Μήνας: Οκτώβριος 2023

Τα παιδιά που έχουν βιώσει τραυματικά γεγονότα, όπως κακοποίηση, παραμέληση, οικονομικές αντιξοότητες ή διαζύγιο των γονιών τους, μπορεί να έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν πονοκεφάλους ως ενήλικες.

Τα παραπάνω αναφέρει μελέτη που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας «Neurology».

Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν 28 έρευνες, με συνολικά 154.739 συμμετέχοντες σε 19 χώρες. Το 31% από το σύνολο των συμμετεχόντων ανέφεραν τουλάχιστον ένα τραυματικό γεγονός στην παιδική ηλικία και το 16% διαγνώστηκαν με πρωτοπαθείς πονοκεφάλους. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα που είχαν βιώσει ένα ή περισσότερα τραυματικά γεγονότα στην παιδική τους ηλικία είχαν 48% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν διαταραχές πονοκεφάλου σε σχέση με όσα δεν είχαν βιώσει τέτοια τραυματικά γεγονότα. Εντόπισαν επίσης ότι όσο αυξανόταν ο αριθμός των τραυματικών γεγονότων της παιδικής ηλικίας, τόσο αυξάνονταν και οι πιθανότητες εμφάνισης πονοκεφάλων. Τα άτομα που είχαν βιώσει ένα είδος τραυματικού γεγονότος είχαν 24% αυξημένο κίνδυνο διαταραχής πονοκεφάλου σε σύγκριση με όσα δεν είχαν βιώσει παιδικά τραύματα, ενώ όσα είχαν βιώσει τέσσερα ή περισσότερα είδη τραυματικών γεγονότων είχαν υπερδιπλάσιες πιθανότητες να έχουν διαταραχή πονοκεφάλου.

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης τη συσχέτιση μεταξύ των τύπων των τραυματικών γεγονότων της παιδικής ηλικίας. Τα γεγονότα κατηγοριοποιήθηκαν ως τραύματα απειλής (σωματική ή σεξουαλική ή συναισθηματική κακοποίηση, απειλή βίας ή σοβαρές οικογενειακές συγκρούσεις) και τραύματα στέρησης (παραμέληση, οικονομικές αντιξοότητες, φυλακισμένο μέλος στο νοικοκυριό, διαζύγιο, θάνατος γονέα, μέλος με ψυχική ασθένεια, χρόνια αναπηρία/ασθένεια, κατάχρηση αλκοόλ ή ουσιών).

Τα τραύματα απειλής συνδέονταν με 46% αύξηση των πονοκεφάλων, με τη βίωση σωματικής και σεξουαλικής κακοποίησης να συνδέεται με ακόμα μεγαλύτερο κίνδυνο για πονοκεφάλους (60%) και τα τραύματα στέρησης με 35% αύξηση των πονοκεφάλων, με όσους βιώνουν παραμέληση στην παιδική ηλικία να έχουν σχεδόν τριπλάσιο κίνδυνο για διαταραχές πονοκεφάλου.

«Η μετα-ανάλυσή μας επιβεβαιώνει ότι τα παιδικά τραυματικά γεγονότα αποτελούν σημαντικούς παράγοντες κινδύνου για διαταραχές πονοκεφάλου στην ενήλικη ζωή, συμπεριλαμβανομένης της ημικρανίας, των πονοκεφάλων τάσης, των αθροιστικών κεφαλαλγιών και των χρόνιων ή σοβαρών πονοκεφάλων. Πρόκειται για έναν παράγοντα κινδύνου που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε», δηλώνει η συγγραφέας της μελέτης, Κάθριν Κρεατσούλας, από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας T.H.Chan του Χάρβαρντ.

Μόλις 20-25 λεπτά καθημερινής σωματικής δραστηριότητας μπορεί να είναι αρκετά για να αντισταθμίσουν τον αυξημένο κίνδυνο θανάτου εξαιτίας της καθιστικής ζωής.

