περισσότερο επικουρικό προσωπικό, το οποίο θα χρειαστούμε στα εμβολιαστικά κέντρα. Άρα το Ε.Σ.Υ. ενισχύεται όλο αυτό το χρονικό διάστημα.

Και όσον αφορά το τρίτο σκέλος, που αφορά την συμφωνία με άλλες χώρες εκτός της ευρωπαϊκής κεντρικής συμφωνίας, η χώρα μας είναι υπέρμαχος της ευρωπαϊκής κεντρικής συμφωνίας. Είναι η συμφωνία που μας φέρνει αυτή την στιγμή τα εμβόλια με μια ισομερή κατανομή με βάση τον πληθυσμό μας. Φανταστείτε να μην ήμασταν στην κεντρική ευρωπαϊκή συμφωνία και να είμαστε σε ένα ανταγωνισμό και με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά προσπαθώντας να πάρουμε και εμβόλια από τρίτες χώρες.

Γ. ΣΑΚΚΑΣ: Κύριε Θεμιστοκλέους, η επιχείρηση Ελευθερία, αν και είναι ακόμη νωρίς, φαίνεται να εξελίσσεται με βάση τον σχεδιασμό που έχει γίνει. Εάν μέσα στην επόμενη εβδομάδα είναι διαθέσιμο και το εμβόλιο της Μοderna τι αλλαγές θα υπάρξουν; Πόσες δόσεις αναμένουμε άμεσα από αυτό το νέο εμβόλιο; Και μια διευκρίνιση. Οι πολίτες που ζουν στην χώρα αλλά δεν έχουν ΑΜΚΑ, τι θα πρέπει να κάνουν προκειμένου να εμβολιαστούν;

Μ. ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΕΟΥΣ: Με βάση τη συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναμένουμε 240.000 δόσεις από την εταιρεία Moderna για το πρώτο τρίμηνο του 2021 και τις επόμενες μέρες, όσο πλησιάζουμε προς την έγκριση, η εταιρεία θα μας ενημερώσει για τη διαθεσιμότητα της πρώτης παράδοσης. Αυτό δεν θα επηρεάσει τους σχεδιασμούς μας. Έχουμε συμπεριλάβει στον σχεδιασμό μας και την παράδοση της εταιρείας Moderna.

Όσον αφορά το δεύτερο σκέλος της ερώτησης, που αφορούσε τον ΑΜΚΑ, όσοι πολίτες δεν έχουν ΑΜΚΑ θα επισκέπτονται τα ΚΕΠ, θα προχωρούν στην έκδοση του ΑΜΚΑ, έτσι ώστε να μπορούν να εμβολιαστούν.

Ν. ΚΑΨΗ: Είδαμε πρόσφατα μελέτη του New England Journal of Medicine για τη διάρκεια ανοσίας του εμβολίου της Moderna, σύμφωνα με την οποία διαπιστώνεται η διαρκής χυμική ανοσία για μια περίοδο τεσσάρων μηνών περίπου. Άλλη μελέτη για το εμβόλιο της Pfizer μιλούσε για έξι μήνες. Παρά το γεγονός ότι και τα δύο εμβόλια βρίσκονται υπό μελέτη όσον αφορά τη διάρκεια ανοσίας, δεν έχουμε στοιχεία που να μιλάνε για πάνω από ένα εξάμηνο. Αυτό σημαίνει ότι όσοι εμβολιάζονται θα πρέπει να επαναλαμβάνουν το εμβόλιο δύο φορές τον χρόνο; Εάν το κάνουν μία φορά τον χρόνο, πώς θα είναι καλυμμένοι το υπόλοιπο διάστημα;

Μ. ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ: Ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση, σωστές οι παρατηρήσεις της δημοσιογράφου. Το κεφάλαιο ανοσία, προστασία από τον κορονοϊό, δεν έχει κλείσει. Γράφεται αυτή τη στιγμή. Ξέρουμε όντως, ότι η χυμική ανοσία και όταν λέμε χυμική ανοσία εννοούμε τα αντισώματα, κρατάνε λίγο καιρό.

Ακόμη αν είναι 4, αν είναι 6 μήνες δεν το ξέρουμε, διότι οι μελέτες εξελίσσονται. Πάντως, το μήνυμα είναι ότι πιθανότατα και ο ιός του κορονοϊού να συμπεριφέρεται ανάλογα με τον ιό της γρίπης.

