Ένα από τα πιο πολυσυζητημένα θέματα υγείας που απασχολεί τη σύγχρονη κοινωνία είναι η απώλεια βάρους. Είναι γεγονός ότι υπάρχει αύξηση της παχυσαρκίας παγκοσμίως, με όποιες συννοσηρότητες αυτή επιφέρει, κάτι το οποίο οδηγεί όλο και περισσότερους ανθρώπους να αναζητούν αποτελεσματικούς τρόπους να μειώσουν το βάρος τους. Παρ΄όλα αυτά, δεν είναι όλες οι δίαιτες και οι θεραπείες ίδιες, καθώς οι γεννετικοί, περιβαλλοντικοί και μεταβολικοί παράγοντες μεταβάλλονται από άτομο σε άτομο. Εφιστάται προσοχή στο ότι κάποιος που επιθυμεί να χάσει βάρος είναι σημαντικό να συμβουλευτεί έναν επαγγελματία του χώρου καθώς η άγνοια μπορει να οδηγήσει σε μεθόδους που είναι αναποτελεσματικές ή ακόμα και επικίνδυνες.
Η προσέγγιση στην απώλεια βάρους έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια με νέα επιστημονικά δεδομένα και νέες θεραπείες. Στις μέρες μας αποτελείται από έναν συνδυασμό σωστής διατροφής (δίαιτας) και εξελιγμένες ιατρικές θεραπείες.
Μια σωστή δίαιτα δεν υπόσχεται “γρήγορα θαύματα” αλλά σταδιακή και βιώσιμη απώλεια βάρους, ενώ παράλληλα διαμορφώνονται οι διατροφικές συνήθειες του ατόμου για να αντικατοπτρίζουν μια διαχρονικά υγιή δίαιτα. Θεμέλιο της υγιεινής διατροφής είναι ο περιορισμός τροφών που έχουν υψηλή ενεργειακή αξία, όπως τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα, τα οποία έχουν υψηλή συγκέντρωση σε ζάχαρη, αλάτι και κορεσμένα λιπαρά ενώ παράλληλα έχουν χαμηλή διατροφική αξία. Αντιθέτως, μια υγιής δίαιτα αποτελείται από κατανάλωση φυτικών ινών (φρούτα, λαχανικά), επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης και υγιεινά λιπαρά, όπως το ψάρι και ελαιόλαδο. Η ισορροπημένη δίαιτα σε συνδυασμό με μέτριο θερμιδικό έλλειμμα εξασφαλίζουν την επάρκεια θρεπτικών συστατικών ενώ προάγουν την απώλεια βάρους. Εσφαλμένες πρακτικές δίαιτας συμπεριλαμβάνουν υπερβολικό περιορισμό θερμίδων και αποκλεισμό ολόκληρων διατροφικών ομάδων χωρίς ιατρικό λόγο. Τέτοιοι τύποι δίαιτας όχι μόνο δεν είναι αποτελεσματικοί αλλά μπορεί να οδηγήσουν σε απώλεια μυϊκής μάζας, έλλειψη βιταμινών, γρήγορη επαναπρόσληψη βάρους και αίσθημα αδιαθεσίας. Σημαντικό είναι να τονιστεί ότι η ένταξη της σωματικής δραστηριότητας στον τρόπο ζωής συμβάλλει σημαντικά στην απώλεια βάρους και στη συνολική βελτίωση της υγείας.
Όταν όμως η σωστή δίαιτα και η φυσική άσκηση δεν επαρκούν, ή σε περιπτώσεις παχυσαρκίας όπου πρέπει να επισπευσθεί η απώλεια βάρους, υπάρχουν ιατρικές παρεμβάσεις που μπορούν να βοηθήσουν. Μια σύγχρονη και ιδιαίτερα διαδεδομένη θεραπεία στον χώρο της ιατρικής είναι η φαρμακευτική αγωγή με αγωνιστές GLP-1, όπως η Σεμαγλουτίδη, Τιρζεπατίδη κτλ. Η δράση αυτών των σκευασμάτων είναι η μείωση της όρεξης, η ρύθμιση της γλυκόζης στο αίμα και καθυστέρηση της κένωσης του στομάχου. Με ιατρική καθοδήγηση και επίβλεψη τα σκευάσματα αυτά μπορεί να είναι αποτελεσματικά αλλά το βάρος ενδέχεται να επανέλθει μετά τη διακοπή τους, για αυτό είναι σημαντικός ο συνδυασμός τους με αλλαγή στον τρόπο ζωής. Άλλα φαρμακευτικά σκευάσματα είναι η ορλιστάτη που μειώνει την απορρόφηση λίπους και οδηγεί σε μέτρια απώλεια βάρους και η ναλτρεξόνη/βουπροπιόνη που δρουν στο κεντρικό νευρικό σύστημα μειώνοντας την όρεξη. Κανένα φαρμακευτικό σκεύασμα δεν εκλείπει της πιθανότητας ανεπιθύμητων παρενεργειών για αυτό είναι σημαντική η παρακολούθηση από επαγγελματία υγείας και η ορθή χρήση των σκευασμάτων αυτών.
Συμπερασματικά, δεν υπάρχει μια λύση για όλους όσον αφορά στην απώλεια βάρους. Για κάθε άτομο, χρειάζεται εξατομίκευση της θεραπείας είτε είναι επεμβατική είτε όχι. Η φαρμακευτική θεραπεία μπορεί να ενισχύσει σημαντικά το αποτέλεσμα αλλά λειτουργεί βέλτιστα σε συνδυασμό με αλλαγές στον τρόπο ζωής, προκειμένου να είναι μακροχρόνια η διατήρηση του αποτελέσματος.
Μ. Α. Χριστόπουλος
Βιβλιογραφία:
- World Health Organization. World Health Organization guideline on the use and indications of glucagon-like peptide-1 (GLP-1) therapies for the treatment of obesity in adults. JAMA. 2025; doi:10.1001/jama.2025.24288. Available from: https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/10.1001/jama.2025.24288
- World Health Organization. WHO issues global guideline on the use of GLP-1 medicines in treating obesity [Internet]. Geneva: WHO; 2025 Dec 1 [cited 2026 Mar 1]. Available from: https://www.who.int/news/item/01-12-2025-who-issues-global-guideline-on-the-use-of-glp-1-medicines-in-treating-obesity
- NHS England. Medicines for obesity [Internet]. London: NHS England; [cited 2026 Mar 1]. Available from: https://www.england.nhs.uk/ourwork/prevention/obesity/medicines-for-obesity/
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Tirzepatide for managing overweight and obesity [Internet]. London: NICE; 2024 [cited 2026 Mar 1]. Available from: https://www.nice.org.uk/consultations/2611/2/recommendations
- NHS. Obesity – Treatment [Internet]. London: NHS; [cited 2026 Mar 1]. Available from: https://www.nhs.uk/conditions/obesity/treatment/
- The BMJ. Cardiovascular, kidney related, and weight loss effects of therapeutics for type 2 diabetes: a living clinical practice guideline. BMJ. 2024;390:082071. Available from: https://www.bmj.com/content/390/bmj-2024-082071
- Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ). Παγκόσμια Ημέρα κατά της Παχυσαρκίας — ενημέρωση για την παχυσαρκία. Διαθέσιμο από: https://eody.gov.gr/el/nea/deltia-typou/pankosmia-emera-kata-tes-pachysarkias.html [ανακτήθηκε 1 Μαρ 2026].