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύεται στο περιοδικό «British Journal of Sports Medicine», στις ανεπτυγμένες χώρες οι ενήλικες περνούν κατά μέσο όρο εννέα έως δέκα ώρες καθημερινά καθιστοί, κυρίως κατά τις εργάσιμες ώρες.

Ωστόσο, ο ιδιαίτερα καθιστικός τρόπος ζωής συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο θανάτου.

Η έρευνα για τα οφέλη της γυμναστικής
Οι ερευνητές συγκέντρωσαν τα ατομικά δεδομένα των συμμετεχόντων από τέσσερις ομάδες ατόμων κατά την περίοδο 2003-2019, που ήταν εφοδιασμένα με συσκευές παρακολούθησης δραστηριότητας, για να διαπιστώσουν αν η σωματική δραστηριότητα μπορεί να τροποποιήσει τη σχέση μεταξύ του χρόνου καθιστικής ζωής και του θανάτου, καθώς και πόση ώρα σωματικής δραστηριότητας μπορεί να επηρεάσει τον κίνδυνο αυτό.

Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν περίπου 12.000 άτομα, ηλικίας από 50 ετών και άνω, που παρακολουθούνταν για τουλάχιστον δύο χρόνια και είχαν παράσχει λεπτομέρειες σχετικά με παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάσουν την κατάσταση, όπως φύλο, μορφωτικό επίπεδο, βάρος, ύψος, ιστορικό καπνίσματος, κατανάλωση αλκοόλ, τρέχουσα ή προηγούμενη καρδιαγγειακή νόσος, καρκίνος ή διαβήτης.

Συνολικά, 5.943 άτομα περνούσαν καθημερινά λιγότερες από 10,5 ώρες καθισμένοι, 6.042 άτομα είχαν 10,5 ή περισσότερες ώρες καθιστικής ζωής.

Η σύνδεση με τα μητρώα θανάτων έδειξε ότι κατά τη διάρκεια μιας μέσης περιόδου πέντε ετών πέθαναν 805 (7%) άτομα, εκ των οποίων 357 (6%) περνούσαν λιγότερες από 10,5 ώρες καθιστοί κάθε μέρα και 448 από αυτούς 10,5 ή περισσότερες ώρες.
Η ανάλυση των δεδομένων έδειξε ότι η καθιστική ζωή για περισσότερες από 12 ώρες την ημέρα σχετιζόταν με 38% αυξημένο κίνδυνο θανάτου σε σύγκριση με έναν ημερήσιο αριθμό οκτώ ωρών για εκείνους που είχαν λιγότερα από 22 λεπτά μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας ημερησίως. Περισσότερα από 22 λεπτά καθημερινής μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας σχετίζονταν με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου.

Την ίδια ώρα, τα υψηλότερα ημερήσια ποσοστά σωματικής δραστηριότητας συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο, ανεξάρτητα από τον χρόνο που αφιερώνεται καθημερινά στην καθιστή θέση. Επιπλέον 10 λεπτά την ημέρα συνδέονταν με 15% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου για όσους περνούσαν λιγότερες από 10,5 ώρες καθιστικής ζωής και 35% χαμηλότερο κίνδυνο για όσους περνούσαν περισσότερες από 10,5 ώρες καθιστικής ζωής κάθε ημέρα.

Από την άλλη πλευρά, η σωματική δραστηριότητα ελαφριάς έντασης συσχετίστηκε με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου μόνο μεταξύ των ατόμων με έντονη καθιστική ζωή (12 και πλέον ώρες καθημερινά).

Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι δεν έλαβαν υπόψη παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάζουν την υγεία, όπως η διατροφή και η γενική υγεία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ανησυχία προκαλούν κρούσματα κρυπτοσποριδίωσης σε μία σειρά από ευρωπαϊκές χώρες. Οι ειδικοί του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) καλούν όσους ταξιδεύουν σε χώρες υψηλού κινδύνου να λαμβάνουν επιπλέον προφυλάξεις.