Αυτό που θα αλλάξει πιθανώς τα πράγματα ως προς την ανοσία, είναι η αξιολόγηση της κυτταρικής ανοσίας, δηλαδή της ανοσίας που μπορεί να κρατάει ο οργανισμός παρά τη μείωση των αντισωμάτων. Είναι ένα θέμα ανοιχτό. Εάν συμπεριφέρεται σαν τον ιό της γρίπης, ναι, ο εμβολιασμός μπορεί να είναι ετήσιος όπως και της γρίπης. Αλλά ας περιμένουμε ακόμη, οι μελέτες εξελίσσονται και πιθανώς να έχουμε και πολλές εκπλήξεις πάνω σε αυτό το θέμα.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Επόμενη ενημέρωση από το Υπουργείο Υγείας από τον κ. Χαρδαλιά, την κα Παπαευαγγέλου και τον κ. Μαγιορκίνη αύριο Τρίτη 29 Δεκεμβρίου στις 6 το απόγευμα.

Την Τετάρτη 30 Δεκεμβρίου, επίσης στις 6 το απόγευμα, θα πραγματοποιηθεί κανονικά η ενημέρωση από τον Υπουργό Υγείας Βασίλη Κικίλια.

Σας ευχαριστούμε πολύ.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΜΒΟΛIΑΣΜΟΥ κατά του Covid-19

Σε κάθε ιατρείο θα υπάρχει ένας γιατρός και μία νοσηλεύτρια ή ένας επισκέπτης υγείας, όπως επίσης θα υπάρχει και ένας επόπτης γιατρός, οπότε το κάθε κέντρο θα είναι πλήρως καλυμμένο. Οι βάρδιες εμβολιασμού θα είναι 7:00-14:00 και 14:00-21:00 και υπολογίζεται ότι θα εμβολιάζονται γύρω στα 170 άτομα ημερησίως.

Όταν ο υποψήφιος για το εμβόλιο φθάσει στο εμβολιαστική κέντρο θα τον θερμομετρούν και στη συνέχεια θα εισέρχεται στο κέντρο. Θα λαμβάνεται ιατρικό ιστορικό και ο γιατρός θα κρίνει εάν ο πολίτης μπορεί να εμβολιαστεί και αφού γίνει η ηλεκτρονική καταγραφή του και συμπληρώσει ένα έντυπο ότι αποδέχεται τον εμβολιασμό θα ξεκινήσει η διαδικασία εμβολιασμού. Ο χρόνος που απαιτείται είναι γύρω στα 10 έως 15 λεπτά, στη συνέχεια ο πολίτης θα περάσει και στο χώρο αναμονής όπου θα βρίσκεται για περίπου 15 λεπτά για πιθανές ανεπιθύμητες ήπιες παρενέργειες που μπορεί να παρουσιαστούν, που είναι η σύνηθες διαδικασία σε κάθε εμβολιασμό.Θα εκδίδεται ένα πιστοποιητικό που θα δηλώνεται ο εμβολιασμός.

Μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία τότε ο πολίτης θα κλείσει και το επόμενο ραντεβού για τη δεύτερη δόση του εμβολίου.

ΕΜΒΟΛΙΟ Moderna μερικά διαφορετικά χαρακτηριστικά από αυτό της Pfizer

– Το εμβόλιο Moderna ενδείκνυται από την ηλικία των 18 ετών, αντί των 16 ετών.

– Το πρόγραμμα εμβολιασμού προβλέπει δύο χορηγήσεις σε απόσταση 28 ημερών, αντί τουλάχιστον 21 ημερών.

– Η ανοσία αποκτάται πλήρως από 2 εβδομάδες μετά τη δεύτερη χορήγηση, αντί για μία.

– Το εμβόλιο φυλάσσεται σε θερμοκρασίες μεταξύ -15 ° και -25 °, αλλά είναι σταθερό μεταξύ +2 ° και + 8 ° για 30 ημέρες εάν δεν ανοίξει.

– Το φιαλίδιο πολλαπλών δόσεων περιέχει 6,3 ml και δεν απαιτεί αραίωση, επομένως είναι έτοιμο για χρήση.

Είναι τόσο κακή η «ανοσία της αγέλης»;

Όταν ένα άτομο έρθει σε επαφή με κάποιον μικροοργανισμό ο οργανισμός του αντιδρά παράγοντας αντισώματα δηλαδή πρωτεΐνες που τον πολεμούν και μπορούν να τον καταστρέψουν. Κάθε φορά που θα έρθει στο μέλλον σε επαφή με το μικροοργανισμό αυτό θα τον αναγνωρίζει και δε θα του επιτρέπει πλέον να τον βλάψει. Και όχι μόνο αυτό, αφού θα μπορεί να τον καταστρέφει δεν τον μεταδίδει και στους άλλους ανθρώπους. Αυτός ο μηχανισμός αφορά τα βακτηρίδια, τους ιούς και τους περισσότερους μικροοργανισμούς που μεταδίδονται από άνθρωπο σε άνθρωπο σε μια ανθρώπινη κοινότητα και οδηγούν σε ανοσολογική αντίδραση.

Όταν το επίπεδο της ανοσίας φτάσει σε κάποια επίπεδα στον πληθυσμό, ο μικροοργανισμός δε μπορεί πλέον να μεταδίδεται γρήγορα γιατί δε βρίσκει εύκολα ευαίσθητους ανθρώπους και η επιδημία σταματά και αν μάλιστα το ποσοστό των άνοσων (από το α στερητικό και το νόσος, επομένως όσων δε νοσούν) ατόμων είναι πολύ υψηλό ο μικροοργανισμός μπορεί ακόμη και να εξαφανιστεί. Αυτός είναι και ο στόχος ενός εμβολιασμού. Καθιστά τους πολλούς άνοσους και έτσι περιορίζει ή και εξαφανίζει  μια νόσο. Δημιουργείται με αυτό τον τρόπο το λεγόμενο ανοσολογικό τείχος προστασίας. Υπάρχει όμως και ο φυσικός τρόπος ανοσίας όταν κάποιος έρθει σε επαφή με τον ίδιο τον μικροοργανισμό. Οι παλαιότεροι θυμόμαστε ότι πριν να βρεθεί το εμβόλιο οι μητέρες πήγαιναν τα κοριτσάκια κοντά σε όποιον είχε κολλήσει ερυθρά για να εξασφαλίσουν την ανοσία που θα τους χρησίμευε αν κατά την κύηση στο μέλλον έρχονταν σε επαφή με τον επικίνδυνο για το έμβρυο ιό της ερυθράς. Κάτι ανάλογο γινόταν και  με τα αγοράκια και την παρωτίτιδα (μαγουλάδες).

Με την ανοσία της κοινότητας ή αλλιώς πληθυσμιακή ανοσία που αποκτάται με φυσικό τρόπο δηλαδή «κολλώντας» τη νόσο ή με τεχνητό τρόπο- εμβολιασμό δημιουργούνται ασφαλείς συνθήκες για όλη την κοινότητα. Γι’ αυτό το  εμβόλιο της εποχιακής γρίπης π.χ. δε χρειάζεται να το κάνουν όλοι αλλά μόνον οι ευάλωτοι ηλικιωμένοι, όσοι πάσχουν από βαριά νοσήματα και το υγειονομικό προσωπικό  που έρχεται σε επαφή με ευάλωτους. Αυτοί αρκούν για να προστατέψουν τους υπόλοιπους.

Στην περίπτωση του κορονοϊού και μέχρι και εφ’ όσον δημιουργηθεί αποτελεσματικό και ασφαλές εμβόλιο ένας τρόπος να ανασχεθεί η μετάδοση του ιού και να τερματιστεί η πανδημία είναι η ανοσία της κοινότητας. Πως μπορεί να επιτευχθεί αυτή; Με το να μολυνθούν (προσέξτε να μολυνθούν και όχι να νοσήσουν) τόσοι όσοι αποτελούν τον κρίσιμο αριθμό προστασίας και των άλλων. Ποιο είναι το ποσοστό αυτό; 50%- 60% περίπου. Ακόμη και μικρότερο ποσοστό μειώνει την εξάπλωση του ιού. Μόνο που όπως σε όλες τις επιδημίες η επαφή με το φυσικό τρόπο με τον μικροοργανισμό θα πρέπει να είναι ασφαλής. Στην περίπτωση του κορονοϊού γνωρίζουμε ότι οι νέοι και τα παιδιά που δεν έχουν ειδικά προβλήματα όχι μόνο δεν πεθαίνουν αλλά συνήθως ούτε καν νοσούν. Και μην πει κάποιος για τις περιπτώσεις αναφοράς θανάτων νέων από τον ιό γιατί με αυτή τη λογική δε θα πρέπει να κυκλοφορούν στους δρόμους αφού τα τροχαία με θύματα νέους και παιδιά είναι κατά πολύ συχνότερα.

Και γιατί τότε δαιμονοποιήσαμε τον φυσικό τρόπο ανοσολογικής αντιμετώπισης του ιού; Γιατί η ιδανική του εφαρμογή απαιτεί ότι το ποσοστό που θα μολυνθεί θα αφορά το μη ευάλωτο πληθυσμό, αυτούς που θα μολυνθούν, δε θα νοσήσουν βαριά και θα ανοσοποιηθούν. Τους νέους δηλαδή και τα παιδιά κατά πρώτον και τους υγιείς ενήλικες κατά δεύτερο. Οι νέοι δηλαδή που κυνηγάμε από τις πλατείες και τα πάρτι μπορεί να αποτελέσουν ασπίδα προστασίας της κοινωνίας και όχι αποδιοπομπαίους τράγους, υπό την προϋπόθεση απομόνωσης των ηλικιωμένων και ευάλωτων. Αρκεί να μην αφεθούν σε έξαλες και ανεξέλεγκτες αντιδράσεις αλλά να καθοδηγηθούν σε μια ήπια και σταδιακή μόλυνση από τον ιό. Αν αυτό δεν μπορεί να γίνει η ανεξέλεγκτη μετάδοση του ιού οδηγεί σε νοσούντες που το σύστημα υγείας δε μπορεί να περιθάλψει με αποτέλεσμα να καταρρεύσει και οι θάνατοι να αυξηθούν υπέρμετρα.