Σε σημερινή έκθεση του ECDC, επισημαίνεται πως στα μέσα του μήνα, υπήρξε ανακοίνωση από το Κέντρο Προστασίας Υγείας της Ιρλανδίας, σχετικά με την αύξηση των κρουσμάτων σε τουρίστες που είχαν ταξιδέψει στην Ισπανία, ιδιαίτερα στην περιοχή Σαλού της Καταλονίας. Remaining Time-0:00FullscreenMute

Στην Ιρλανδία έχουν επιβεβαιωθεί 656 κρούσματα φέτος, εκ των οποίων τα 51 αφορούν άτομα που είχαν ταξιδέψει στην Ισπανία. Οι αρχές κάνουν λόγο για αξιοσημείωτη αύξηση από το τέλος Αυγούστου.

Αύξηση κρουσμάτων κρυπτοσποριδίωσης έχει επίσης αναφερθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο, στο Λουξεμβούργο και στην Ολλανδία.

Οι ειδικοί του ECDC εκτιμούν πως η αύξηση οφείλεται πιθανά σε παράγοντες που σχετίζονται με ταξίδια και ακραίες κλιματικές συνθήκες, όπως κύματα καύσωνα, έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες. 

Τι είναι

Σύμφωνα με τους αρμόδιους του ΕΟΔΥ, το κρυπτοσπορίδιο (Cryptosporidium) είναι ένα ενδοκυτταρικό παράσιτο της συνομοταξίας των Apicomplexa που μολύνει τον άνθρωπο, τα βοοειδή, τα πουλιά, τα ψάρια και τα ερπετά.

Ολοκληρώνει τον κύκλο ζωής του εντός του ξενιστή, δημιουργώντας κύστεις που απεκκρίνονται στα κόπρανα, μολύνοντας κατά αυτόν τον τρόπο νέους ξενιστές.

Το παράσιτο προστατεύεται από ένα εξωτερικό περίβλημα, το οποίο του επιτρέπει να επιβιώνει έξω από τον ξενιστή για μακρά χρονικά διαστήματα και το καθιστά ιδιαίτερα ανθεκτικό στα επίπεδα που κυμαίνεται συνήθως η συγκέντρωση χλωρίου στο πόσιμο νερό και στις κολυμβητικές δεξαμενές.

Ο βρασμός είναι η πιο κοινή μέθοδος για την εξάλειψη του παρασίτου από το νερό. Αντίθετα, τα αντισηπτικά gel χεριών δεν έχουν καμία επίδραση στο μικροοργανισμό.

Το κρυπτοσπορίδιο έχει παγκόσμια κατανομή και μπορεί να ανεβρεθεί σε επιφανειακά ύδατα, σε πισίνες, σε κέντρα ημερήσιας φροντίδας, καθώς και σε νοσοκομεία.

Μετάδοση και συμπτώματα

Στα άτομα με φυσιολογικό ανοσοποιητικό σύστημα η λοίμωξη είναι είτε ασυμπτωματική είτε εκδηλώνεται με οξέα διαρροϊκά επεισόδια, ενώ ένα μικρό ποσοστό ατόμων εμφανίζει εμμένουσα διάρροια διάρκειας μερικών εβδομάδων.

Ο αριθμός των ωοκύστεων που χρειάζεται για να νοσήσει ένα υγιές άτομο (λοιμογόνος δόση) είναι χαμηλός. Έχει περιγραφεί εμφάνιση κρυπτοσποριδίωσης, σε κατά τα άλλα υγιή άτομα, μετά από κατάποση 10 – 30 ωοκύστεων.

Σημειώνεται ότι σε ένα διαρροϊκό επεισόδιο μολυσμένου ανθρώπου ή ζώου απελευθερώνονται εκατομμύρια κρυπτοσπορίδια. Ο αγωγός που συμβάλλει περισσότερο στη μετάδοση του νοσήματος και στην εμφάνιση επιδημιών κρυπτοσποριδίωσης είναι το νερό (νερό δικτύου ύδρευσης, κολύμπι σε πισίνα, σιντριβάνι).