Σε μια Ευρώπη κι ιδιαίτερα Ελλάδα γερασμένη, με το ποσοστό των ηλικιωμένων να αποτελεί μεγάλο μέρος του πληθυσμού αλλά και του εκλογικού σώματος, μια τέτοια τακτική είναι επικίνδυνη. Γι’ αυτό την είπαμε ανοσία της αγέλης και μέσω των πρόθυμων ΜΜΕ τη ρίξαμε στο πυρ το εξώτερο. Για να μην περιορίσουμε τους συνταξιούχους και ευάλωτους κλείσαμε μέσα μια ολόκληρη κοινωνία νέων και παραγωγικών οικονομικά ανθρώπων. Αντί να κατηγορούμε τους απρόσεκτους και ατίθασους ηλικιωμένους κυνηγάμε ( και σωστά πολλές φορές) από τις πλατείες τους απείθαρχους νέους. Κλείσαμε τα περίπτερα και τα εστιατόρια στις 12 (Ποιος ευφάνταστος νους άραγε τα σκέφτεται αυτά;). Περιορίσαμε δραματικά την οικονομική δραστηριότητα. κλονίσαμε τις κοινωνικές σχέσεις, ανοίξαμε πληγές που δύσκολα θα κλείσουν.

Κάποιες δοκιμαστικές αναφορές σε περιορισμό των συνταξιούχων που θα κυκλοφορούν με SMS και θα ελαττώσουν τις δημόσιες δραστηριότητές τους οδήγησε πολύ γρήγορα σε άτακτη υποχώρηση για μη δυσαρεστήσουμε τους συνταξιούχους που μπορεί να αποτελεί και την εκλογική μας πελατεία. Ο ιός όπως αποδεικνύεται κάθε μέρα είναι ιός πολιτικός και σε πολλές περιπτώσεις και ιδεολογικά φορτισμένος. Σε μια συζήτηση με κάποιο μετριοπαθή ασθενή μου, αυτός αρνείτο κατηγορηματικά να μείνει μέσα και οι νέοι να κυκλοφορούν. “Να μείνουμε όλοι μέσα γιατί έχουμε ίσα δικαιώματα” υποστήριζε με πάθος.

Την ανοσία της κοινότητας προσπάθησαν να προωθήσουν αρχικά κοινωνίες όπως η Βρετανική αλλά λόγω πολιτικής αδυναμίας και λαϊκισμού οδηγήθηκαν σε άτακτη υποχώρηση στο μέσο της προσπάθειας με τα γνωστά άσχημα αποτελέσματα. Άλλες κοινωνίες όπως η Σουηδική την εφαρμόζουν με συνέπεια και χωρίς υστερίες και κορώνες και φαίνεται ότι τα καταφέρνουν. Αφού αναγκάζεται και το εκ Βρετανίας παπαγαλάκι να παραδεχθεί ότι επειδή δεν είμαστε Σουηδία στην οργάνωση και τη νοοτροπία πρέπει να κλειστούμε μέσα, κάτι ενδιαφέρον πρέπει να γίνεται εκεί πάνω.

Είναι σημαντικό ότι ο μέχρι τουλάχιστον πρόσφατα εθνικός λοιμωξιολόγος έγραψε σε επιστημονικό Σκανδιναβικό περιοδικό ότι δεν πρέπει να δαιμονοποιούμε την ανοσία της αγέλης. Ίσως είναι μια διπλή γλώσσα. Άλλα στους επιστήμονες άλλα στους απλούς ανθρώπους. Ίσως καταλαβαίνει πια ότι η κοινωνία δεν αντέχει άλλη οικονομική ασφυξία, άλλη καταπάτηση δικαιωμάτων, άλλους οριζόντιους περιορισμούς και αντιδρά καθημερινά. Ίσως θα πρέπει να ξαναδούμε το μοντέλο προστασίας από τον ιό. Να αφήσουμε τις φαινομενικά εύκολες λύσεις όπως το lock down. Είναι αλήθεια ότι το συστημα υγείας μας νοσεί. Όμως οι λύσειςτης πρώτης φάσης οδήγησαν σε οικονομική και κοινωνική καταστροφή. Η διαφημιζόμενη επιτυχία κυβει μια τεράστια μακροπρόθεσμη αποτυχία που μόλις τώρα αρχίζουμε να συνειδητιοποιούμε και που θα ζήσουμε το επόμενο διάστημα. Γι’ αυτό προσπαθούμε να την αποφύγουμε.