Μία και μόνο βουτιά ενός μολυσμένου ατόμου αρκεί για να μολυνθεί μία πισίνα. Τα ανοσοκατεσταλμένα άτομα, τα μικρά παιδιά και οι ηλικιωμένοι είναι πιθανό να εμφανίσουν σοβαρή μορφή κρυπτοσποριδίωσης που χαρακτηρίζεται από διάρροιες όπως της χολέρας, σοβαρή δυσαπορρόφηση θρεπτικών συστατικών, ηλεκτρολυτικές διαταραχές και απώλεια έως και 10% του σωματικού τους βάρους.

Τα άτομα που ανήκουν στις ευπαθείς αυτές ομάδες είναι πιθανό να γίνουν χρόνιοι φορείς του νοσήματος και τα συμπτώματα να επιστρέψουν σε περίπτωση που επιδεινωθεί η ανοσολογική κατάσταση τους.

Πηγές:
ECDC, ΕΟΔΥ

Η κατανάλωση κόκκινου κρέατος συχνότερα από μία φορά την εβδομάδα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για εμφάνιση διαβήτη τύπου 2, όπως καταδεικνύει έρευνα με επικεφαλής τη Σχολή Δημόσιας Υγείας T.H. Chan του Χάρβαρντ, που δημοσιεύεται στο περιοδικό «American Journal of Clinical Nutrition».

Ο κίνδυνος εντοπίζεται ακόμα και σε ανθρώπους που καταναλώνουν μόλις δύο μερίδες κόκκινου κρέατος την εβδομάδα και αυξάνεται με τη μεγαλύτερη κατανάλωση. «Αυτό ισχύει τόσο για το επεξεργασμένο όσο και για το μη επεξεργασμένο κόκκινο κρέας», δηλώνει ο μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Τμήμα Διατροφής του Πανεπιστημίου και πρώτος συγγραφέας της μελέτης, Ξιάο Γκου.

Σύνδεση κόκκινου κρέατος με διαβήτη
Τα ποσοστά εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 αυξάνονται ραγδαία παγκοσμίως και αυτό είναι ανησυχητικό, καθώς η νόσος αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακές και νεφρικές παθήσεις, καρκίνο και άνοια.

Για τη συγκεκριμένη μελέτη, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα υγείας από 216.695 συμμετέχοντες. Η διατροφή τους αξιολογήθηκε με ερωτηματολόγια συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων κάθε δύο έως τέσσερα χρόνια, για συνολικό διάστημα έως και 36 χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, περισσότεροι από 22.000 συμμετέχοντες εμφάνισαν διαβήτη τύπου 2.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η κατανάλωση κόκκινου κρέατος συνδέεται στενά με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Κάθε πρόσθετη ημερήσια μερίδα επεξεργασμένου κόκκινου κρέατος σχετιζόταν με 46% μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 και κάθε πρόσθετη ημερήσια μερίδα μη επεξεργασμένου κόκκινου κρέατος σχετιζόταν με 24% μεγαλύτερο κίνδυνο.

Η αντικατάσταση του κόκκινου κρέατος με φυτικές πηγές πρωτεΐνης, όπως οι ξηροί καρποί και τα όσπρια, αλλά και με γαλακτοκομικά, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο. Συγκεκριμένα, οι ερευνητές εντόπισαν ότι η αντικατάσταση μίας ημερήσιας μερίδας κόκκινου κρέατος με μία μερίδα ξηρών καρπών και οσπρίων σχετιζόταν με 30% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 και η αντικατάσταση με μία μερίδα γαλακτοκομικών σχετιζόταν με 22% χαμηλότερο κίνδυνο.