Οι τηλεαστέρες ειδικοί που κουνάνε αυτάρεσκα και σαδιστικά το δάκτυλο σε όλους κατηγορώντας τους για ανευθυνότητα θα πρέπει να δεχτούν να δοθεί ο λόγος και σε αυτούς που παγκοσμίως έχουν άποψη για μια πιο ομαλή αντιμετώπιση της πανδημίας και φιμώνονται από τα ΜΜΕ. Ίσως τελικά η ανοσία της αγέλης να κρύβει κάποιες λύσεις.

Ν. Παναγιωτόπουλος
Ειδικός Καρδιολόγος

Pfizer: 1,3 δισεκ. δόσεις εώς το τέλος 2021

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων θα συνεδριάσει 4 ημέρες νωρίτερα στις 21 Δεκέμβρη για να αποφασίσει για το εμβόλιο κατά covid-19 της Pfizer-BioN-Tech.O EMA πήρε αυτήν την απόφαση αφού έλαβε πρόσθετα δεδομένα από τους κατασκευαστές του εμβολίου. Έτσι αν όλα πάνε καλά η εταιρεία μέσα σε 3 ημέρες θα εχει ολοκληρώσει την παράδοση στα σημεία αναφοράς και οι εμβολιασμοί να αρχίσουν συντομότερα. 50 εκατ.δόσεις μέχρι το τέλος του 2020 και 1,3 δισεκ.δόσεις μέχρι το τέλος του 2021 παγκοσμίως !

Ν.Βλασσόπουλος

Εμβολιασμός κατά Covid-19.Δύσκολη η ανοσία αγέλης -Ε Μ Α: Συνέδριο!

Ο χρόνος που μεσολαβεί από το τεστ μέχρι τον θάνατο και σε αυτή την δεύτερη φάση ,δεν είναι πολύ διαφορετικός από την πρώτη.Δεν αυξάνεται

Στην Ιταλία μόνο το 24% των ανθρώπων είναι πρόθυμοι να εμβολιαστούν κατά covid-19 αμέσως.Στη Γαλλία μόλις αγγίζει το 12% !Σύμφωνα με την διεθνή έρευνα Ιpsos που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβρη το ποσοστό δεν υπερβαίνει το 65%. Για να φθάσουμε σε ανοσία αγέλης ..70%-80%. Με τον αποκλεισμό των παιδιών {αυτό το εμβόλιο δεν είναι κατάλληλο} δεν φαίνεται εύκολο το αναμενόμενο αποτέλεσμα!Για αυτό ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων {ΕΜΑ} διοργανώνει διαδικτυακά συνέδριο στις 11 Δεκέμβρη 2020.

Ν.Βλασσόπουλος.

Σχολική εκδρομή (Χαμομήλι φαρμακευτικές ιδιότητες) – Χριστίνα Γ. Φλόκα (Μέλος Δ.Σ. Φ.Ε.Ε.)

Το Πάσχα εφέτος ήταν όψιμο, αρχές Μαΐου. Η άνοιξη είχε μπουκάρει για τα καλά σε κάθε πλαγιά, σε κάθε λιβαδάκι, ακόμη και οι στέρνες χορτάτες από τα χειμωνιάτικα χιόνια και τις βροχές του Φλεβάρη γέμισαν στην πράσινή τους επιφάνεια ψιλά-ψιλά ανθάκια που έμοιαζαν κρυστάλλινα καθώς ο μαγιάτικος ήλιος έπεφτε πάνω τους κατακόρυφα και τα πύρωνε. Κι αυτά ζαλισμένα έβγαζαν εκείνη τη χαρακτηριστική οσμή, υγρή και βαριά, μισοσαπισμένη, ισομεθυστική.

Μετά του Θωμά, με το τέλος της διακαινησίμου, όλα τα σχολιαρόπαιδα ξαναγύρισαν στα θρανία, άλλα χαρούμενα για τη συνέχεια της μάθησης από αγαπημένα βιβλία και αγαπητό δάσκαλο, άλλα βαριεστημένα και νωθρά, δυσκολοπροσάρμοστα ακόμη στον σχολικό, ξανά, εξαναγκασμό. Όλα τους όμως χορτάτα από τις πασχαλινές λιχουδιές, τσουρέκια με δίκροκα αυγά και φρέσκο αγελαδινό βούτυρο στη ζύμη, φλαούνες παραγεμισμένες με ανάλατη μυζήθρα, σταφίδες ξανθές και σουσάμι, πασπαλισμένες με χοντρή ζάχαρη και κανελογαρίφαλο.

Η κυρία Μαριγούλα, δασκάλα έμπειρη- χρόνια τώρα παίρνει την Τρίτη Δημοτικού, την πιο δύσκολη τάξη όπως πολλοί παραδέχονται-είδε τον λαμπρό ήλιο και την πασίχαρη φύση και αποφάσισε να κάνει το μάθημα, το πρώτο μετά τις διακοπές, στο ύπαιθρο. Συνεννοήθηκε με τον κύριο Γρηγορίου, τον διευθυντή, χωρίς να δυσκολευτεί επειδή αυτή την τακτική την εφάρμοζε εδώ και χρόνια, πήρε τη σφυρίχτρα που πάντα κουβαλούσε, στίχισε σε τριάδες μαθητές και μαθήτριες και ήσυχα-ήσυχα βγήκαν στην αυλή. Έδωσε με ύφος αυστηρό τις απαραίτητες οδηγίες, να μην απομακρυνθεί κανείς από την ομάδα, να παίξουν μονιασμένα, όποιος δεν έφερε κολατσιό από το σπίτι του να πάρει κουλούρι από τον επιστάτη τον κυρ-Στέλιο σε χρέωσή της και τέλος στο τρίτο σφύριγμα, εννοώ στο τρίτο και τελευταίο, είπε, σφύριγμα, όλοι και όλες εδώ, μπροστά της, για να γυρίσουν πίσω.

Πρώτα ξεκίνησαν τα πιο κοντά και μικροκαμωμένα παιδιά, στη μέση όσα είχαν την κανονική για την ηλικία τους ανάπτυξη και πίσω, στο κλείσιμο της πομπής η Πόπη, ο Στάθης και η Φανούλα, οχτάχρονα που έμοιαζαν με δωδεκάχρονα σε μπόι και σωματική διάπλαση.

Όταν πέρασαν και το τελευταίο σπίτι του χωριού, μια στάνη στην ουσία που ο μπάρμπα Κώτσος την είχε διαμορφώσει σε θερινό τσαρδάκι του, τα παιδιά χαλάρωσαν, ξέσφιξαν τα χέρια που τα ανάγκαζαν να περπατούν συντεταγμένα, έσμιξαν το καθένα με την παρέα του και έπιασαν το αγαπημένο τους τραγούδι: ”ήταν ένα μικρό καράβι που ήταν αααταξίδευτο…”. Απολάμβαναν τη διαδικασία να ”ξεφωνίσουν μελωδικά, να απαγγείλουν τραγουδιστά τους πικρούς στίχους χωρίς να ξέρουν πως ο κλήρος που πέφτει στον γενναίο για να φαγωθεί ήταν βγαλμένος από τη φριχτή πραγματικότητα”. Δεν ήξεραν τίποτε ακόμη για το φαλαινοθηρικό ”Έσσεξ”από το Ναντάκετ της Μασαχουσέτης και όσα φοβερά ακολούθησαν καταμεσής του ωκεανού μεταξύ των αντρών του πληρώματος.

Σαν έφτασαν στο μεγάλο πεύκο που δεσπόζει στο αλώνι της Ελενίτσας της Γκαβαράπαινας πού μυαλό για μάθημα. Ξαμολήθηκαν άλλα στο κρυφτό, άλλα στο κυνηγητό. Μόνον η τριάδα Πόπη-Στάθης-Φανούλα έμεινε αμέτοχη και αδιάφορη. Η Πόπη στη διαδρομή τούς είχε μαρτυρήσει το σχέδιό της και λέγε-λέγε τους έπεισε να το σκάσουν από την επιτήρηση της κυρίας Μαριγούλας και να χωθούν στο διπλανό δασάκι. Στο ποταμάκι του που το χόρταινε με νερό την άνοιξη ένας μικρός καταρράκτης κόαζαν δεκάδες βατράχια, ωραία θα ήταν να πιάναμε καναδυό να τα ρίξουμε στην τσάντα της δασκάλας, γέλια που θα κάναμε…..είπε.

Ο Στάθης και η Φανούλα συμφώνησαν, η αθωότητα υπερίσχυσε της ανήλικης λογικής και η λαχτάρα για περιπέτεια έκαμψε και τον τελευταίο δισταγμό.

Το κομμάτι τσουρέκι του Στάθη-η μάνα του ήταν η πρώτη τεχνίτρα στο πλάσιμο, τέσσερα αυγά η συνταγή;έξη έβαζε εκείνη και φούσκωναν δυο σπιθαμές και από γεύση…-το μοιράσατηκαν ακριβοδίκαια και μπήκαν στο δασάκι. Αντί όμως για βατραχάκια αντίκρυσαν ”το υπέροχο θέαμα”. Και στις δύο όχθες αρδευότανε ένα χαλί από χαμομήλια, κιτρινόλευκο με πράσινες πινελιές, μοσχοβολιστό, απαλό στα μάτια σαν χάδι σε κοντοκουρεμένο κεφάλι αγοριού.