«Λαμβάνοντας υπόψη τα ευρήματά μας και προηγούμενες εργασίες, θεωρούμε ότι ένα όριο περίπου μίας μερίδας κόκκινου κρέατος την εβδομάδα θα ήταν λογικό για τους ανθρώπους που επιθυμούν να βελτιστοποιήσουν την υγεία και την ευημερία τους», αναφέρει ο καθηγητής Επιδημιολογίας και Διατροφής και επικεφαλής συγγραφέας, Βάλτερ Βίλετ.

Τέλος, οι ερευνητές σημειώνουν ότι η αντικατάσταση του κόκκινου κρέατος με υγιεινές φυτικές πηγές πρωτεΐνης, εκτός από τα οφέλη για την υγεία, θα βοηθούσε και στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και της κλιματικής αλλαγής και θα είχε και άλλα περιβαλλοντικά οφέλη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Εγκρίθηκε το πρώτο τεστ DNA, το οποίο μπορεί να εντοπίσει επικίνδυνες μεταλλάξεις που σχετίζονται με διάφορες μορφές καρκίνου.

Ο αρμόδιος οργανισμός φαρμάκων των ΗΠΑ άναψε το «πράσινο φως» για το πρώτο διαγνωστικό τεστ που μπορεί να ανιχνεύσει εκατοντάδες γενετικές μεταλλάξεις, οι οποίες σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης πολλών μορφών καρκίνου.

Το τεστ μπορεί να ανιχνεύσει και δυνητικά καρκινογόνες κληρονομούμενες μεταλλάξεις σε ανθρώπους που ήδη έχουν διαγνωστεί με κάποια μορφή καρκίνου.

Όπως ανακοίνωσε η Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA), αυτό το τεστ είναι το πρώτο του είδους του στο οποίο δίνει άδεια κυκλοφορίας. Το τεστ αναλύει το γενετικό υλικό (DNA) που εξάγεται από δείγμα αίματος για να εντοπίσει 47 γονίδια τα οποία σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου.

Για ποιες μορφές καρκίνου δείχνει προδιάθεση
Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων γίνεται βάσει επιστημονικών δεδομένων. Ενδεικτικά, μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά γονίδια που ανιχνεύει το τεστ και οι καρκίνοι στους οποίους προδιαθέτουν είναι:

Τα γονίδια BRCA1 και BRCA2, που σχετίζονται με τους κληρονομικούς καρκίνους του μαστού και των ωοθηκών
Tα γονίδια MLH1, MSH2, MSH6, PMS2 και EPCAM που σχετίζονται με το σύνδρομο Lynch.
Το γονίδιο CDH1 που σχετίζεται κυρίως με τον διάχυτο, κληρονομικό γαστρικό καρκίνο και τον λοβιακό καρκίνο του μαστού (είναι μία μορφή της νόσου)
Το γονίδιο STK11 που σχετίζεται με το σύνδρομο Peutz-Jeghers.
Τα γονίδια που σχετίζονται με τα συγκεκριμένα σύνδρομα μπορεί να φέρουν ποικίλες καρκινογόνες μεταλλάξεις, τις οποίες ανιχνεύει το συγκεκριμένο τεστ.

Οι πάσχοντες από σύνδρομο Lynch διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο:

Του παχέος εντέρου
Του στομάχου
Του λεπτού εντέρου
Του ήπατος
Της ουροποιητικής οδού
Του εγκεφάλου
Του δέρματος
Των χοληδόχων πόρων
Οι γυναίκες κινδυνεύουν να εκδηλώσουν πρόσθετες μορφές (καρκίνο των ωοθηκών και του ενδομητρίου).

Οι ασθενείς με σύνδρομο Peutz-Jeghers μπορεί να εκδηλώσουν καρκίνο:

Του μαστού
Του παχέος εντέρου
Του παγκρέατος
Του στομάχου
Των όρχεων
Των ωοθηκών
Του πνεύμονος
Του τραχήλου της μήτρας
Η έγκριση της FDA βασίσθηκε σε στοιχεία από περισσότερα από 9.000 δείγματα, στα οποία εντοπίστηκαν τα ογκογόνα γονίδια με ακρίβεια ίση ή άνω του 99%.

iefimerida