Ξυπολυτήθηκαν βγάζοντας άτσαλα κάλτσες και παπούτσια, μπήκαν ως τα γόνατα στο νερό και παρασυρμένα από την πρωτόγνωρη ευχαρίστηση πήραν να ακολουθούν το ρεύμα πατώντας στις μεγάλες γλιστερές κροκάλες με γέλια και ξεφωνητά, ευφραινόμενα από τη νερένια επαφή και την ευωδιά της μικρής ανθισμένης πόας που μύρωνε τον αέρα κάθε φορά που μια παιδική πατούσα συνέθλιβε και λίγα ανθάκια.

Γελώντας και ξεφωνίζοντας πήγαν, πήγαν, πήγαν, ώσπου το ποταμάκι έκανε μια δεξιά απότομη στροφή και χάθηκε ανάμεσα στις γέρικες οξιές και τις λιγνές καστανιές. Λογάριαζαν να μαζέψουν πολλά χαμομήλια,η Πόπη για το χαμομηλόνερο με το οποίο την έλουζε η συνονόματη γιαγιά της για να ξανοίξουν κι άλλο οι ξανθές της μπούκλες, η Φανούλα για να το βράζουν και να πίνουν το ζουμί όταν πονάει η κοιλίτσα τους, όσο για τον Στάθη, δεν ήξερε ακριβώς τι θα το έκαναν στο σπίτι, ωστόσο θα γέμιζε τις χούφτες, το γιλέκο του και το πάνινο σακούλι που έβαζε το δεκατιανό του με αυτά τα κοντούλικα ανθάκια, παιδιά του νερού και της άνοιξης. Όμως με τρόμο κατάλαβαν πως ο ήλιος ξαφνικά χάθηκε και σκόρπια σύννεφα συνωστίζονταν στον ουρανό ποιο να πρωτοσυνεισφέρει στην ανοιξιάτικη μπόρα.

Η Πόπη, αρχηγός της αταξίας, έβαλε τα κλάματα και την ακολούθησαν γοερά ο Στάθης και η Φανούλα.

Το βρόχινο νερό αρμυρισμένο από τα δάκρυά τους έσμιξε με το ποταμίσιο χωρίς όμως να καταφέρει να στείλει τις παιδικές κραυγές στα αυτιά της αναστατωμένης κυρίας Μαριγούλας.

Μόνον ο μπάρμπα Κώτσος με τα επτά κατσικάκια του κουρνιασμένος κάτω από μια οξιά τα άκουσε. Αψηφώντας το νερό που έπεφτε με το τουλούμι τα βρήκε, τα παρηγόρησε και τα έμπασε στο τσαρδάκι του. Αφού τα στέγνωσε όπως και όσο μπορούσε άναψε το καμινέτο, έβρασε στο μεγάλο μπρίκι νερό και τους έψησε από ένα χαμομήλι με δυο γεμάτες κουταλιές ζάχαρη.

Εκεί τους βρήκαν η τρομαγμένη δασκάλα τους και οι αλαφιασμένοι γονείς τους, εκεί άκουσαν τους στεναγμούς ανακούφισης ανάκατους με μαλώματα και φοβέρες, εκεί η Πόπη, ο Στάθης και η Φανούλα έφαγαν τον πρώτο και μοναδικό μπάτσο της σχολικής τους ζωής από τον κύριο Γρηγορίου. Δεν έβγαλαν άχνα. Ίσως επειδή τούφες χαμομήλια είχαν μπερδευτεί ανάμεσα στη γλώσσα, τα δόντια και τα χείλη τους.-

Χαμομήλι

Matricaria chamomilla,οικογένεια Compositae

Chamomole, Wild chamomile, Matricaria

Κοινά ονόματα

χαμομήλι, χαμαίμηλο, χαμομηλιά, ασπρολούλουδο, παναϊρίτσα, λουλούδι τ’Αη Γιώργη, λινάκι, μαρτολούλουδο.

Το χαμομήλι είναι ένα από τα πιο γνωστά αυτοφυή φυτά σε όλο τον κόσμο, φημισμένο από την αρχαιότητα για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες. Φύτρωσε ως ζιζάνιο στους αγρούς της Ευρώπης και της Ασίας και με τα σιτηρά μεταφέρθηκε στην Αμερική και στην Αυστραλία. Παλιότερα χρησιμοποιούσαν αποκλειστικά το αυτοφυές αλλά σήμερα το καλλιεργούν σχεδόν παντού.

Περιγραφή

Είναι φυτό μονοετές με λείο, όρθιο, πολύκλαδο βλαστό ύψους 10-15 εκ. και φύλλα σχιστά σε σχήμα φτερού. Τα άνθη είναι μικρά, λευκά τα επάκρια και κίτρινα τα επιδίσκια και σχηματίζουν ταξιανθίες(κεφάλια). Ανθίζει ανάλογα με την τοποθεσία από τον Απρίλιο έως τον Αύγουστο.

Κλίμα και έδαφος

Παρόλο που φυτρώνει σε όλα τα μέρη της Ελλάδας ευδοκιμεί καλύτερα σε πεδινές περιοχές με εύκρατο κλίμα, όπου τόσο τα φυτά όσο και τα άνθη είναι μεγαλύτερα από εκείνα των ορεινών περιοχών. Είναι φυτό ξερικό αλλά η εδαφική υγρασία ευνοεί την ανάπτυξή του.

Τα καλύτερα εδάφη είναι τα αμμοαργιλώδη με άφθονη οργανική ύλη. Στα σκιερά μέρη αυξάνει η περιεκτικότητά του σε χαμαζουλένιο, το σημαντικότερο και πολύτιμο συστατικό του.

Πολλαπλασιασμός

Το χαμομήλι πολλαπλασιάζεται με σπόρο, 1-2 κιλά ανά στέμμα, που σπέρνεται στο χωράφι στα πεταχτά ή με μηχανές. Για να γίνει ομοιόμορφη η σπορά ανακατεύεται με τριπλάσια ποσότητα λεπτής ποταμίσιας άμμου.

Η καλύτερη εποχή σποράς είναι το φθινόπωρο ενώ όταν σπαρεί τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο αργεί να ανθίσει και η παραγωγή είναι μικρή. Το χαμομήλι όταν

φυτρώσει αντέχει πολύ στις χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα.

Το χωράφι όπου θα καλλιεργηθεί χρειάζεται καλή προετοιμασία(1-2 οργώματα και σβαρνίσματα), λίπανση με φωσφορική αμμωνία και θειικό κάλιο και βοτάνισμα τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο.

Συλλογή

Η συλλογή γίνεται όταν τα άνθη ανοίξουν τελείως, αργά το πρωί για να είναι στεγνά. Όταν δεν είναι καλά ανοιγμένα καταστρέφεται η ποιότητα επειδή κατά την ξήρανση παίρνουν χρώμα καφέ. Στις καλλιέργειες η συλλογή γίνεται τον Μάιο με ειδικές τσουγκράνες ή με χορτοκοπτικό, ακολουθεί η ξήρανση στη σκιά, σε τελάρα ή σε ξηραντήρια. Όταν το χαμομήλι συλλέγεται με χορτοκοπτικό η ξήρανση γίνεται στο χωράφι και τα φυτά μορφοποιούνται σε μπάλες, έτοιμες για το εμπόριο.

Παρασκευή και χρήσεις

Σε πολλούς ανθρώπους το χαμομήλι συνδέεται με κάποια αδιαθεσία γι’αυτό όταν λέμε ”φτιάξε μου ένα ζεστό” συνήθως εννοούμε το ρόφημα χαμομηλιού.

Είναι αντισπασμωδικό, ευστόμαχο, απολυμαντικό, τονωτικό, ανακουφίζει από το κρυολόγημα, τις κράμπες στον γαστρεντερικό σωλήνα, είναι διουρητικό, αντιπυρετικό και αντιφλογιστικό, καταπολεμά την παχυσαρκία και τη δυσκοιλιότητα, εξωτερικά επουλώνει πληγές, περιποιείται μαλλιά και δέρμα, ανακουφίζει και θεραπεύει οφθαλμικούς ερεθισμούς. Καταπλάσματα με χαμομηλόλαδο ανακουφίζουν από έντονο βήχα , ρευματικούς πόνους και ημικρανίες.

Τα δραστικά συστατικά της δρόγης είναι το αιθέριο έλαιο, με κύριο συστατικό το κυανό χαμαζουλένιο και οι πολυφαινόλες.

Χρησιμοποιείται εσωτερικά ως έγχυμα σε αναλογία 4-2 γρ.ξερής δρόγης ή ένα κουτάλι της σούπας σε ένα λίτρο νερού. Παρασκευάζεται σύμωνα με τις γενικές οδηγίες.

Εξωτερικά, είτε ως έγχυμα-πλύμα είτε ως βάμμα, όπου αντί για νερό χρησιμοποιείται αιθυλική αλκοόλη (καθαρό οινόπνευμα)βρίσκει μεγάλη εφαρμογή σε δερματικές παθήσεις.

Χριστίνα Γ. Φλόκα

Rapid test : “Κάντο μόνος σου”

Στα φαρμακεία της περιοχής Piemonte It. θα γίνονται rapid test ρινικού επιχρίσματος”Κάντο μόνος σου” χωρίς να εμπλέκονται γιατροί η νοσοκόμοιTest απλό: ένα στυλεο ίσιο που ο ενδιαφερόμενος το βάζει στη ρινική κοιλότητα για να έχει το βιολογικό δείγμα.Στη συνέχεια το στυλεο επιστρέφεται στον φαρμακοποιό ο οποίος συνεχίζει την διαδικασία και σε 15 λεπτά βγαίνει {ανακοινώνει} το αποτέλεσμα!

Ν.Βλασσόπουλος

Πρόεδρος Φ.Ε.Ε.